Rewitalizacja Remizy w Stoczni Cesarskiej: Od Straży Pożarnej po Centrum Gastronomiczne i Nagrodę „Zabytek Zadbany”

Historia i Nowe Życie Zabytkowej Remizy

Budynek dawnej Remizy, pochodzący z 1884 roku, stanowi kluczowy element w procesie rewitalizacji Stoczni Cesarskiej w Gdańsku. Pierwotnie pełnił funkcje administracyjno-społeczne budowanej stoczni, a w 1903 roku został przekształcony w siedzibę Straży Pożarnej, mieszcząc wozownię i stajnię dla koni drużyn pożarniczych. Początkowo obiekt był parterowy, a w 1903 roku został nadbudowany o jedną kondygnację. W połowie lat 50. ubiegłego wieku do elewacji frontowej dołączono dobudówkę, powiększającą przestrzeń dla wozów strażackich.

Obecnie, po kompleksowej przebudowie i renowacji trwającej od września 2019 roku do grudnia 2021 roku, 2-piętrowy budynek o powierzchni użytkowej wynoszącej około 550-644 mkw. zyskał nową funkcję handlowo-gastronomiczną. Został zaadaptowany na restaurację, bar i sklep z winami Mielżyński Wines Spirits Specialitis. Regały i palety z winem, tasting room oraz winebar zostały zlokalizowane na parterze, w miejscu dawnych garaży dla wozów gaśniczych. Uczytelniono detale związane z jego pierwotną funkcją, jak np. zamontowany na oryginalnej balustradzie element.

Zdjęcie historyczne budynku Remizy Stoczni Cesarskiej oraz zdjęcie po rewitalizacji z widocznym sklepem Mielżyński

Gerard Schuurman, dyrektor projektu w Stocznia Cesarska Development, podkreśla, że jest to bez wątpienia kolejny kamień milowy w rewitalizacji Stoczni Cesarskiej. „Podejmujemy ważny krok w realizacji naszej wizji przekształcenia historycznego terenu stoczni w tętniącą życiem wielofunkcyjną dzielnicę” - mówi Schuurman, dodając, że kluczem jest uzupełnienie projektów mieszkaniowych i biurowych funkcjami społecznymi, takimi jak gastronomia. Inwestor jest zainteresowany konceptami łączącymi restaurację z barem, małą powierzchnią handlową i eventową, poszukując pasjonatów i doświadczonych gastronomów.

Robert Mielżyński, założyciel Mielżyński Wines Spirits Specialitis, zaznacza, że jego celem było aktywne wspieranie rozwoju kultury i uczestnictwo w kreowaniu autentycznych lokalnych przestrzeni sąsiedzkich. „Pod tym względem udział w projekcie rewitalizacji Stoczni Cesarskiej jest dla mnie tak ważny” - mówił Mielżyński, mając nadzieję, że to symboliczne miejsce zacznie oddychać i wrośnie głęboko w tkankę miejską Gdańska, nie tracąc nic ze swojego charakteru.

"Zabytek Zadbany" - Ogólnopolskie Uznanie dla Remizy Stoczni Gdańskiej

Prace rewitalizacyjne budynku dawnej Remizy Stoczni Gdańskiej zostały dostrzeżone i nagrodzone w ogólnopolskim konkursie „Zabytek Zadbany”, organizowanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków.

Remiza zwyciężyła w kategorii „Zabytki techniki”, co jest świadectwem udanego przywrócenia uroku stoczniowej architektury i jej charakteru. Cały projekt rewitalizacji oraz spektakularny efekt zostały dostrzeżone w konkursie. Zleceniodawcą prac rewitalizacyjnych była spółka Stocznia Cesarska Development, a ich realizacja odbyła się wspólnie z Pracownią Architektoniczną ROARK STUDIO oraz szerokim zespołem wykonawców i podwykonawców, w tym DEMIURG SP Z O O, Firma Ogólnobudowlana FENIX Patryk Kuśmierz i Okland Sp. z o.o. Konkurs, organizowany już od 1975 roku, co roku wyróżnia najlepiej odrestaurowane obiekty zabytkowe w Polsce.

Tablica „Zabytek Zadbany” umieszczona na fasadzie budynku Remizy lub logo konkursu

W tegorocznej edycji konkursu zgłoszonych zostało 100 obiektów, a do oceny jury przedstawiono 88 wniosków z 16 województw. Laureaci konkursu otrzymują tablice „Zabytku Zadbanego” do oznakowania swoich obiektów.

Inni laureaci konkursu "Zabytek Zadbany"

  • W kategorii „Adaptacja obiektów zabytkowych” wygrała kamienica przy ulicy Rycerskiej 10 w Gdańsku. Jej drobiazgowej rewaloryzacji podjęła się miejska spółka Gdańska Infrastruktura Wodno-Kanalizacyjna (GIWK). Prace budowlane rozpoczęły się w 2018 roku i zakończono je w 2022 roku. Kamienica, która szczęśliwie przetrwała pożogę wojenną, zachowała unikatowe elementy, takie jak flizy na ścianie sieni, oryginalne polichromie, drewniany stop na I piętrze oraz salon ze sztukateriami i oryginalną stolarkę drzwiową.
Zdjęcie kamienicy przy ul. Rycerskiej 10 po rewitalizacji, ukazujące detale architektoniczne

Szeroko Zakrojona Rewitalizacja Stoczni Cesarskiej

Przekształcenie Remizy jest częścią znacznie większego, wieloletniego przedsięwzięcia rewitalizacyjnego Stoczni Cesarskiej, obejmującego teren o powierzchni 16 hektarów. Realizacja całego projektu może potrwać nawet 15 lat, zgodnie z szacunkami właścicieli, a Gdańska Stocznia Cesarska w nowym wydaniu to wielkie przedsięwzięcie, którego realizacja trwa już od lat. Stocznia Gdańska jest nieodłącznym symbolem Gdańska i dzięki działaniom odpowiedzialnych właścicieli sukcesywnie odzyskuje swój dawny blask.

Masterplan i wizja rozwoju

Właściciele Stoczni Cesarskiej Development (dawniej Edonia) przedstawili koncepcję rewitalizacji terenów dawnej Stoczni Cesarskiej - tzw. masterplan - już w marcu 2018 roku. Celem jest przekształcenie historycznego terenu w tętniącą życiem wielofunkcyjną dzielnicę, łączącą funkcje mieszkaniowe, biurowe i społeczne.

Wizualizacja masterplanu Stoczni Cesarskiej z lotu ptaka lub mapa planu zagospodarowania

Oczyszczanie i ekspozycja zabytkowych hal

Jak poinformowali przedstawiciele spółki Stocznia Cesarska Development, rozpoczęto „prace mające na celu zwiększenie ekspozycji zabytkowych hal stoczniowych”, co w praktyce oznacza rozbiórkę powojennych, nieestetycznych dobudówek, które przyklejono do starych murów. Proces ten, nadzorowany przez konserwatora, jest stopniowy i poprzedzony dokładnymi analizami dokumentacji historycznej. Analizy te wykazały, że dobudowywane na szybko obiekty, powstałe w latach 80. ubiegłego wieku w związku z doraźnymi potrzebami produkcyjnymi, negatywnie wpływają na historyczne budynki i nie posiadają wartości materialnej ani niematerialnej uzasadniającej ich zachowanie. Ich likwidacja ma korzystnie wpłynąć na zachowanie oryginalnej, historycznej tkanki Stoczni Cesarskiej i przywrócenie jej pierwotnego charakteru, a inwestor zobligowany jest do prowadzenia wszystkich prac w uzgodnieniu z WUOZ w Gdańsku.

Rozwój Placu Dyrekcyjnego i nowych obiektów

Nowy Plac Dyrekcyjny, który powstanie między budynkiem Dyrekcji i Remizą, jest sercem całego projektu. Położony w pobliżu Europejskiego Centrum Solidarności (ECS) i Sali BHP, stanowi strategicznie zlokalizowane miejsce wielu historycznych wydarzeń, w którym gromadzili się stoczniowcy, aby walczyć o swoje prawa i demokrację.

  • Budynek Dyrekcji: Przeszedł remont, a po jego zakończeniu będzie nadal pełnił funkcje biurowe, z podziałem na różnorodne powierzchnie i wspólne udogodnienia dostosowane do potrzeb mniejszych firm i start-upów. Remont tego jednego z najcenniejszych budynków na terenie Stoczni Cesarskiej ma rozpocząć się w ciągu najbliższych tygodni.
  • Formiernia: Oczekuje na remont.
  • Nowe części mieszkalno-usługowe: W 2024 roku wydano pozwolenie na budowę nowej części mieszkaniowo-usługowej według projektu Roark Studio. Za projekt apartamentowców odpowiada pracownia BBGK Architekci z Warszawy, dla której temat Stoczni nie jest nowy. Dyrektor projektu Stoczni Cesarskiej, Gerard Schuurman, podkreśla, że BBGK Architekci przekonało inwestora swoimi pomysłami, jak interpretować i przetłumaczyć elementy unikalnej tożsamości Gdańska we współczesną architekturę, stawiając dziedzictwo Stoczni i jej tożsamość w centrum uwagi.

Historia Stoczni Gdańskiej i stoczniowej Solidarności: Henryk Knapiński

tags: #konkurs #remiza #stocznia