Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Łaskarzewie jest głęboko związana z tragicznymi wydarzeniami, które dotknęły miasto na początku XX wieku. Gęsta zabudowa sprzyjała szybkiemu rozprzestrzenianiu się pożarów, co skutkowało katastrofalnymi konsekwencjami.
Początki i Odrodzenie (1904-1926)
W obliczu zagrożeń pożarowych, myśl o zorganizowaniu Ochotniczej Straży Pożarnej w Łaskarzewie narodziła się po serii tragicznych wydarzeń. 11 czerwca 1904 roku połowa miasta (385 budynków) padła ofiarą pożaru. Kolejny wielki pożar 23 sierpnia 1911 roku strawił drugą połowę miasta (390 budynków). Te smutne doświadczenia stały się impulsem do powołania organizacji, która miała chronić mieszkańców przed żywiołem.
Pierwszy zarząd OSP w Łaskarzewie składał się z księdza Michała Turskiego jako prezesa, Michała Guzewicza jako wiceprezesa, Wincentego Janisiewicza jako sekretarza oraz Józefa Zięciny jako skarbnika. Naczelnikiem straży został Edward Jarosiński, a jego zastępcą Wincenty Brzostowski. Umundurowanie strażaków składało się z bluzy drelichowej koloru kawowego, pasa pożarniczego i mosiężnego hełmu.
Na wyposażeniu straży znajdowały się początkowo: dwie ręczne sikawki skrzyniowe, dwa beczkowozy na dwóch kołach o pojemności 300 litrów każdy, dwie drabiny, kilka bosaków oraz para toporków. Drewniany barak o wymiarach około 8x5 metra służył jako pierwsza remiza. W 1912 roku wybudowano murowaną remizę o wymiarach 20x7 metra, krytą blachą, z trzema boksami i sceną.
Okres I Wojny Światowej i Reaktywacja
Po wybuchu I wojny światowej, w sierpniu 1914 roku Łaskarzew został zajęty przez oddziały niemieckie. Miasto, jeszcze nie w pełni odbudowane po pożarze z 1911 roku, zostało ponownie częściowo spalone. Okupanci zarządzili zbiórkę straży, na którą wezwano wszystkich mężczyzn w sile wieku, co niestety doprowadziło do wcielenia części z nich do armii i wywiezienia na front.
W 1916 roku OSP w Łaskarzewie została reaktywowana, a jej naczelnikiem został Franciszek Majek. Do straży wstąpili wówczas Stanisław Roszczyk jako zastępca naczelnika oraz Franciszek Poboży, który objął funkcję sekretarza. Wszyscy strażacy byli również członkami Polskiej Organizacji Wojskowej. Ćwiczenia strażackie odbywały się przy remizie, natomiast zbiórki bojowe prowadzono konspiracyjnie w okolicznych lasach.
Rozwój w Okresie Międzywojennym
Rok 1921 zapoczątkował drugie dziesięciolecie istnienia straży, przynosząc powrót do normalnej pracy i nabór nowych druhów. W kwietniu 1921 roku zwołano zebranie organizacyjne, na którym wybrano nowe władze. W czerwcu tego samego roku odbył się kilkudniowy kurs szkolenia w OSP Łaskarzew, zorganizowany przez Wojewódzki Związek Floriański w Warszawie. Kurs ukończyło dziesięciu druhów z Łaskarzewa.
W 1926 roku, w piętnastą rocznicę istnienia OSP w Łaskarzewie, jednostka otrzymała sztandar. W lipcu 1927 roku OSP Łaskarzew zdobyła I miejsce na zawodach powiatowych w Garwolinie, otrzymując jako nagrodę beczkę o pojemności 400 litrów.
Okres Powojenny i Rozwój (1939-1994)
Działalność w Czasie II Wojny Światowej i Odbudowa
Pierwszy dom strażacki, usytuowany na małym rynku, spłonął w 1939 roku. Mimo to, lata okupacji nie przerwały działalności operacyjnej straży. Dyżury nocne pełniono w prywatnym domu dh. Zygmunta Gąski, a remiza znajdowała się na podwórku naczelnika. W szopie przechowywano sprzęt gaśniczy, w tym ręczne sikawki, bosaki i toporki. W tym trudnym okresie strażacy złożyli się na zakup motopompy.
Po wojnie, w 1947 roku, straż otrzymała od gminy samochód Dodge (Duża) z napędem na cztery koła, utrzymywany w sprawności przez konserwatora Tomasza Majewskiego. Jednostka otrzymała również dom społeczny, który zaczął pełnić rolę remizy OSP. W 1957 roku zawiązał się społeczny komitet budowy domu strażaka, a w zarządzie nastąpiły zmiany: prezesem został Marian Jabłoński, a naczelnikiem Zygmunt Gąska. W 1963 roku, z pewnym opóźnieniem, obchodzono jubileusz 50-lecia straży.
Rozwój Infrastruktury i Sprzętu
W 1968 roku jednostka otrzymała nowy samochód STAR 25 GBM, jeden z nielicznych tego typu w powiecie garwolińskim. Druhowie OSP aktywnie uczestniczyli w życiu miasta Łaskarzewa. Popularność służby przyczyniła się do powstania męskiej i żeńskiej Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, przy czym drużyna żeńska dwukrotnie zajmowała wysokie miejsca w zawodach pożarniczych pod dowództwem Teodozji Sobieskiej (obecnie Chaciak).
W 1970 roku prezesem został Marian Bednarczyk, a naczelnikiem Stanisław Wójcik. Za prezesury Mariana Bednarczyka jednostka pozyskała bezpłatnie autobus marki SAN z PKS Garwolin, który przez wiele lat służył druhom do organizacji wycieczek, a także innym mieszkańcom miasta. W 1971 roku OSP w Łaskarzewie obchodziła 60-lecie istnienia. W tym czasie szczególną atrakcją był najmłodszy, sześcioletni strażak - Leszek Bednarczyk, nazywany "synem pułku", który uczestniczył w wielu uroczystościach.
W 1979 roku jednostka otrzymała samochód STAR 244 typu GBA, co pozwoliło OSP w Łaskarzewie stać się jednostką typu S2, dysponującą pojazdami Star 244 GBA oraz Żuk GLM8. Do 1991 roku Komenda Rejonowa Straży Pożarnej w Garwolinie zatrudniała kierowców-konserwatorów. W latach 80. rozbudowano strażnicę, która do 1988 roku mieściła również inne funkcje. W 1988 roku OSP otrzymała z zawodowej straży w Garwolinie ciężki samochód gaśniczy JELCZ GCBA, który zastąpił STARA 244. Rok później, w 1989 roku, z inicjatywy Naczelnika Miasta i Gminy Łaskarzew Mariana Koryckiego, przy współudziale Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Siedlcach, zakupiono samochód STAR 266 GBM 2,5/8.
Włączenie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego
W 1994 roku jednostka OSP Łaskarzew została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W ramach tego systemu OSP Łaskarzew aktywnie uczestniczy w działaniach ratowniczo-gaśniczych oraz w szkoleniach organizowanych przez Komendę Rejonową Państwowej Straży Pożarnej w Garwolinie. W 1996 roku, za prezesury Mariana Urawskiego i naczelnika Jana Kopika, straż obchodziła 85-lecie. Podczas uroczystości na Rynku w centrum miasta jednostka otrzymała nowy sztandar, ufundowany przez społeczeństwo Łaskarzewa, co było również okazją do pożegnania dwóch starych sztandarów z 1926 i 1963 roku.
Współczesność i Wyzwania
W 2008 roku nastąpiła zmiana zarządu OSP. Obecnie jednostka dysponuje trzema samochodami gaśniczymi - dwoma średnimi i jednym ciężkim - oraz nowoczesnym sprzętem ratowniczo-gaśniczym. W jej szeregach skupionych jest 63 członków, w tym dwie kobiety. Wśród druhów OSP 8 posiada wykształcenie wyższe, 25 średnie, a pozostali zawodowe. Jednostka OSP brała udział m.in. w akcji powodziowej w 1997 roku na terenie gminy Maciejowice i Wilga.
Przed strażakami stale stawiane są nowe zadania, a otrzymywanie nowoczesnego sprzętu ratowniczego wiąże się z koniecznością ciągłego szkolenia druhów. W tych działaniach OSP Łaskarzew wspiera Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Garwolinie bryg. Dariusz Sadkowski.
Finansowanie i Wydatki OSP Łaskarzew
Mieszkańcy Łaskarzewa, jako wspólnota miejska, ponoszą koszty związane z funkcjonowaniem zespołu budynków przy ul. Alejowej 13, który jest własnością Stowarzyszenia Ochotnicza Straż Pożarna w Łaskarzewie. Roczny średni koszt utrzymania budynku i funkcjonowania OSP w mieście to ponad 182 tys. zł.
Koszty Utrzymania i Wynagrodzenia
Z danych uzyskanych z Urzędu Miasta wynika, że znaczną część budżetu pochłaniają wynagrodzenia. Najwyższą pozycją w budżecie OSP w okresie 2017-2021 była pozycja „Wynagrodzenie z pochodnymi oraz ‘13’”, która w 2021 roku wyniosła 56 398,55 zł, w 2020 - 51 949,66 zł, a w 2019 r. - 47 646,33 zł. Po doliczeniu „Ekwiwalentów pieniężnych za akcje i szkolenia”, roczne kwoty przekraczają 60 tys. zł, co wskazuje, że około jedna trzecia wydatków Urzędu Miasta przeznaczanych na OSP Łaskarzew to wynagrodzenia i ekwiwalenty. Wyjątkiem był rok 2020, kiedy miasto przeznaczyło ponad 80 tys. zł.
Wydatki na Remonty i Wyposażenie
Miasto ponosi również niemałe koszty związane z remontami budynku OSP. W 2018 roku wydano 148 759,65 zł na remont budynku, a dodatkowe 2 583 zł na montaż systemu alarmowego. W 2020 roku na wymianę instalacji elektrycznej oraz zakup materiałów instalacyjno-sanitarnych przeznaczono 7 996,64 zł. Łącznie od 2018 roku na remonty pomieszczeń i budynku OSP wydano 159 339,29 zł.
Znaczące środki przeznaczane są także na wyposażenie sprzętowe ochotników. W 2017 roku było to 16 254,90 zł (m.in. generator piany, pilarka, wyciągarka, prostownik), w 2018 roku - 26 133,24 zł (zakupy mundurów, odzieży roboczej, agregatu prądotwórczego, odciągu spalin, defibrylatora, piły ratowniczej, zestawu podpór PT 1200). W 2019 roku wyasygnowano kwotę 30 598,06 zł na zakup mundurów, materiałów elektrycznych, wyposażenia w kamery termowizyjne, pilarkę spalinową, kurtyny ratownicze, węże pożarowe, zestawy narzędziowe i urządzenie do selektywnego wywoływania. Łączne wydatki na techniczny sprzęt strażacki w latach 2017-2021 zamknęły się kwotą 76 271,86 zł, nie obejmując umundurowania, kombinezonów ani remontów sprzętu czy wozów. W 2021 roku wydano rekordowe 39 000 zł na zestawy umundurowania, a w latach 2017-2022 na sam zakup mundurów prawie 48 tys. zł.
Zużycie Paliwa
Wydatki na paliwo i oleje do sprzętu w latach 2017-2021 były następujące: 13 829,10 zł w 2017 r., 17 112,72 zł w 2018 r., 17 837,61 zł w 2019 r., 11 070,78 zł w 2020 r. oraz 17 473,38 zł w 2021 r. Zgodnie z Zarządzeniem Burmistrza Miasta Łaskarzew z 7 sierpnia 2019 r., zużycie paliwa przez pojazdy strażackie wynosiło: Jelcz 003 - 25,5 l/100 km, Star 266 - 27,5 l/100 km, oraz Mercedes ATEGO - 39,80 l/100 km. Analiza danych z lat 2017-2021, uwzględniająca średnie ceny oleju napędowego i wyliczenia rocznych oraz miesięcznych przebiegów, sugeruje, że pojazdy OSP Łaskarzew pokonują znaczne odległości, co wskazuje na intensywną aktywność jednostki.
Kontrowersje wokół Termomodernizacji Strażnicy
W ostatnich latach kwestia remontu generalnego budynku OSP przy ul. Alejowej 13 budziła kontrowersje, szczególnie w kontekście kosztów i własności. Miasto Łaskarzew przeznaczyło na termomodernizację tego budynku, będącego własnością Stowarzyszenia Ochotnicza Straż Pożarna w Łaskarzewie, kwotę zbliżoną do 2 milionów złotych. Podczas XLVIII Sesji Rady Miasta, głosowanie dotyczyło zgody na rozstrzygnięcie przetargu na ten remont, co wiązało się z wydatkiem z kasy Miasta ponad 1 miliona złotych. W dyskusji nad zasadnością wydatków, reprezentujący Stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna w Łaskarzewie, starszy brygadier Dariusz Sadkowski, powoływał się na przepisy ustawy, co spotkało się z krytyką ze względu na nieadekwatność tych przepisów do Ochotniczych Straży Pożarnych. Podkreślano, że budżet miejski nie ma obowiązku "wyposażać budynku we wszystko", a argumenty o braku konieczności "patrzenia na ekonomię" w przypadku wydatków publicznych są niewłaściwe.
Dofinansowanie z Programu "Mazowsze dla Straży Pożarnych"
Gmina Łaskarzew otrzymała wsparcie z programu „Mazowsze dla straży pożarnych”, w ramach którego sejmik województwa dofinansowuje ochotnicze straże pożarne. Łącznie gmina Łaskarzew otrzymała 45,3 tys. zł na zakup sprzętu dla ośmiu jednostek OSP, w tym:
- OSP Dąbrowa (środki ochrony indywidualnej strażaka, umundurowanie wyjściowe - 4 949,00 zł)
- OSP Grabina (sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej strażaka, umundurowanie wyjściowe - 9 007,00 zł)
- OSP Izdebno (środki ochrony indywidualnej strażaka, umundurowanie wyjściowe - 4 420,00 zł)
- OSP Melanów (środki ochrony indywidualnej strażaka, umundurowanie wyjściowe - 7 752,00 zł)
- OSP Stary Pilczyn (sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej strażaka, umundurowanie wyjściowe - 5 467,00 zł)
- OSP Uścieniec-Krzywda (sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej strażaka, umundurowanie wyjściowe - 5 296,00 zł)
- OSP Wola Łaskarzewska (sprzęt specjalistyczny, umundurowanie wyjściowe - 3 347,00 zł)
- OSP Wola Rowska (sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej strażaka, umundurowanie wyjściowe - 5 103,00 zł)
Ważne Wydarzenia i Osiągnięcia
Uroczystości 100-lecia OSP Łaskarzew
Łaskarzewska Straż Pożarna uroczyście obchodziła swoje stulecie. Część oficjalna jubileuszu rozpoczęła się zbiórką pododdziałów w Alejkach, po której nastąpił przemarsz do Kościoła Parafialnego na Mszę Świętą w intencji strażaków, którą wygłosił kapelan strażaków i Proboszcz Parafii Wilga ks. Andrzej Danilewicz. Gości powitali Prezes OSP Łaskarzew dh Piotr Korycki i Burmistrz Miasta mgr Lidia Sopel-Sereja. Rys historyczny jednostki odczytał dh Leszek Bednarczyk.
Kolejnym punktem było wręczenie odznaczeń zasłużonym strażakom. Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Łaskarzewie jako pierwsza została wyróżniona „Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych”. Odznaczenia sztandaru jednostki dokonali V-ce Prezes Zarządu Związku OSP RP woj. mazowieckiego dh. Antoni Jan Tuszowski oraz Członek Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Związku OSP RP w Warszawie dh. Zbigniew Goławski.
Po wręczeniu odznaczeń i okolicznościowych przemówieniach, odbyła się defilada jednostek oraz korowód historyczny, które pozwoliły zaprezentować się strażakom z Łaskarzewa i okolicznych miejscowości w pełnej okazałości. Druhowie, na czele z orkiestrą, przemaszerowali pod Strażnicę, gdzie dokonano poświęcenia i odsłonięcia okolicznościowej tablicy pamiątkowej. Po oficjalnym zakończeniu uroczystości rozpoczęła się część rozrywkowa, obejmująca pokazy ratownictwa. W sali bankietowej OSP zaproszeni goście i druhowie spotkali się na okolicznościowym obiedzie, w którym uczestniczyli m.in. poseł Krzysztof Borkowski oraz wicepremier i minister gospodarki Waldemar Pawlak.
100 lat OSP w Łaskarzewie
Działalność Społeczna i Kulturalna
Ochotnicza Straż Pożarna w Łaskarzewie aktywnie angażuje się w życie lokalnej społeczności. Strażacka Orkiestra w Łaskarzewie od lat uświetnia uroczystości lokalne, państwowe i kościelne, a także reprezentuje miasto podczas różnych wydarzeń. OSP Łaskarzew dba również o wyposażenie, zakupując sprzęt ochrony osobistej strażaka, taki jak detektor mierzący stężenia gazów palnych oraz zawartość tlenu, siarkowodoru i tlenku węgla w powietrzu, z dofinansowaniem WFOŚiGW w Warszawie.
Sukcesy w Zawodach Pożarniczych
Jednostki OSP z gminy Łaskarzew regularnie uczestniczą w zawodach pożarniczych, wykazując wysoki poziom wyszkolenia. Zawody młodzieżowych drużyn pożarniczych, sędziowane m.in. przez Komendanta Miasta i Gminy w Łaskarzewie dh. Piotra Koryckiego, przyniosły następujące wyniki:
Dziewczęce Drużyny Pożarnicze
- 1 miejsce - OSP Stary Pilczyn (sztafeta 56,6s, ćwiczenie bojowe 48,1s)
- 2 miejsce - OSP Wola Łaskarzewska (sztafeta 58,1s, ćwiczenie bojowe 50,0s)
- 3 miejsce - OSP Izdebno (sztafeta 58,1s, ćwiczenie bojowe 53,0s)
- 4 miejsce - OSP Uścieniec-Krzywda (sztafeta 57,7s, ćwiczenie bojowe 56,2s)
- 5 miejsce - OSP Wola Rowska (sztafeta 59,0s, ćwiczenie bojowe 61,0s)
- 6 miejsce - OSP Grabina (sztafeta 62,0s, ćwiczenie bojowe 59,0s)
Chłopięce Drużyny Pożarnicze
- 1 miejsce - OSP Wola Łaskarzewska (sztafeta 49,3s, ćwiczenie bojowe 48,0s)
- 2 miejsce - OSP Melanów (sztafeta 48,6s, ćwiczenie bojowe 51,0s)
- 3 miejsce - OSP Uścieniec-Krzywda (sztafeta 53,1s, ćwiczenie bojowe 51,5s)
- 4 miejsce - OSP Dąbrowa (sztafeta 58,3s, ćwiczenie bojowe 52,0s)
- 5 miejsce - OSP Łaskarzew (sztafeta 56,2s, ćwiczenie bojowe 54,0s)
- 6 miejsce - OSP Wola Rowska (sztafeta 57,5s, ćwiczenie bojowe 58,0s)
- 7 miejsce - OSP Izdebno (sztafeta 50,0s, ćwiczenie bojowe 68,0s)
W kategorii drużyn seniorskich, które rywalizowały w sztafecie i ćwiczeniu bojowym, wyniki przedstawiały się następująco:
- 1 miejsce - OSP Melanów (sztafeta 41,3s, ćwiczenie bojowe 35,0s)
- 2 miejsce - OSP Wola Łaskarzewska (sztafeta 48,5s, ćwiczenie bojowe 41,0s)
- 3 miejsce - OSP Uścieniec-Krzywda (sztafeta 49,5s, ćwiczenie bojowe 43,0s)
- 4 miejsce - OSP Dąbrowa (sztafeta 54,1s, ćwiczenie bojowe 44,0s)
- 5 miejsce - OSP Stary Pilczyn (sztafeta 50,0s, ćwiczenie bojowe 49,0s)
- 6 miejsce - OSP Łaskarzew (sztafeta 53,8s, ćwiczenie bojowe 47,0s)
- 7 miejsce - OSP Grabina (sztafeta 55,6s, ćwiczenie bojowe 48,0s)
- 8 miejsce - OSP Wola Rowska (sztafeta 64,6s, ćwiczenie bojowe 50,0s)
- 9 miejsce - OSP Izdebno (sztafeta 57,9s, ćwiczenie bojowe 58,0s)
Puchary i medale dla wszystkich uczestników wręczali Prezes Zarządu Miasta i Gminy dh. Marian Janisiewicz, Komendant Miasta i Gminy dh. Piotr Korycki, a także ksiądz kapelan dekanatu łaskarzewskiego dr. Edmund Szarek oraz V-ce Wójt Gminy Łaskarzew Sylwia Szopa. Sędziami zawodów byli sędziowie wyznaczeni przez Komendanta Powiatowego PSP w Garwolinie, m.in. mł. bryg. Rafał Prządka.
Wyróżniający się Członkowie: Dr Aneta Wójcik
Łaskarzewska Straż Pożarna może być dumna z obecności w swoich szeregach Anety Wójcik, która w kwietniu tego roku obroniła rozprawę doktorską na Uniwersytecie Warszawskim. Jest ona członkinią Straży od grudnia 2009 roku. Jej dorobek naukowy, obejmujący obronę pracy doktorskiej pt. "Procesy migracyjne a strategie rodzinne mieszkańców mazowieckiego miasteczka; wnioski dla polityki społecznej" na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, a także wcześniejsze studia podyplomowe i dwa dyplomy magistra z wyróżnieniami (summa cum laude) na UW, stanowi powód do dumy dla całej jednostki. Aneta Wójcik podkreśla swoje łaskarzewskie korzenie i wdzięczność dla mieszkańców za wsparcie w pisaniu dysertacji.
Przykładowe Interwencje OSP Łaskarzew
Dnia 25 czerwca zastęp OSP Łaskarzew został zadysponowany przez dyżurnego PSP w Garwolinie do usunięcia gniazda owadów z poddasza domku jednorodzinnego. Po przybyciu na miejsce dowódca stwierdził obecność gniazda os nad wejściem do budynku. Ratownik, wyposażony w specjalne ubranie, usunął gniazdo do plastikowego worka.