Szkolenie podstawowe na strażaka ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) to kluczowy etap w przygotowaniu do pełnienia służby w jednostkach ratowniczo-gaśniczych. Ten artykuł wyjaśnia, ile trwa kurs podstawowy OSP, co obejmuje jego program oraz jakie formalności należy spełnić, aby do niego przystąpić. Artykuł uwzględnia najnowszy program szkolenia strażaka ratownika OSP z dnia 4 marca 2022 roku.
Wprowadzenie do Kursu Podstawowego Strażaka Ratownika OSP
Celem szkolenia jest przygotowanie słuchacza do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych przewidzianych dla ochotniczych straży pożarnych. Szkolenie realizowane jest przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej i rozpoczyna cykl szkoleń strażaków OSP. Ukończenie szkolenia jest wypełnieniem jednego z warunków niezbędnych do udziału w działaniach ratowniczych, zgodnie z art. 8 pkt 4 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych.
Szkolenie podstawowe rozpoczyna się spotkaniem organizacyjnym, podczas którego realizowana jest tematyka instruktażu ogólnego w ramach szkolenia wstępnego BHP. Po przeprowadzeniu instruktażu kursant otrzymuje kartę szkolenia wstępnego z zakresu BHP. Następnie w macierzystej jednostce OSP naczelnik przeprowadza instruktaż stanowiskowy dla kursantów i potwierdza to wpisem w otrzymanej wcześniej karcie szkolenia.
Wymagania i Formalności Przed Kursem
Aby wziąć udział w szkoleniu podstawowym dla strażaków-ratowników OSP, musisz być członkiem jednostki OSP. Tylko jednostka może skierować Cię na szkolenie. Przystąpienie do kursu wymaga spełnienia kilku podstawowych warunków formalnych:
- Mieć ukończone co najmniej 16 lat i nie przekroczyć 65 lat. W przypadku osób nieletnich (16-18 lat) wymagana jest pisemna zgoda obojga rodziców lub opiekunów prawnych, dołączona do karty skierowania.
- Uzyskać skierowanie na kurs od zarządu swojej jednostki OSP. Jest to dokument potwierdzający, że dana osoba jest aktywnym członkiem OSP, a jej udział w szkoleniu jest uzasadniony potrzebami jednostki.
- Przejść badania lekarskie, które muszą jednoznacznie potwierdzić zdolność kandydata do udziału w działaniach ratowniczych. Badania te zazwyczaj wykonuje się u lekarza medycyny pracy lub w placówkach posiadających odpowiednie uprawnienia.
Skierowania należy składać do dnia rozpoczęcia szkolenia. Nie ma wymogu dołączania kserokopii ubezpieczenia lub badania lekarskiego do karty skierowania na etapie jej składania.
Struktura i Czas Trwania Szkolenia
Minimalny czas trwania kursu podstawowego OSP wynosi 133 godziny dydaktyczne. Ta liczba godzin to fundament, którego należy się spodziewać, rozpoczynając swoją przygodę ze służbą w Ochotniczej Straży Pożarnej.
Podział na Część Teoretyczną i Praktyczną
Te 133 godziny szkolenia zostały precyzyjnie podzielone na część teoretyczną i praktyczną, aby zapewnić wszechstronne przygotowanie. Plan nauczania obejmuje:
- 64 godziny zajęć teoretycznych.
- 69 godzin zajęć praktycznych.
- 5 godzin dydaktycznych obejmuje egzamin końcowy.
Tryby Realizacji Szkolenia
Szkolenie może być realizowane stacjonarnie lub zakres teoretyczny może być realizowany przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość. Sposób organizacji kursu zazwyczaj dostosowany jest do możliwości kandydatów:
- Tryb weekendowy: Najczęściej spotykana forma, gdzie zajęcia odbywają się głównie w soboty i niedziele. Realizacja kursu w tym trybie rozkłada się zazwyczaj na okres od 2 do 3 miesięcy.
- Tryb ciągły: Opcja szybsza, organizowana w okresach wolnych (np. ferie, wakacje). Cały kurs może zostać ukończony w ciągu około 2-3 tygodni.
- E-learning: Część teoretyczna kursu coraz częściej realizowana jest z wykorzystaniem platform e-learningowych. Zapewnia to większą elastyczność w dostępie do materiałów i pozwala uczyć się we własnym tempie, jednak nie skraca wymaganego czasu poświęconego na teorię.
Zajęcia praktyczne powinny być realizowane z zachowaniem zasady 1 instruktor na 4-10 słuchaczy, co zapewnia efektywne przyswajanie umiejętności.
Program Kursu: Teoria i Praktyka
Zakres tematów poruszanych na szkoleniu podstawowym jest bardzo szeroki, co wynika z faktu, że jako strażak-ratownik podczas akcji spotkasz się z wieloma różnymi sytuacjami. Musisz być do tego dobrze przygotowany. Program kursu podstawowego OSP jest kompleksowy i ma na celu przygotowanie strażaka do różnorodnych sytuacji, z jakimi może się spotkać podczas akcji ratowniczo-gaśniczych.
Plan nauczania obejmuje takie zagadnienia jak:
- Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Służba wewnętrzna
- Podstawy organizacji akcji gaśniczej
- Taktyka działań ratowniczych i medycznych
- Organizacja ochrony przeciwpożarowej
- Zasady działania służb
Część praktyczna to czas na zdobywanie konkretnych umiejętności w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Zajęcia te odbywają się na specjalistycznych poligonach i placach ćwiczeń. Podczas szkolenia praktycznego strażak-ratownik OSP musi opanować obsługę szeregu kluczowych urządzeń i sprzętu, a także poznać zasady prowadzenia korespondencji radiowej.
Egzamin ze szkolenia podstawowego strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych
Obowiązkowy Test w Komorze Dymowej
Jednym z najbardziej wymagających, a zarazem kluczowych elementów kursu podstawowego OSP jest obowiązkowy test w komorze dymowej. Jest to specjalnie przygotowane pomieszczenie, w którym symulowane są warunki panujące podczas pożaru: wysoka temperatura, zadymienie i ograniczona widoczność. Celem tego ćwiczenia jest weryfikacja odporności psychofizycznej strażaków na obciążenia związane z pracą w ekstremalnych warunkach.
Typowy test w komorze dymowej polega na wykonaniu szeregu zadań w pełnym umundurowaniu bojowym, z założonym aparatem ochrony dróg oddechowych. Może to obejmować m.in. pokonanie toru przeszkód, odnalezienie i ewakuację pozorowanego poszkodowanego, czy obsługę sprzętu gaśniczego. Wszystko to odbywa się w warunkach silnego zadymienia, które znacząco ogranicza pole widzenia.
Aby jak najlepiej przygotować się do testu w komorze dymowej, warto zadbać o kondycję fizyczną i psychiczną. Regularne ćwiczenia fizyczne, zwłaszcza te poprawiające wydolność oddechową i siłę mięśniową, będą bardzo pomocne. Równie ważne jest przygotowanie mentalne - świadomość celu ćwiczenia, pozytywne nastawienie i pewność siebie mogą znacząco wpłynąć na wynik.
Egzamin Końcowy
Egzamin końcowy ma na celu sprawdzenie zdobytej wiedzy i umiejętności. Składa się z części teoretycznej, praktycznej oraz z BHP.
Część Teoretyczna
Egzamin z części teoretycznej jest egzaminem pisemnym, zazwyczaj składającym się z kilkudziesięciu pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru. Egzamin zostaje zaliczony, jeżeli zdający uzyskał minimum 70% możliwych do zdobycia punktów. Jeżeli zajęcia teoretyczne realizowane były przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość, część teoretyczna egzaminu przeprowadzona zostanie po ukończeniu modułu teoretycznego i przed rozpoczęciem zajęć praktycznych. W przypadku gdy zajęcia teoretyczne odbywały się stacjonarnie, cały egzamin zostanie zorganizowany na zakończenie szkolenia.
Część Praktyczna
Do egzaminu praktycznego zostają zakwalifikowane osoby, które zrealizowały zagadnienia poruszane na szkoleniu, otrzymały zaliczenie z części teoretycznej egzaminu i zaliczyły test w komorze dymowej. Na egzaminie praktycznym można spodziewać się wszystkiego, co wcześniej ćwiczono podczas zajęć praktycznych, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem, znajomości zasad prowadzenia korespondencji radiowej czy też znajomości przepisów BHP.
Egzamin z BHP
Egzamin z zakresu BHP przeprowadzany jest na zakończenie szkolenia, po zrealizowaniu wszystkich zajęć określonych w programie. Składa się z testu (minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru z jedną prawidłową odpowiedzią).
Każde uczestnictwo w szkoleniu powinno być udokumentowane w indywidualnej karcie wyszkolenia strażaka OSP, stanowiącej załącznik nr 5 do „Zasad przygotowania strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych do udziału w działaniach ratowniczych”. Kartę wyszkolenia strażaka OSP zakłada po szkoleniu podstawowym strażaka ratownika OSP właściwy dla niego naczelnik OSP.
Uprawnienia po Kursie i Możliwości Dalszego Rozwoju
Ukończenie kursu podstawowego OSP z wynikiem pozytywnym jest kluczowym momentem dla każdego ochotnika. Przede wszystkim, nadaje ono strażakowi-ratownikowi prawo do udziału w działaniach ratowniczo-gaśniczych prowadzonych przez jego jednostkę. Oznacza to, że po zdaniu egzaminów i spełnieniu wszystkich wymogów, możesz być formalnie włączony do podziału bojowego i brać udział w wyjazdach do zdarzeń. Należy pamiętać, że osoby niepełnoletnie, które zdały egzamin, otrzymują zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, natomiast zgodnie z obowiązującym prawem w działaniach ratowniczo-gaśniczych będą mogły brać udział dopiero po ukończeniu 18 roku życia.
Po zdobyciu podstawowych kwalifikacji, droga rozwoju strażaka-ratownika OSP jest szeroka. Istnieje wiele możliwości poszerzenia swoich kompetencji i specjalizacji. Do najczęściej wybieranych szkoleń specjalistycznych należą:
- Kurs Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP), który znacząco podnosi umiejętności w zakresie ratownictwa medycznego.
- Szkolenia z zakresu obsługi specjalistycznego sprzętu (np. ratownictwo techniczne, chemiczne).
- Kursy przygotowujące do pełnienia ról dowódczych, takie jak kurs dowódców zastępów.
Strażak ratownik OSP ma obowiązek aktualizować przedmiotową wiedzę w ramach doskonalenia umiejętności, co podkreśla ciągłość nauki i rozwoju w służbie.
tags: #kurs #podstawowy #na #strazaka #osp #malopolska