Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa państwa, często stanowiąc pierwsze ogniwo w łańcuchu ratowniczym. Aby skutecznie pełnić swoje zadania, członkowie OSP muszą przechodzić specjalistyczne szkolenia, które przygotowują ich do różnorodnych działań ratowniczo-gaśniczych. Dodatkowo, wiele jednostek OSP dąży do włączenia w struktury Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), co wiąże się z szeregiem wymagań formalnych i sprzętowych.

Włączanie Jednostek OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG)
Włączenie jednostki OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego odbywa się na podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Dokument ten szczegółowo określa procedury i kryteria, które muszą zostać spełnione przez jednostki OSP. Przy włączaniu uwzględnia się również wymagania określone przez Komendanta Głównego PSP.
Dzięki temu procesowi jednostki OSP mogą efektywniej współpracować z Państwową Strażą Pożarną, korzystać z lepszego wyposażenia i brać udział w szerszym zakresie działań ratowniczych.

Szkolenie Podstawowe Strażaka-Ratownika OSP: Przebieg i Wymagania
Szkolenie podstawowe strażaka-ratownika OSP to fundamentalny etap w przygotowaniu ochotników do służby. Jego celem jest przekazanie niezbędnej wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych, które są kluczowe podczas akcji ratowniczo-gaśniczych.
Przykład Kursu Podstawowego w KP PSP w Lipsku (2023)
Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące organizacji i przebiegu szkolenia podstawowego strażaka-ratownika OSP, które odbyło się w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Lipsku w 2023 roku.
Terminy i Organizacja
- Rozpoczęcie szkolenia planowane było od 13 lutego 2023 r.
- Termin rozpoczęcia szkolenia to 13.02.2023 roku o godzinie, która była ustalana przez organizatorów.
Wymagania dla uczestników
Aby wziąć udział w szkoleniu, kandydaci musieli spełnić określone kryteria:
- Dostarczyć kartę skierowania przed rozpoczęciem szkolenia.
- Wiek: ukończone 16 lat i nieprzekroczone 65 lat. W przypadku osób nieletnich niezbędna była zgoda rodziców na udział w szkoleniu. W sytuacji dużej ilości osób pełnoletnich, osoby nieletnie nie były przyjmowane, ponieważ osoby nieletnie nie mogą uczestniczyć w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
Przebieg szkolenia i egzaminy
Szkolenie składało się z części teoretycznej i praktycznej, zakończonych egzaminami.
- Egzamin teoretyczny odbył się w siedzibach KP PSP w Lipsku w dniu 26.02.2023 roku o godz. 09:00. Kierownicy kursu mieli wiedzę o tym, którzy słuchacze ukończyli pozytywnie szkolenie teoretyczne (każda partia materiału musiała być zaliczona w 100%). Nie było potrzeby drukowania zaświadczeń o ukończeniu e-learningu. Egzamin po części teoretycznej uznaje się za zaliczony, jeśli zdający uzyskał minimum 70% możliwych do zdobycia punktów. Egzamin był realizowany w formie testu wielokrotnego wyboru, składającego się z 30 pytań z jedną odpowiedzią poprawną.
- Część praktyczna była realizowana w KP PSP w Lipsku. W przypadku, gdy absencja słuchacza na zajęciach praktycznych wyniosła powyżej 20%, kandydat został skreślony z listy.
- Egzamin praktyczny odbył się w siedzibie KP PSP w Lipsku w dniu 26.03.2023 roku.
- Egzamin z zakresu BHP przeprowadza się w formie testu składającego się z minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru z jedną prawidłową odpowiedzią. Egzamin uznaje się za zaliczony, jeżeli słuchacz uzyskał minimum określonych punktów.
Uprawnienia po ukończeniu
Zdanie egzaminów potwierdzających ukończenie niniejszego szkolenia jest równoznaczne z nabyciem uprawnień z zakresu obsługi sieci radiowych UKF PSP, co uprawnia do pracy w ww. sieciach. Po zakończeniu szkolenia podstawowego i spełnieniu wymagań formalnych zawartych w odpowiednich dodatkowych programach, uczestnicy są w pełni przygotowani do działań ratowniczych.
W przypadku dodatkowych pytań informacji udzielają funkcjonariusze wydziału operacyjnego Komendy.
Szkolenie we Włoszczowie i Kielcach (2026)
Kolejnym przykładem szkolenia podstawowego strażaków-ratowników ochotniczych straży pożarnych jest kurs zakończony 18 kwietnia 2026 roku w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej we Włoszczowie.
W dniach od 1 marca do 18 kwietnia 2026 r. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej we Włoszczowie przeprowadziła kurs podstawowy strażaka-ratownika OSP. Szkolenie strażaków-ochotników odbywało się w systemie weekendowym, na terenie Komendy Powiatowej PSP we Włoszczowie oraz Komendy Wojewódzkiej PSP w Kielcach (gdzie odbywało się zaliczenie testu w komorze dymowej). Kurs został zorganizowany zgodnie z zasadami przygotowania strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych do udziału w działaniach ratowniczych oraz według programu szkolenia podstawowego strażaka-ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych.
Szkolenie obejmowało zarówno część teoretyczną, jak i praktyczną, a także dodatkowe elementy, takie jak szkolenie z zakresu współdziałania z Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym. Uczestnicy mieli również możliwość uczestniczenia w szkoleniu na trenażerze siłowego wyważania drzwi, wypożyczonym dzięki uprzejmości Ośrodka Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach. Wręczenia zaświadczeń ukończenia kursu dokonał Zastępca Komendanta Powiatowego PSP we Włoszczowie, mł. bryg. Paweł Mazur.

Wsparcie i Modernizacja Jednostek OSP w Województwie Małopolskim
Województwo Małopolskie zrealizowało Projekt „Bezpieczna Małopolska - Etap 2 samochody Ochotniczej Straży Pożarnej” w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 - Oś priorytetowa 5. Zadanie obejmowało zakup, między innymi, nowych, lekkich samochodów ratownictwa technicznego z funkcją gaśniczą dla Partnerów Projektu, tj. gmin z terenu województwa małopolskiego, które następnie zostały przekazane do jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych.
Dostawcą samochodów zostało Przedsiębiorstwo Wielobranżowe BIBMOT BIK Sp. j., wybrane w ramach ogłoszonego postępowania. Zakup miał na celu unowocześnienie wyposażenia ratowniczego służb i podniesienie skuteczności niesionej pomocy. Ponadto przyczynił się do wsparcia jednostek OSP z terenu województwa małopolskiego w wypełnieniu wymogów umożliwiających włączenie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. 2014 poz. 18).