W sobotę, 11 kwietnia, czternastu druhów ukończyło egzaminem praktycznym i teoretycznym kurs sternika motorowodnego. Zajęcia teoretyczne odbyły się w sali szkoleniowej jednostki. W części teoretycznej uczestnicy kursu poznali między innymi zasady bezpiecznego poruszania się po zbiornikach wodnych przy pomocy jachtów motorowych.
Uzyskane wyszkolenie, umiejętności i uprawnienia poszerzają możliwości ratownicze ratowników, dzięki czemu zwiększają bezpieczeństwo w rejonie. W jednostce aktualnie patent sternika motorowodnego posiada już łącznie 21 druhów. Jest to inwestycja w rozwój jednostki i bezpieczeństwo innych. To umiejętność, która nie tylko zwiększa kompetencje strażaka, ale także realnie wpływa na jakość prowadzonych działań ratowniczych i daje solidne podstawy do dalszego rozwoju w przyszłości.
Strażacy OSP Przygłów szkolą się na Zalewie Sulejowskim z zakresu ratownictwa wodnego. Druhowie zdobyli patenty sterników motorowodnych, tym samym zwiększając możliwości operacyjne jednostki.
Program Kursu Sternika Motorowodnego
Warunki niezbędne do spełnienia, aby realizacja usługi pozwoliła na osiągnięcie głównego celu, to uczestniczenie w zajęciach teoretycznych i praktycznych przewidzianych programem szkolenia oraz uzyskanie wyniku pozytywnego na egzaminie.
Wiedza Teoretyczna
- Podstawy budowy jachtów motorowych (1 godzina)
- Silniki i układy napędowe (1 godzina):
- Budowa silników
- Obsługa i konserwacja silników
- Zasady rozruchu i zatrzymania pracy silników
- Podstawowe wiadomości o pędnikach jachtów motorowych
- Manewrowanie jachtem motorowym (1 godzina)
- Zasady prowadzenia skuterów wodnych (0,5 godziny)
- Podstawy locji (1,5 godziny):
- Znaki żeglugowe i oznakowanie dróg wodnych
- Mapy i przewodniki
- Drogi wodne i budowle hydrotechniczne
- Wiadomości z zakresu ratownictwa wodnego (1 godzina):
- Podstawowe informacje o morskich służbach ratowniczych
- Wyposażenie jachtu w środki bezpieczeństwa i posługiwanie się nimi
- Działania w przypadku wywrotki jachtu, awarii lub wypadku
- Postępowanie w sytuacji „człowiek za burtą”
- Udzielanie pierwszej pomocy
- Hipotermia oraz pierwsza pomoc w przypadku hipotermii
- Wiadomości z zakresu meteorologii (1 godzina):
- Skala prędkości wiatru
- Zjawiska meteorologiczne i ich oznaki
- Komunikaty meteorologiczne
- Pomoce nawigacyjne (0,5 godziny)
- Ochrona wód przed zanieczyszczaniem (0,5 godziny)
- Podstawowe przepisy prawa drogi na morskich i śródlądowych drogach wodnych (1,5 godziny)
- Konsultacje i ćwiczenia testowe (2,5 godziny)
Umiejętności Praktyczne
- Manewrowanie jachtem motorowym (1,5 godziny):
- Prowadzenie jachtu motorowego przy spotkaniu z innym jachtem oraz jego wyprzedzaniem
- Wykonanie manewrów: odejście od nadbrzeża, dojście do nadbrzeża, pływanie kursem prostym i cyrkulacja, alarm „człowiek za burtą”
- Kotwiczenie i cumowanie w różnych warunkach
- Kierowanie załogą, wydawanie komend i egzekwowanie ich wykonania we właściwym momencie (1 godzina)
- Praca w charakterze członka załogi (2 godziny)
- Podstawowe prace bosmańskie (0,5 godziny)
- Egzamin (3 godziny)
Uprawnienia Sternika Motorowodnego i Stermotorzysty w Służbach Ratowniczych
W kontekście działań ratowniczych prowadzonych przez Państwową Straż Pożarną (PSP) oraz Ochotniczą Straż Pożarną (OSP), często pojawia się pytanie o wymagane uprawnienia do prowadzenia łodzi motorowych - czy wystarczy patent sternika motorowodnego, czy też konieczny jest patent stermotorzysty.
KURS MOTOROWODNY - manewry: wejście w ślizg
Kontekst Prawny i Interpretacje
Zasady Organizacji Ratownictwa Wodnego w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG) są podstawowym dokumentem, jednak ich interpretacja w praktyce budzi wiele dyskusji. Istnieją rozbieżności w zależności od rejonu Polski oraz specyfiki akwenów.
Stanowisko za Wystarczalnością Patentu Sternika Motorowodnego
Część strażaków uważa, że do obsługi łodzi motorowej podczas działań ratowniczych w PSP na dzień dzisiejszy wystarczy patent sternika motorowodnego, co wynika z ogólnych Zasad Organizacji Ratownictwa Wodnego w KSRG. Podkreśla się, że podobnie jak w przypadku zawodowego prawa jazdy dla kierowców w PSP, cywilne przepisy dotyczące "zarobkowego" prowadzenia jednostek pływających mogą nie mieć bezpośredniego przełożenia na służby ratownicze. Argumentuje się, że w sytuacjach ratowania życia, nawet na rzekach czy jeziorach będących szlakami żeglugi, wykorzystuje się uprawnienia sternika motorowodnego i dotychczas nie było z tego tytułu problemów.
Projekt zasad organizacji COO dla sekcji przeciwpowodziowych z łodziami wskazuje, że w obsadzie sekcji (minimum 6 osób) co najmniej 4 osoby powinny posiadać uprawnienia sternika motorowodnego lub stermotorzysty. Wskazuje to na dopuszczenie obu typów uprawnień w pewnych sytuacjach. Co więcej, w ostatnich materiałach dotyczących ratownictwa specjalistycznego dopuszcza się patent sternika motorowodnego w PSP, pod warunkiem pływania po wodach niebędących szlakami żeglugowymi itp. Z praktyki wynika, że w zależności od rejonu respektuje się różne uprawnienia.
Argumenty za Koniecznością Patentu Stermotorzysty
Inna grupa strażaków oraz niektóre interpretacje przepisów, zwłaszcza Urzędów Żeglugi Śródlądowej (UŻŚ), wskazują na konieczność posiadania patentu stermotorzysty w działaniach ratowniczych, szczególnie gdy prowadzenie łodzi jest działalnością "zarobkową" (strażak jest na służbie i otrzymuje wynagrodzenie). Argumentuje się, że sternik motorowodny to uprawnienie turystyczne/amatorskie, natomiast stermotorzysta śródlądowy to uprawnienie zawodowe.
W przypadku ewentualnej tragedii lub wypadku, ubezpieczyciel czy prokurator w pierwszej kolejności sprawdzają uprawnienia, a brak odpowiedniego, zawodowego patentu może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Przykładem są sytuacje powodziowe, gdzie osoby posiadające jedynie patent sternika motorowodnego bywały odsuwane od sterów, a dozwolone było prowadzenie łodzi tylko przez stermotorzystów.
Zgodnie z ustawą o żegludze śródlądowej (Art. 35), statek musi mieć załogę o kwalifikacjach zapewniających bezpieczeństwo żeglugi, a potwierdzeniem tych kwalifikacji są m.in. patenty żeglarskie. Artykuł ten uchyla wymagania tylko w przypadku statków sportowych lub rekreacyjnych, czym jednostka straży pożarnej nie jest. Definicja „statku” w art. 5 ust. 1 pkt 1d tej ustawy obejmuje każde urządzenie pływające o napędzie mechanicznym przeznaczone do ratowania życia lub mienia, co obejmuje jednostki PSP.
Wnioskuje się, że stermotorzysta jest wymagany do prowadzenia łodzi ratowniczych w PSP, chyba że operuje się na akwenach nieżeglownych. W przypadku akwenów morskich, takich jak Zatoka Gdańska czy Pucka, patent stermotorzysty nie znajduje zastosowania, co dodatkowo komplikuje kwestię uprawnień.
Dla uzyskania konkretnych informacji dotyczących patentu stermotorzysty zaleca się kontakt z właściwym terytorialnie Urzędem Żeglugi Śródlądowej. Szkolenia na sternika motorowodnego często prowadzi WOPR; choć jest to uprawnienie rekreacyjne, stanowi ono podstawę do przystąpienia do kursu na stermotorzystę, wymagającego dłuższego doświadczenia na wodzie.
Oferta Szkoleniowa dla Służb Mundurowych
Specjalne kursy na patent Sternik Motorowodny są przygotowyane dla strażaków PSP i OSP, a także policjantów. Takie szkolenia są organizowane w różnych lokalizacjach, np. nad jeziorem Rożnowskim czy na Riwierze Radłowskiej w Tarnowie. Istnieje również możliwość zorganizowania szkolenia na innym akwenie, jeśli zbierze się odpowiednia grupa chętnych kursantów.