Służba w straży pożarnej jest profesją wymagającą wszechstronnego przygotowania, ponieważ nie da się przewidzieć, do jakich interwencji będzie wzywana jednostka i z jakimi zadaniami będzie musiała się zmierzyć. Służby muszą być przygotowane na wszelkie, nieraz trudne do przewidzenia sytuacje! Proces zostawania strażakiem może być wieloetapowy, a wiele młodych osób marzy o pracy w służbach mundurowych.
Specyfika Służby Strażackiej i Wymogi Kształcenia
Praca w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) to nie tylko wyzwania operacyjne, ale i konieczność ciągłego doskonalenia kwalifikacji. Aby sprostać dynamicznym warunkom, strażacy muszą przechodzić przez systematyczne i rygorystyczne szkolenia. Cele wprowadzanych rozwiązań to stworzenie transparentnych i jednolitych kryteriów kwalifikowania strażaków na różne formy kształcenia w PSP.
Podstawowe Formy Kształcenia w Państwowej Straży Pożarnej
Szkolenie Podstawowe w Zawodzie Strażak (dla nowo przyjętych)
Osoby, które wstąpiły do PSP po 31 października 2016 roku, obowiązuje „Program szkolenia podstawowego w zawodzie strażak”. Pełne szkolenie do zawodu strażaka trwa 7 miesięcy, z czego pierwsze 2 miesiące to przeszkolenie z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Kolejnym etapem szkolenia są praktyki zawodowe, które przyszły strażak odbywa w rodzimej jednostce ratowniczo-gaśniczej. Praktyki muszą obejmować co najmniej 28 służb w wymiarze 24h w czasie 90 dni (3 miesiące). Przebieg służby należy dokumentować w dzienniku praktyk. Na tym etapie bardzo ważne jest unikanie absencji, ponieważ nieobecność przekraczająca 10% czasu przeznaczonego na realizację programu może stanowić podstawę do niezaliczenia praktyk.
Ostatnim etapem szkolenia jest blok zasadniczy, czyli tzw. „podoficerka”. Trwa mniej więcej 2 miesiące i obejmuje 336 godzin dydaktycznych, zakończonych 2-dniowymi egzaminami. 1 i 3 etap szkolenia odbywa się w trybie skoszarowanym na terenie szkół oraz ośrodków szkoleniowych zlokalizowanych w całej Polsce. Miejsce szkolenia często nie jest zależne od kandydata ani nawet od miejscowej komendy PSP i jest podyktowane ilością wolnych miejsc w określonej placówce. W celu ukończenia podstawowego szkolenia, koniecznością jest zaliczenie wszystkich wymienionych przedmiotów z 1 i 3 etapu.
W zakresie organizacji szkoleń wprowadzono zmiany. Szkoła Podoficerska Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy prowadzi Centralną Listę Potrzeb Szkoleniowych (CLiPS) i koordynuje kolejność kierowania kandydatów na szkolenie. W przypadku zagrożenia przekroczenia przez kandydatów na szkolenie maksymalnego czasu 90 dni od przyjęcia do służby do skierowania na szkolenie podstawowe w zawodzie strażak, dopuszcza się realizację szkoleń przez pozostałe szkoły PSP, a także wykorzystanie kadry i bazy dydaktycznej ośrodków szkolenia w komendach wojewódzkich PSP.
Kształcenie Aspirantów i Techników Pożarnictwa
Technik pożarnictwa to osoba przygotowana do pełnienia służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. Kształcenie techników pożarnictwa realizowane jest w Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie oraz Szkołach Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie i Poznaniu. Kształcenie odbywa się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. Nr 991).
Zgodnie z art. 8, ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, „Szkoły kształcące w zawodzie technik pożarnictwa może zakładać i prowadzić wyłącznie minister właściwy do spraw wewnętrznych". Aby uzyskać tytuł zawodowy „technik pożarnictwa" należy po ukończeniu kształcenia zdać egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Egzamin ten zastąpił organizowane do tej pory w szkołach egzaminy z przygotowania zawodowego.
Za przygotowanie i organizację egzaminu odpowiedzialne są Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) oraz okręgowe komisje egzaminacyjne (OKE), nadzorowane przez ministra właściwego do spraw oświaty. W przypadku zawodu technik pożarnictwa za egzamin odpowiedzialne są CKE oraz OKE w Krakowie, Jaworznie i Poznaniu. Zadania egzaminacyjne przygotowywane są nie przez poszczególne szkoły, tak jak było wcześniej, ale przez OKE i współpracujących z nią specjalistów z zakresu pożarnictwa. Egzamin składa się z dwóch etapów. Etap pierwszy to dwuczęściowy egzamin pisemny, obejmujący w części pierwszej wiadomości i umiejętności właściwe dla zawodu, a w części drugiej wiadomości i umiejętności związane z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą.
W roku szkolnym 2025/2026 nastąpiło zwiększenie liczby miejsc o 20 na kwalifikacyjne kursy zawodowe w zawodzie technik pożarnictwa w stosunku do liczby określonej w "Zasadach kwalifikowania kandydatów". Powodem było uwzględnienie przez Komendanta Głównego PSP postulatów dotyczących zwiększonych potrzeb w tym zakresie, zgłaszanych przez komendantów wojewódzkich PSP oraz stronę społeczną. Podstawowym kryterium, na którym bazowała metodyka rozdziału tych miejsc, była wielkość województwa mierzona w oparciu o liczbę etatów. Zgodnie z tą metodyką dodatkowe miejsca przypadły 8 województwom (komendom wojewódzkim PSP - liczba miejsc dla jednostek centralnych pozostała bez zmian). W imiennych wykazach kandydatów sporządzonych przez komendantów wojewódzkich PSP i przesłanych do KG PSP, zwiększenie liczby miejsc zostało już uwzględnione.
Inną drogą do zostania strażakiem jest wzięcie udziału w egzaminach do jednej ze szkół aspiranckich PSP, które znajdują się w Częstochowie, Krakowie i Poznaniu. W tym samym roku można podjąć próbę dostania się zarówno do Szkoły Głównej Służby Pożarniczej, jak i do jednej ze szkół aspiranckich, jeśli tylko nie pokrywają się terminy egzaminów.
Szkolenie Oficerów (Szkoła Główna Służby Pożarniczej - SGSP)
Najkrótszą drogą do uzyskania zawodu oficera PSP jest wzięcie udziału w rekrutacji do Szkoły Głównej Służby Pożarniczej (SGSP), gdzie ograniczenie wiekowe wynosi 25 lat (nie można przekroczyć tego wieku w dniu przyjęcia do służby, która rozpoczyna się z początkiem sierpnia danego roku). Osoby zdecydowane na służbę kandydacką powinny uzyskać świadectwo dojrzałości. Punkty przeliczane są z następujących przedmiotów: matematyka i język obcy oraz do wyboru: fizyka, chemia, informatyka.
Egzamin sprawnościowy składa się z testu sprawności fizycznej i umiejętności pływania. Przyjęty do SGSP kandydat odbywa poligonowe przeszkolenie z zakresu ochrony przeciwpożarowej - szkolenie podstawowe w zawodzie strażak, gdzie ostatecznie jest weryfikowany pod kątem akrofobii (sprawdzian braku lęku wysokości) oraz klaustrofobii (sprawdzian braku lęku przed przebywaniem w małych i ciasnych pomieszczeniach).
Należy zauważyć, że pewną pracę mają jedynie mundurowi absolwenci SGSP, ale cywilni studenci mogą również pochwalić się osiągnięciami na polu zawodowym zarówno w kraju, jak i za granicą. Szczególnie dużą popularnością cieszą się zawody powiązane z bezpieczeństwem i higieną pracy oraz projektowaniem systemów przeciwpożarowych.
The Recruitment Process
Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe (KKZ) w Zawodzie Technik Pożarnictwa
Cel, Podstawa Prawna i Uzyskiwane Kwalifikacje
Kwalifikacyjne kursy zawodowe (kwalifikacje "trzyliterowe") są realizowane zgodnie z Rozporządzeniem MEN z dnia 16 maja 2019 r. Celem organizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych jest osiągnięcie przez słuchaczy efektów kształcenia przypisanych do kwalifikacji MS.20 (wcześniej Z.22) i/lub MS.21 (wcześniej Z.23) wyodrębnionych w zawodzie technik pożarnictwa. Kwalifikacyjne kursy zawodowe realizowane są według "Zasad organizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych w szkołach Państwowej Straży Pożarnej kształcących w zawodzie technik pożarnictwa" zatwierdzonych przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.
Po ukończeniu Kwalifikacyjnego Kursu Zawodowego Technika Pożarnictwa Online uczestnik KKZ otrzymuje kwalifikacje zawodowe w zakresie:
- MS.20: Wykonywanie działań ratowniczych (wcześniej Z.22)
- MS.21: Zarządzanie działaniami ratowniczymi (wcześniej Z.23)
Uczestnik może przed rozpoczęciem kursu wybrać wszystkie kwalifikacje (MS.20 i MS.21) lub wybrane kwalifikacje (np. tylko MS.20). Uzyskane w ten sposób kwalifikacje zawodowe są zgodne z Rozporządzeniem MEN z dnia 13 marca 2017 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, Rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 października 2023 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. poz. 2175), Rozporządzeniem MEN z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach oraz Rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.08.2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania oparta na Międzynarodowym Standardzie ISCO. Przypominamy, że uzyskane kwalifikacje po ukończeniu kursów przyznawane są dożywotnio!
Ukończenie Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych oraz uzyskanie kwalifikacji Technika Pożarnictwa umożliwia m.in. pełnienie służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. Po ukończeniu Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych online kursant uzyskuje nowe kwalifikacje zawodowe, dzięki którym może podjąć zatrudnienie w zakresie ukończonych specjalizacji. Istnieje możliwość podejścia do egzaminu z kwalifikacji MS.20 i MS.21 organizowanego przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną, a po zdaniu egzaminów istnieje możliwość uzyskania tytułu zawodowego Technik Pożarnictwa (zgodnie z Rozporządzeniem MEN z dnia 13 marca 2017 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego).
Struktura i Czas Trwania KKZ
Całkowity czas trwania kursu wynosi 1078 godzin, składający się z następujących modułów:
- Efekty kształcenia wspólne: 202 godziny
- Kwalifikacja MS.20: 293 godziny
- Kwalifikacja MS.21: 423 godziny
- Praktyki: 160 godzin
Zalety Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych Online
Zaletami Kwalifikacyjnych Kursów Zawodowych Technika Pożarnictwa Online są przede wszystkim:
- Nie trzeba czekać na zebranie się grupy.
- Na kurs można zapisać się w dowolnym momencie.
- Brak z góry nałożonych godzin wykładów, co pozwala na realizację kursu, kiedy ma się na to czas i ochotę.
- Omija się dodatkowe koszty związane z dojazdami, wyżywieniem oraz noclegiem, które występują w przypadku kursów stacjonarnych.
- Po kursie online otrzymuje się dokładnie takie same kwalifikacje jak w przypadku ukończenia kursu w formie stacjonarnej.
Jeśli zależy Ci na uzyskaniu wspomnianych kwalifikacji (zgodnie z rozporządzeniem) najszybciej i najtaniej - kursy online są najlepszym miejscem.
The Recruitment Process
Warunki Uczestnictwa i Korzyści
Kurs jest skierowany do osób, które chcą:
- dokumentem potwierdzić swoje kwalifikacje zawodowe,
- zdobyć nowy zawód,
- uzupełnić wiedzę w danym zawodzie,
- zdobyć uprawnienia do wykonywania danego zawodu,
- podnieść kwalifikacje w zakresie danego zawodu na potrzeby pracy,
- uzyskać nowe kwalifikacje zawodowe na rynku pracy,
- podjąć dalsze kształcenie lub doskonalenie zawodowe w trakcie pracy zawodowej,
- zdobyć tytuł Technika Pożarnictwa.
Warunkiem przystąpienia do kursu jest posiadanie wykształcenia podstawowego oraz ukończenie 18 roku życia.
Aspekty Organizacyjne KKZ Online
Istnieje możliwość rozłożenia całej opłaty za Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe Technika Pożarnictwa online na 3 raty. Nie jest wymagane składanie skomplikowanych wniosków ani sprawdzanie zdolności kredytowej. Wystarczy podczas rejestracji zaznaczyć chęć płatności ratalnej, a system od razu podzieli opłatę. Kurs można rozpocząć od razu po uiszczeniu pierwszej wpłaty.
Aby zapisać się na kurs, należy wejść na stronę główną, odnaleźć i kliknąć właściwy kurs. Po wejściu w szkolenie, należy kliknąć ikonkę „dodaj do koszyka”, a następnie „opłać zamówienie” i wypełnić formularz rejestracyjny. Przy pomocy otrzymanych danych należy zalogować się na swoje indywidualne konto i dokonać opłaty. Jeżeli płatność została zrealizowana przelewem internetowym, system w ciągu kilku minut wykryje transakcję i aktywuje szkolenie. Cała procedura nie powinna zająć dłużej niż 5-10 minut.
Materiały dydaktyczne zostały opracowane przez specjalistów w dziedzinie kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Wiedza prezentowana jest za pomocą czytelnych prezentacji oraz załączników. Proces nauki odbywa się na intuicyjnej i łatwej w obsłudze platformie e-learningowej. Przesyłka dokumentów zostanie nadana listem poleconym po dokonaniu weryfikacji i oceny przeprowadzonego testu zaliczeniowego przez powołaną do tego komisję. Nigdzie w dokumentacji nie ma zapisu, że był to kurs internetowy. Wzór jest wydawany na podstawie odpowiednich rozporządzeń, które nie przewidują takich adnotacji.
Każda osoba zarejestrowana w urzędzie pracy posiada możliwość ubiegania się o dofinansowanie na kursy organizowane do wysokości bonu szkoleniowego. Wartość bonów szkoleniowych najczęściej oscyluje w granicach od 4000 zł do 6000 zł, dzięki czemu kursant ma możliwość realizacji nawet kilku kursów. Absolwenci kwalifikacyjnych kursów zawodowych realizowanych za pośrednictwem portalu na każde kolejne szkolenie otrzymują 5% zniżki.
Zakwaterowanie i Logistyka (dla kursów stacjonarnych w CS PSP)
Dla uczestników Kwalifikacyjnego Kursu Zawodowego istnieje możliwość zakwaterowania w jednym z budynków hotelowych Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie. Koszt całodobowego pobytu wraz z pełnym wyżywieniem (śniadanie, obiad, kolacja) wynosi 75 zł. Kwota odpowiada aktualnym stawkom delegacyjnym określonym przepisami o wyjazdach służbowych dla urzędników państwowych, które obowiązują od 01.03.2013 r.
Dla zakwaterowanych słuchaczy przewidziane jest miejsce parkingowe na wyznaczonym parkingu CS PSP. Na podstawie podanych danych z systemu rezerwacji wygenerowana zostanie przepustka na czas danego zjazdu. Przepustkę należy odebrać u wartownika w momencie wjazdu na teren Szkoły. Przepustka powinna być umieszczona za szybą od strony kierowcy przez cały czas pobytu w CS PSP.
Rozwój Kompetencji i Strategia PSP
Od 01 września 1997 roku rozpoczęto w Centralnej Szkole PSP kształcenie aspirantów w systemie stacjonarnym. Jest to istotny krok w kierunku budowania przejrzystej i jasno określonej ścieżki kariery zawodowej strażaka, zgodnej z potrzebami i strategicznymi celami rozwoju Państwowej Straży Pożarnej. Zatwierdzenie zasad kwalifikacji wpisuje się w realizację założeń „Strategii Komendanta Głównego PSP na lata 2024-2027”, w szczególności w ramach obszaru strategicznego „Rozwój kompetencji i budowanie profesjonalnej kadry”.
Inne Uprawnienia i Ścieżki Zawodowe
Kolejną szansą na przynależność do służby jest wzięcie udziału w naborze ogłaszanym w szkołach pożarniczych, komendach oraz innych jednostkach PSP. Dopiero podczas takiego naboru liczą się posiadane dodatkowe umiejętności takie jak prawo jazdy wyższej kategorii, kwalifikacje do obsługi różnych urządzeń czy praktyka w ochotniczej straży pożarnej.
Dla osób zajmujących się tematyką bezpieczeństwa i higieny pracy polecane są szkolenia dla inspektorów ochrony przeciwpożarowej. Są one prowadzone przez szkoły, ośrodki szkolenia komend wojewódzkich oraz instytuty badawcze Państwowej Straży Pożarnej wymienione na stronie internetowej Komendy Głównej PSP. Również Szkoła Główna Służby Pożarniczej organizuje szkolenia inspektorów ochrony przeciwpożarowej metodą stacjonarną oraz w formule blended learning, a także szkolenia aktualizujące.
tags: #kursy #kwalifikacyjne #w #zawodzie #strazak