Odznaczenia i Wyróżnienia dla Ochotniczych Straży Pożarnych w Gminach

Zawód strażaka cieszy się w naszym kraju znakomitym zaufaniem społecznym i każdego roku znajduje się w czołówce najlepiej ocenianych zawodów. Do głównych zadań osób specjalizujących się w tym zawodzie należy walka z pożarami, klęskami żywiołowymi oraz innymi lokalnymi zagrożeniami. Ochotnicza Straż Pożarna - jak sama nazwa wskazuje - składa się z strażaków ochotników, którzy są wzywani do remizy, kiedy jest taka potrzeba. W Polsce działają setki tego typu jednostek, a służba w nich przyciąga każdego roku wielu chętnych. Często są pierwszymi służbami ratowniczymi, które pojawiają się na miejscu zdarzenia. Ochotniczy ruch strażacki chlubnie zaznaczył swoje istnienie na kartach historii narodu i państwa polskiego. Przykłady poświęcenia w niesieniu ratunku i pomocy są udziałem licznej rzeszy strażaków ochotników, którzy swoją działalnością zyskują uznanie społeczne. Walka z żywiołem ognia i sił przyrody, ratowanie zdrowia, życia i mienia w obliczu wypadków, katastrof oraz zdarzeń losowych to tylko część działalności Ochotniczych Straży Pożarnych.

Sumienna służba w straży pożarnej nigdy nie pozostaje niedoceniona. Obecnie istnieją trzy formy honorowania strażaków: odznaki, odznaczenia oraz specjalne wyróżnienia. Wszystkie formy mają charakter urzędowy i są przyznawane zgodnie z zasadami regulaminu odznaczeń, odznak i wyróżnień.

Rodzaje Odznaczeń i Wyróżnień

Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”

Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” jest nadawany za wyróżniającą się działalność na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Medal dzieli się na trzy stopnie: brązowy, srebrny i złoty. Medal ustanowiony został przez Główny Związek Straży Pożarnych RP w 1926 roku, zastępując nadawany w latach 1922-1926 Srebrny Medal „Za Długoletnią, Nieskazitelną Służbę”. Nadawano go m.in. za wyróżniającą się działalność, energiczne i planowe kierownictwo, bohaterstwo i odwagę podczas akcji gaśniczych i ratowniczych. Medal w każdym stopniu mógł być nadany tej samej osobie kilkukrotnie. Nadawano go do 1939 roku.

Warunki nadania medalu „Za Zasługi dla Pożarnictwa”:

• Warunkiem nadania Brązowego Medalu członkowi jednostki operacyjno-technicznej (zespołu ratowniczego) OSP biorącemu bezpośredni udział w działaniach ratowniczych jest posiadanie odznaki „Strażak Wzorowy” od co najmniej 3 lat.
• Osobom, instytucjom i organizacjom medal może być nadany po okresie co najmniej 5-letniej działalności lub współpracy z OSP lub Związkiem OSP RP.
• Pozostali członkowie OSP mogą otrzymać medal po co najmniej 5 latach działalności od osiągnięcia pełnoletniości.
• Warunkiem nadania odznaczenia wyższego stopnia jest posiadanie odznaczenia niższego stopnia przez co najmniej 5 lat.
• Przy nadawaniu medalu zachowuje się kolejność w stopniach.

Opis Medalu:

Medal nosi się na lewej stronie piersi, rozmieszczony symetrycznie 5,5 cm powyżej lewej klapy górnej kieszeni kurtki mundurowej. Ma kształt krążka o średnicy 30 mm, z krawędzią o szerokości 1 mm, wykonanego z metalu odpowiedniego koloru: złotego, srebrnego lub brązowego. Na awersie medalu wykonana jest w płaskorzeźbie postać kobiety symbolizująca grecką boginię domowego ogniska i świętego, wiecznego ognia, Hestię (odpowiednik rzymskiej bogini Westy), stojącą na liściach laurowych, opartej jedną ręką na tarczy z pochodnią. W drugiej ręce trzyma liść wawrzynu nad napisem ZA ZASŁUGI DLA POŻARNICTWA. Na rewersie znajduje się orzeł jagielloński oparty na skrzyżowanych toporkach w obramowaniu wieńca szerokości 3 mm, ze stylizowanych liści laurowych. W górnej części w półkolu napis: ZW.

Inne odznaczenia i odznaki

Do przyznawanych odznaczeń należy „Złoty Znak Związku OSP RP”, „Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza” oraz „Medal Za Zasługi dla Pożarnictwa”. Z kolei przyznawane odznaki to „Strażak Wzorowy”, „Za Wysługę Lat” oraz „Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza”. Odznaczenia i odznaki są przyznawane przez Prezydium Zarządu Głównego OSP RP.

• Złoty Znak Związku OSP RP: Jest to najwyższe odznaczenie przyznawane przez Związek OSP RP.
• Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza: Stanowi formę wyróżnienia osób i organizacji szczególnie zasłużonych dla rozwoju i umacniania Związku OSP RP. Warunkiem nadania odznaczenia są szczególne zasługi dla rozwoju i umocnienia Związku OSP RP.
• Odznaka „Strażak Wzorowy”: Może być nadawana tylko członkom OSP biorącym bezpośredni udział w działaniach ratowniczych.
• Odznaka „Za Wysługę Lat”: Jest przewidziana dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych. Prawo do odznaki „Za Wysługę Lat” można uzyskać po 10 latach działalności, następną po 20 latach, a kolejne uzupełniane są w cyklu pięcioletnim oznaczeniem liczby lat w OSP (X, XX, XXV, XXX, XXXV, 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75).
• Odznaka Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej: Jest wyróżnieniem nadawanym członkom Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych za wzorową i aktywną działalność w drużynie przy Ochotniczej Straży Pożarnej.

Wyróżnienia, do których należą „Dyplom uznania” oraz „List pochwalny”, są przyznawane przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP.

Uroczystości i Lokalne Inicjatywy Uhonorowania OSP

Ochotnicze Straże Pożarne charakteryzujące się aktywną działalnością mogą być przewidziane do uhonorowania Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”. Często uroczystości związane z nadawaniem medali łączone są z gminnymi obchodami Dnia Strażaka lub jubileuszami jednostek. Są to okazje nie tylko do wspólnego świętowania, ale także do uhonorowania zasłużonych druhów i jednostek za ich wieloletnią służbę na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców.

Przykłady uhonorowania jednostek i inicjatyw gminnych:

• Królewo (gmina Płońsk): Obchody rozpoczęły się mszą świętą w Kościele pw. św. Marcina, a dalsza część uroczystości odbyła się na placu przed budynkiem OSP. Uroczysty apel rozpoczęto złożeniem meldunku przez Naczelnika OSP w Królewie druha Marcina Domańskiego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji Panu Marcinowi Kierwińskiemu. Podczas uroczystości Ochotnicza Straż Pożarna w Królewie została uhonorowana m.in. Złotym Znakiem Związku - najwyższym odznaczeniem przyznawanym przez Związek OSP RP oraz Medalem Pamiątkowym „PRO Masovia”. Odsłonięto również tablicę w celu upamiętnienia wieloletniej działalności jednostki, oddania hołdu wszystkim druhom i druhnom za ich poświęcenie oraz zachowania tej ważnej części lokalnej historii dla przyszłych pokoleń.
• Gmina Jasło: Ustanowiono odznakę o nazwie „Za zasługi dla pożarnictwa gminy Jasło” z inicjatywy prezesa Zarządu Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Jaśle, wcieloną w życie na mocy stosownej uchwały Zarządu z dnia 28 lutego 2024 roku. Ma ona kształt czteroramiennego krzyża o wymiarze zewnętrznym 41 mm, pośrodku którego nałożony jest herb gminy Jasło. Ramiona krzyża wypełnione są emalią w kolorach czerwonym i granatowym, nawiązującymi do barw związkowych. Pomiędzy ramionami krzyża znajdują się toporki strażackie (część górna) oraz stylizowane płomienie (część dolna). Rewers odznaki jest gładki. Odznaka zawieszona jest na jedwabnej wstążce o szerokości 37 mm, mającej pionowe paski w kolorze błękitnym i żółtym, odpowiadającym kolorom flagi gminy. Odznaczenie nadaje Zarząd Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Jaśle. Koszty związane z opracowaniem projektów oraz wykonaniem medali zostały pokryte z budżetu gminy Jasło, z części administracja publiczna - promocja jednostek samorządu terytorialnego. W gminie Jasło funkcjonuje 11 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, zlokalizowanych w sołectwach: Bierówka, Chrząstówka, Gorajowice, Łaski, Niepla, Osobnica, Szebnie, Trzcinica, Warzyce, Wolica, Zimna Woda i Żółków.
• Trzebce (gmina Wielgomłyny): Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Trzebcach świętowała jubileusz 100-lecia swojego istnienia. Uroczystości, które odbyły się 2 maja, połączono z gminnymi obchodami Dnia Strażaka. Po mszy świętej odprawionej w klasztorze w Wielgomłynach, druhowie i druhny, zaproszeni goście i mieszkańcy gminy wzięli udział w oficjalnej części wydarzenia - apelu na placu przed remizą OSP w Trzebcach. Za wieloletnią działalność w ochronie przeciwpożarowej dla dobra społeczeństwa i Rzeczypospolitej Polskiej jednostka OSP w Trzebcach odznaczona została Złotym Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”, zaś jednostka OSP w Wielgomłynach - Złotym Znakiem Związku OSP RP. Symboliczne odznaczenia na sztandarach przypiął Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Radomsku dh. Krzysztof Biskup. W uroczystości uczestniczyli także m.in. przedstawiciele władz gminnych z wójtem Marcinem Tomczykiem na czele, Wiceprezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi Jerzy Kaczmarek, Komendant KPP w Radomsku Wojciech Auguścik.
• Wólka Pełkińska: Jednostka OSP Wólka Pełkińska została w 2010 roku włączona do krajowego systemu ratowniczo - gaśniczego. Uroczyste przekazanie sztandaru OSP, samochodu strażackiego i figury św. Floriana miało miejsce 9 października 2014 roku. OSP w Wólce Pełkińskiej uczestniczyła w turniejach piłki nożnej, zdobywając trzecie miejsce w turnieju drużyn OSP (Gąsawa - Żnin). W 2018 roku remiza OSP przeszła gruntowny remont. Jednostka dysponuje lekkim samochodem ratowniczo-gaśniczym Ford Transit oraz samochodem ciężkim z cysterną na 18000 litrów wody. Obecnie prezesem OSP jest Marek Kubrak, a naczelnikiem Tomasz Krzeptoń.
• Koniaczów (gmina Jarosław): OSP Koniaczów zarejestrowana jako stowarzyszenie w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). W 2012 roku, staraniami obecnego Prezesa OSP Koniaczów, jednostka otrzymała samochód gaśniczy Star 244 ze zbiornikiem wody na 2500 litrów, co w znaczący sposób wpłynęło na poziom bezpieczeństwa w Gminie Jarosław. Jednostka czynnie uczestniczy w życiu gminy. Od 2010 roku OSP dysponuje lekkim samochodem pożarniczym Volkswagen Transporter.
• Makowisko (gmina Jarosław): OSP Makowisko jest najstarszą jednostką OSP w gminie Jarosław, założoną w 1909 roku. Posiadała wóz konny strażacki z pompą ręczną. Uczestniczy w działaniach ratowniczo - gaśniczych, m.in. w usuwaniu skutków powodzi na terenie gminy Jarosław. W tym samym roku OSP otrzymała motopompę spalinową. Naczelnikiem jest Marian Dziadura.
• Morawsko (gmina Jarosław): Kółko Rolnicze w Morawsku w książce wspomina o jednostce już w 1907 roku, natomiast Ochotniczą Straż Pożarną formalnie zorganizowano w 1923 roku. Morawsko posiadało wóz konny strażacki z pompą ręczną. Zbudowano nowy Dom Strażaka, który oddano do użytku w 1989 roku. OSP dysponuje lekkim samochodem pożarniczym Volkswagen Transporter.
• Piątkowa (gmina Błażowa): W Piątkowej Ochotniczą Straż Pożarną w 1927 roku zorganizował Jan Furtek. Jednostka dysponowała wtedy jedynie sikawką ręczną. W 1935 roku została poświęcona i odznaczona srebrnym medalem "Za Zasługi dla Pożarnictwa". Obecnie dysponuje lekkim samochodem ratowniczo-gaśniczym Ford Transit, a naczelnikiem jest Tomasz Iwanicki. Posiada Młodzieżową Drużynę Pożarniczą dziewcząt i chłopców.
• Sobiecin (gmina Błażowa): W 1948 roku prezesem OSP Sobiecin został Józef Florek, a funkcję komendanta sprawował Hala Antoni. W 1974 roku do OSP trafił pierwszy samochód strażacki Żuk. W 1972 roku wzniesiono remizę OSP w czynie społecznym. Obecnie prezesem OSP jest Andrzej Balawender.

Rola OSP w Społeczeństwie

Członkowie OSP ponadto uczestniczą w kultywowaniu rodzimych tradycji i dorobku kulturalnego. Swoją działalnością wychowawczą docierają do młodzieży, którą organizują we wspólnych działaniach dla dobra rodziny, środowiska i kraju. Zajmują się gaszeniem pożarów, a także akcjami ratowniczymi, np. wypadkach drogowych, w przypadku powodzi czy wichur. Te wysoce pozytywne przykłady postaw strażaków znajdują uhonorowanie w przyznawanych im przez władze państwowe i samorządowe odznaczeniach.

Design i Produkcja Medali Okolicznościowych

Wykonywane medale odlewane, monety oraz okolicznościowe przypinki dla strażaków cieszą się dużym uznaniem. Niewielka pamiątkowa moneta to tylko jedna z wielu nagród strażackich. Odznaczenia OSP wykonane ze stopu cynku i aluminium według indywidualnego projektu zawsze sprawdzają się na każdej uroczystości strażackiej. Tworzone są medale, monety i przypinki na specjalne zamówienie, często w formie Q-medali, które są idealne na strażackie zawody.

tags: #medal #dla #osp #z #gmin