Wchodzenie i schodzenie z drabiny o dużej wysokości to jeden z kluczowych elementów testów sprawnościowych dla kandydatów do Państwowej Straży Pożarnej (PSP), a także codzienny element pracy strażaka. Wysokość ta potrafi być wyzwaniem, zwłaszcza dla początkujących.
Test sprawnościowy: Wchodzenie i schodzenie z drabiny 30-metrowej
Kandydaci do służby w PSP często stają przed zadaniem wejścia na wysokość 30 metrów i bezpiecznego zejścia z niej. Przykładem jest Komenda Miejska PSP w Olsztynie, gdzie należy pokonać tę wysokość. Dla wielu osób, zwłaszcza początkujących, może to okazać się bardzo trudne. Na testach zdarza się, że znaczna część kandydatów odpada, często już na wysokości około 2-3 piętra. Jeśli jednak uda im się przełamać ten początkowy strach i pokonać tę wysokość, zazwyczaj pomyślnie przechodzą cały test.
Początkowe uczucie to zazwyczaj lęk, ale można się do niego oswoić. Jak relacjonują niektórzy strażacy, wejście jest często trudniejsze niż zejście. Na początku wspinaczka wydaje się przyjemna, lecz z każdym metrem wzrasta świadomość wysokości. Jednym z wyzwań jest to, że drabina zwęża się ku górze, a na samej szczycie jest wąsko i może lekko kołysać. Nie zmienia to faktu, że widok z góry jest powalający.
W Krakowie również odbywało się podobne zaliczenie na drabinie SD-30. Chociaż nie zawsze odnotowywano, ilu kandydatów odpadło, to jednak zdarzało się, że osoby miały problemy z wchodzeniem. Po zejściu z drabiny często sprawdza się równowagę kandydatów, co jest ważnym elementem oceny ich zdolności do pracy na wysokości.
Wyposażenie osobiste strażaka: Kluczowe narzędzia i akcesoria
Praca strażaka wymaga posiadania przy sobie wielu narzędzi i akcesoriów, które pozwalają na skuteczne działanie w różnorodnych sytuacjach, od operatora prądownicy, przez działania na wysokości, po ratownika udzielającego kwalifikowanej pierwszej pomocy. Poniżej przedstawiono przegląd niezbędnych elementów wyposażenia osobistego, które mogą być przydatne w każdej akcji.
Rękawiczki nitrylowe/lateksowe
Ich przydatność jest niekwestionowana i stanowią podstawowy element bezpieczeństwa. Wykorzystuje się je nie tylko podczas udzielania Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy, ale również w czasie działań gaśniczych. Zakładane pod rękawice specjalne stanowią barierę przed brudem, wchłanianiem pierwiastków oraz substancji rakotwórczych. Ważne jest, aby pamiętać, że temperatura topnienia nitrylu wynosi 120°C, co wymaga ostrożności w wysokich temperaturach.
Wielu strażaków przechowuje je w plastikowym opakowaniu po "kinder niespodziance", co zabezpiecza je przed zabrudzeniem i uszkodzeniem, ułatwia dostęp oraz nie zajmuje dużo miejsca.
- Osłona przed zabrudzeniami: Chronią przed czynnikami rakotwórczymi i szkodliwymi.
- Izolacja: Od substancji biologicznych i chemicznych.
- Czystość dłoni: Zabezpieczają dłonie podczas ściągania rękawic, np. przy przenoszeniu brudnych noszaków aparatów oddechowych.
- Łatwość ubierania/zdejmowania: Ułatwiają operowanie rękawicami specjalnymi, zwłaszcza gdy dłonie są spocone.
Klucze płaskie 10-13
Posiadanie kluczy płaskich, zwłaszcza o rozmiarach 10 i 13, jest obowiązkowe dla każdego, kto brał udział w kolizji czy wypadku. Są one niezbędne do zabezpieczenia miejsca zdarzenia poprzez wyłączenie napięcia w pojazdach, czyli odłączenie klem przy akumulatorach. Śruby mocujące najczęściej odkręca się kluczem 13.
Zbijak do szyb i nóż do pasów bezpieczeństwa
Wypadki komunikacyjne często wymagają użycia tych dwóch narzędzi. Zbicie szyby to pierwszy krok przed wycięciem drzwi, gdy ich swobodne otwarcie jest niemożliwe. Nowoczesne zbijaki są często sprężynowe, co zwiększa ich skuteczność w porównaniu do tradycyjnych "młotkowych".
Nóż do pasów bezpieczeństwa to bardzo pożyteczny przyrząd, który z łatwością radzi sobie z przymocowanymi pasami. Po zderzeniu pasy często zaciskają się, utrudniając oddychanie poszkodowanego i jego ewakuację. Często oba narzędzia występują w formie jednego gadżetu.
Kliny, blokady do drzwi
Kliny do drzwi są pomocne w codziennej służbie do blokowania różnego rodzaju drzwi. Są niezbędne do zachowania ciągłości drogi komunikacyjnej, zwłaszcza w budynkach z samozamykaczami lub zabezpieczonymi kodem. Kliny są również nieocenione podczas siłowego wejścia do pomieszczenia, utrzymując otwór między futryną a drzwiami. W trakcie działań gaśniczych wspomagają ewakuację osób i umożliwiają skuteczne zbudowanie drogi wentylacji. Istnieją różne rodzaje klinów: metalowe, z diodami LED, czy przeznaczone do zawieszenia na zawiasach.
Pętla ratownicza
Pętla ratownicza to coraz bardziej rozpowszechniony przyrząd o szerokim wachlarzu zastosowań, dostępna w różnych długościach, od 20 cm do ponad 2 metrów. Wykonana jest z taśmy rurowej o szerokości około 20 mm. Najbardziej uniwersalna wydaje się być pętla 150 cm. Warto posiadać również 200 cm, np. do wiązania prowizorycznych szelek asekuracyjnych.
Najpopularniejsze zastosowania pętli ratowniczej obejmują:
- Zabezpieczenie stanowiska gaśniczego i łączników.
- Zabezpieczenie pilarki podczas pracy na drabinie.
- Przesunięcie pedałów w samochodzie.
- Wykorzystanie jako nosidło (np. butle, rozpieracz).
- Zabezpieczenie drabiny przenośnej podczas akcji.
- Strzemię ułatwiające pokonywanie przeszkód.
- Ewakuacja nieprzytomnych osób (węzeł „kajdankowy”).
- „Siodełko” do przeniesienia rannej osoby przez dwóch strażaków.
- Budowa stanowisk auto-asekuracyjnych.
- Tworzenie szelek bezpieczeństwa z długiej pętli.
- Redukcja siły odrzutu przy podawaniu prądów wody o dużej wydajności.
- Uchwyt do klamki przy procedurze otwierania drzwi.
- „Trzecia ręka” w przewieszaniu linii gaśniczej na ramieniu.
- Przeszukiwanie pomieszczeń (strażacy trzymający taśmę przeczesują teren).
- Przeciąganie linii gaśniczej (prowizoryczna uprząż).
- Wejście po linie do góry (węzeł pruski).
- Budowa prowizorycznych noszy transportowych.
- Asekuracja deski ortopedycznej.
- Rozchylanie krat ogrodzeniowych.
- Tworzenie zastępczej uprzęży (hasty harness).
- Otwieranie uchylonych okien (w połączeniu z gumowym wężem).
- Zabezpieczanie odgiętych części karoserii.
- Przenoszenie zestawu narzędzi "set of irons".
- Opuszczenie pompy pływającej lub innego sprzętu z dachu wozu.
Ważne jest, aby nie używać tej samej taśmy do ratownictwa wysokościowego i do pozostałych zastosowań. Pełny wachlarz rozwiązań można uzyskać, posiadając w zestawie 1-2 karabińczyki z atestem.
Zatyczki do uszu
Hałas to jeden z czynników szkodliwych w pracy strażaka. Standardowe hełmy często uniemożliwiają użycie nauszników. Zatyczki do uszu chronią słuch w środowisku o nadmiernym natężeniu dźwięku, które może sięgać nawet 130 dB (granica bólu) lub więcej. Przepisy wskazują, że hałas powyżej 85 dB może powodować poważne uszkodzenia słuchu. Przykładowo, ręczne narzędzia pneumatyczne generują do 134 dB, silniki spalinowe do 125 dB, a piły tarczowe do metalu do 115 dB.
Zatyczki dostępne są w wersjach jednorazowych i wielokrotnego użytku. Można je przechowywać w opakowaniu po Kinder Niespodziance, woreczku strunowym lub małej kieszonce po jednorazowej maseczce wentylacyjnej.
Maseczki przeciwpyłowe
Maseczki przeciwpyłowe chronią przed wdychaniem szkodliwych substancji będących produktami spalania (cząstki stałe) lub innych pyłów, np. szklanego pyłu podczas cięcia szyb. Strażacy używają maseczek z różnymi rodzajami filtrów:
- FFP1: Skuteczność filtracji na poziomie 80% (relatywnie niska skuteczność).
- FFP2: Ochrona przed szkodliwymi pyłami, skuteczność na poziomie 94%.
- FFP3: Skuteczność na poziomie co najmniej 97% (ochrona przed stałymi cząstkami).
Maseczki należy przechowywać w foliowych woreczkach. Ważne jest, że zazwyczaj po zakończeniu działań należy je wyrzucić, ponieważ w maseczkach zalega wiele pyłów i drobnoustrojów, które w ciepłym miejscu stanowią siedlisko bakterii.
Chusteczki nawilżające/żel antybakteryjny
Bardzo pożyteczny element wyposażenia kabiny załogi. Umożliwiają wstępne oczyszczenie skóry z brudu na miejscu akcji, co jest pierwszym krokiem do ograniczenia oddziaływania na organizm substancji kancerogennych. Szczególną uwagę należy zwrócić na oczyszczenie dłoni, twarzy i karku.
Okulary/gogle ochronne
Problem zaparowanej przyłbicy zna niemal każdy strażak. Mimo coraz lepszej jakości hełmów, warto wyposażyć się w dodatkowe okulary lub gogle ochronne, które zapewniają dodatkową ochronę oczu i poprawiają komfort pracy w trudnych warunkach.