Mundur strażacki galowy stanowi jeden z najważniejszych symboli reprezentacyjnych w działalności Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Jest to strój przeznaczony na specjalne okazje, podkreślający rangę wydarzeń i godność pełnionej funkcji.
Zastosowanie i Okazje do Noszenia
Ubiór wyjściowy stosuje się podczas oficjalnych posiedzeń, spotkań zarządów, zjazdów oraz w sytuacjach, gdy OSP reprezentowana jest na wydarzeniach o charakterze administracyjnym. Z kolei ubiór galowy z baretkami (bez pełnych odznaczeń) noszony jest przy innych, równie podniosłych okazjach.
Do szczególnych uroczystości, podczas których wymagane jest noszenie munduru galowego, zalicza się:
- Uroczystości związane z wręczaniem nagród dla strażaków i nadaniem sztandarów.
- Obchody świąt państwowych, religijnych oraz Dnia Strażaka.
- Ważne uroczystości gminne lub bezpośrednio związane z daną jednostką Ochotniczej Straży Pożarnej.
Ubiór galowy, w którym strażak ma doczepiony sznur galowy, zakładany jest podczas wszelkich uroczystości, gdy ochotnicy pełnią rolę przedstawicieli swojej grupy. Niewielkie różnice w ubiorze mogą dotyczyć strażaków zaangażowanych w ekspozycję pocztu sztandarowego.
Elementy Munduru Galowego OSP
Kompletny mundur galowy w jednostkach OSP jest precyzyjnie określony i składa się z następujących elementów:
- Mundur w kolorze ciemnogranatowym.
- Koszula biała, często z długim rękawem (w wersji letniej dopuszczalny jest krótki rękaw).
- Nakrycie głowy: czapka rogatywka dla mężczyzn lub czapka typu „dżokejka” dla kobiet.
- Obuwie w kolorze czarnym.
- Sznur galowy w kolorze srebrnym, przeplatany niebieską nitką.
- Krawat w kolorze czarnym.
Krój munduru jest zazwyczaj dopasowany do sylwetki, z pagonami przystosowanymi do przypięcia sznura galowego. Dopuszczalne są buty typu „skutery” (dla pocztów sztandarowych), z nogawkami spodni wpuszczanymi w cholewki.
Klasyczne białe koszule, zarówno z długim, jak i letnie - z krótkim rękawem, stanowią filar zestawu reprezentacyjnego. Charakteryzują się one czarnymi guzikami, kieszeniami w okolicach klatki piersiowej oraz pagonami.
Panowie do białej koszuli zakładają ciemne spodnie, panie natomiast spódnice. Ważne jest, aby koszula była wykonana z naturalnego, trwałego materiału, zapewniającego wygodę i odpowiednią wentylację.
Wyposażenie Uzupełniające i Dodatki
Do munduru galowego strażak, w zależności od swojego stopnia, może mieć również różnego rodzaju odznaczenia, medale, odznaki czy ordery. Taka kompozycja stanowi wyjątkowy strój, zakładany tylko na wyjątkowe okazje.
Baretki Odznaczeń
W przypadkach, gdy nie ma obowiązku noszenia orderów, odznaczeń i medali, nosi się ich baretki. Są one wykonane ze wstążki w kolorze przewidzianym dla danego orderu lub odznaczenia. Szerokość baretki jest równa szerokości wstążki stosowanej w najniższej klasie danego orderu lub odznaczenia, a jej wysokość wynosi 8 mm. Baretki nakłada się na podkładkę sukienną koloru czarnego, która powinna być o 2 mm szersza i wyższa od baretki.
Wyższe klasy orderów oznacza się na baretce przez nałożenie pośrodku niej rozetki w kolorach wstążki orderowej. Wyższe stopnie odznaczeń oznacza się przez nałożenie pośrodku baretki, pionowo, wąskiego galonika złotego lub srebrnego, zależnie od stopnia odznaczenia.
Baretki nosi się na kurtkach ubioru wyjściowego (ze sznurem galowym i bez sznura galowego) na lewej stronie piersi, z prawa na lewo, w linii poziomej. W jednym rzędzie nosi się nie więcej niż trzy baretki, umieszczone obok siebie bez przerw. Powyżej trzech baretek nosi się je w dwóch lub więcej rzędach, bezpośrednio jeden pod drugim, w każdym rzędzie po trzy baretki. W rzędzie dolnym, mniej niż trzy baretki, nosi się w taki sposób, aby znajdowały się one pod środkiem bezpośredniego rzędu górnego.
Naszywki i Emblematy
Naszywki i emblematy stanowią ważny element umundurowania, wskazując na przynależność i funkcje pełnione przez strażaka.
- Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą emblematy w kolorze srebrnym na ciemnogranatowym tle, haftowane nitką lub bajorkiem.
- Członkowie MDP (Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych) noszą emblematy i dystynkcje haftowane czarną nitką na czerwonym tle.
Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP, pełniący funkcje kierowców, mechaników motopomp, łącznościowców, a także członkowie orkiestr i drużyn sanitarnych, noszą przy mundurach wyjściowych i galowych na lewym rękawie naszywki-oznaki specjalności, haftowane srebrną nitką na ciemnogranatowym tle. Wzory tych naszywek zawarte są w załączniku nr 12 do regulaminu umundurowania.
Członkowie MDP noszą naszywki-oznaki specjalności dla MDP na ramieniu prawego rękawa munduru.
Członkowie OSP, zarządów i komisji rewizyjnych OSP RP oraz funkcyjni oddziałów ZOSP RP mają prawo do noszenia dystynkcji odpowiadających najwyższej z pełnionych funkcji. Na kurtkach mundurowych nosi się dystynkcje pełnionych funkcji w miejscach na to wyznaczonych i odpowiednio przygotowanych przez producenta ubrań.
Odznaki Organizacji i Inne
Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP mogą nosić na kurtkach ubioru wyjściowego (ze sznurem i bez sznura galowego) odznaczenia i odznaki organizacji pożarniczych i pokrewnych. Ordery i odznaczenia państw obcych oraz ich baretki nosi się po orderach i odznaczeniach polskich.
Członkowie OSP i zarządów ZOSP RP mogą nosić przy ubiorach wyjściowych odznaki pożarnicze, policyjne, wojskowe i cywilne. Przypina się je bezpośrednio do kurtki munduru bez podkładek. Na kieszeniach kurtek mundurowych można nosić najwyżej dwie odznaki na prawej stronie kurtki i jedną odznakę na lewej stronie. Dopuszcza się noszenie odznak PCK i innych.
Do ubioru wyjściowego, galowego i letniego można nosić identyfikator z imieniem i nazwiskiem. Wzór identyfikatora stanowi załącznik nr 3a do regulaminu umundurowania. Identyfikator nosi się przypięty bezpośrednio nad górną krawędzią klapki prawej górnej kieszeni kurtki mundurowej lub koszuli letniej.
Regulamin Umundurowania OSP
Wszelkie szczegółowe informacje dotyczące tego, w jaki sposób strażak może ubrać się na daną uroczystość, zawarte są w regulaminie umundurowania OSP. Regulamin ten określa zasady dotyczące ubioru:
- Wyjściowego
- Galowego
- Paradnego
- Letniego
- MDP
- Odzieży ochronnej
W regulaminie znajdziemy również informacje na temat tego, jakie nakrycia głowy są dopuszczalne, jakie emblematy i naszywki można stosować oraz z jakich dystynkcji mogą korzystać strażacy.
Poszanowanie munduru i dbałość o jego estetykę oraz wygląd stanowią jeden z podstawowych obowiązków członków OSP i funkcyjnych oddziałów ZOSP RP.
Zobaczcie nasz film o noszeniu odblasków!✨
Ubiór Letni i Akcyjny
Okres letni, od 1 maja do 30 września, dopuszcza stosowanie ubioru letniego. Warunkiem jego noszenia jest temperatura powyżej 20 stopni Celsjusza oraz zasada jednolitości w ramach OSP lub oddziału ZOSP RP. Ustalenia w tym zakresie należą do prezesa OSP lub zarządu oddziału ZOSP RP, organizującego wspólne wystąpienie.
Dopuszcza się jednolicie stosowane (przez wszystkich muzyków orkiestry) elementy folklorystyczne, charakteryzujące dany region.
Ubranie typu „moro” bądź ubranie koszarowe dopuszcza się nosić podczas akcji ratowniczych, jeśli nie jest konieczne użycie ubrania ochronnego lub specjalnego. Zapis ten reguluje punkt 6.2, który stanowi, że jeżeli podczas działań ratowniczych nie zachodzi potrzeba stosowania ubrania specjalnego ochronnego, o którym mowa w pkt. 6 lit. w rozdziale II pkt. po załączniku nr 4b do regulaminu umundurowania dodaje się załącznik nr 4c do regulaminu umundurowania.