Ochotnicza Straż Pożarna w Zielonkach: Historia, Struktura i Działalność

Wybory do Zarządu Gminnego OSP w Zielonkach

29 października odbyły się wybory do nowego Zarządu Gminnego OSP w Zielonkach. Komendantem Gminnym OSP wybrany został po raz kolejny Jan Palimąka (OSP Zielonki). Prezesem Zarządu został Krystian Augustyn (OSP Owczary), a wiceprezesami: Dariusz Wróbel (OSP Węgrzce) i Marek Małek (OSP Bibice). Funkcję sekretarza objął Andrzej Zabiegaj (OSP Bosutów), a skarbnika Jacek Kmita (OSP Wola Zachariaszowska). Na członka prezydium Zarządu Gminnego OSP wybrano Rafała Pietrzyka (OSP Trojanowice), a członkami zarządu zostali Jan Trela (OSP Garlica Murowana) i Marcin Gajewski (OSP Grębynice).

Jednocześnie uroczyście pożegnano odchodzących członków poprzedniego zarządu. Byli to:

  • p.o. prezes - Andrzej Zając
  • komendant - Jan Palimąka
  • z-ca komendanta - Adam Sandecki
  • sekretarz - Tomasz Sandecki
  • skarbnik - Bogdan Kuśmierczyk

Do grona pozostałych członków OSP należą:

  • Tadeusz Białek
  • Krzysztof Chachulski
  • Tomasz Gadzina
  • Andrzej Gajos
  • Bogdan Kaleta
  • Kazimierz Kuśmierczyk
  • Tadeusz Kuśmierczyk
  • Piotr Lech
  • Józef Majka
  • Tadeusz Małek
  • Mirosław Mossoczy
  • Jan Nowakowski
  • Józef Nowakowski
  • Stanisław Nowakowski
  • Stanisław Palimąka
  • Mieczysław Pietrzyk
  • Władysław Prochal
  • Jan Puch
  • Tadeusz Woliński
  • Lesław Woliński
  • Tomasz Zając

Historia Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Zielonkach

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Zielonkach powstała w 1884 roku, jednak jej druhowie datują jej założenie od 1901 roku, kiedy to została oficjalnie zarejestrowana. Ponad 125 lat temu inicjatorem jej powstania był ówczesny wójt gminy Jan Orzechowski. Wspierało go wielu mieszkańców, w tym Antoni Leszczyński, Edward Najduchowski, Franciszek Orzechowski, Jan Zberus oraz Wojciech Orzechowski, który objął funkcję pierwszego naczelnika straży.

Kolejny naczelnik, Edward Najduchowski, który w 1902 roku był kowalem, wykuł elementy niezbędne do budowy drewnianego wozu strażackiego. W tym samym czasie druhowie wznieśli drewnianą szopę, która służyła im jako remiza przez 30 lat. Dopiero później wybudowano murowaną remizę, która przeszła kapitalny remont w 2000 roku.

Strażacy w tamtych czasach radzili sobie w trudnych warunkach. W 1904 roku otrzymali 25 złotych na umundurowanie od ks. Jana Michalika, proboszcza miejscowej parafii. Pierwszą i jedyną wówczas w powiecie krakowskim motopompę zakupili w 1927 roku, dzięki pieniądzom zebranym przez mieszkańców wioski. Transportowali ją na wozach zaprzężonych w konie, udostępnianych przez Wojciecha Barana, który pełnił funkcję etatowego woźnicy w straży.

Po II wojnie światowej, w 1955 roku, jednostka otrzymała swój pierwszy samochód - był to używany przez straż w Radłowie "torpedo". Siedem lat później przyznano im także używanego Stara 20. Po otrzymaniu nowszego modelu z jednostki w Skotnikach, przekazali go do jednostki w Garlicy Murowanej.

Jednostka kilkakrotnie zmieniała samochody i obecnie dysponuje dobrym wyposażeniem, co jest w dużej mierze zasługą zarządu, a zwłaszcza naczelnika Jana Palimąki, który pełni tę funkcję od 15 lat. Od kilku lat jest on również Komendantem Gminnym Związku OSP.

Schemat ewolucji wyposażenia OSP Zielonki od wozu konnego do nowoczesnych samochodów pożarniczych

OSP Zielonki w Krajowym Systemie Ratownictwa Gaśniczego

OSP w Zielonkach jest jedną z najbardziej znaczących jednostek w powiecie krakowskim. Druhowie są bardzo aktywni i zawsze można na nich liczyć - podkreśla Bogusław Król, wójt gminy. Od 14 lat OSP funkcjonuje w Krajowym Systemie Ratownictwa Gaśniczego. Druhowie posiadają przeszkolenie w zakresie udzielania pomocy przedmedycznej, a także uprawnienia z zakresu ratownictwa drogowego oraz do obsługi pilarek.

Dla strażaków ważne są symbole. Od ponad ćwierć wieku posiadają swój sztandar, wyhaftowany w Częstochowie, a figurka ich patrona, umieszczona nad wejściem do remizy, znajduje się tam od ośmiu lat.

Już wkrótce OSP Zielonki poszerzy swoją działalność, przenosząc się do nowej siedziby, która mieści się w nowo wybudowanym Centrum Integracji Społecznej. Wśród planów na przyszłość, jak zapowiada Jan Palimąka, znajduje się utworzenie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej.

Zdjęcie nowej siedziby OSP Zielonki - Centrum Integracji Społecznej

Aktywność i Umiejętności Strażaków z Zielonek

Strażacy z Zielonek regularnie sprawdzają swoje umiejętności i sprawność podczas ćwiczeń w miejscach publicznych. Uczestniczyli w symulowanych akcjach, takich jak ewakuacje w Zespole Szkół i kościele w Zielonkach, a także w ZS w Korzkwi oraz nad Wisłą. Brali również udział w zabezpieczeniu wizyty papieża Benedykta XVI.

Z roku na rok liczba interwencji strażaków rośnie, a zdarzenia stają się coraz trudniejsze. W 2006 roku wyjeżdżali do akcji 56 razy. Rok później liczba wyjazdów wyniosła 43, natomiast w poprzednim roku byli wzywani aż 74 razy.

Szczególnie zapadła druhom w pamięć noc sylwestrowa z 2007 na 2008 rok, kiedy to interweniowali w pożarze domków jednorodzinnych w Zielonkach. Pożar objął poddasze jednego z bliźniaków. Wraz z jednostkami zawodowych straży i OSP z gminy, przez siedem godzin walczyli z żywiołem.

Jeszcze dłużej, bo przez 10 godzin, trwało gaszenie pożaru organistówki w Korzkwi w 2005 roku. Ogień rozprzestrzeniał się szybko, zagrażając zabytkowemu kościółkowi. Dodatkowym utrudnieniem w akcji były przebiegające w pobliżu linie energetyczne. Kościółek udało się uchronić dzięki szybkiej akcji strażaków pod dowództwem Jana Palimąki.

Umiejętności druhów przydają się w najróżniejszych sytuacjach. Zapamiętali wypadek samochodowy na drodze wojewódzkiej w Januszowicach sprzed roku. Poszkodowanym był ciemnoskóry piłkarz, który nie znał języka polskiego. Policjanci mieli trudności z nawiązaniem z nim kontaktu, a w tłumaczeniu pomógł strażak Tomasz Sandecki, który zna język angielski.

Kursy i Remonty - Rozwój Infrastruktury OSP

29 grudnia w Węgrzcach odbyła się uroczystość oficjalnego przekazania wyremontowanej remizy Ochotniczej Straży Pożarnej oraz wręczenia certyfikatów strażakom, którzy ukończyli kurs Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP). W wydarzeniu uczestniczyli m.in. przedstawiciele władz samorządowych i lokalnych jednostek straży pożarnej.

Uroczystość była również okazją do wyróżnienia 12 strażaków z terenu gminy Zielonki, którzy z sukcesem zdali egzamin KPP. Szkolenie, prowadzone przez firmę MED-POŻ Andrzej Żaba, trwało 66 godzin i odbywało się w remizie OSP w Bosutowie na przełomie października i listopada. Kurs ukończyli strażacy z następujących jednostek:

  • OSP Bosutów - 5 druhów
  • OSP Bibice - 3 osoby (2 druhów i 1 druhna)
  • OSP Owczary - 2 druhów
  • OSP Zielonki - 2 druhów

Koszt organizacji kursu wyniósł 12 tys. zł, z czego 6 tys. zł stanowiło dofinansowanie ze środków zewnętrznych.

Równolegle zakończono prace remontowe w remizie OSP w Węgrzcach. Inwestycja objęła wymianę wylewki w garażu, malowanie ścian oraz modernizację wieży, w tym wymianę okien, docieplenie dachu i izolację ścian zewnętrznych. Roboty wykonała Spółdzielnia Rzemieślnicza BUDMET z Krakowa w ramach programu „Małopolskie OSP 2025”.

Kontekst historyczny: Urząd Naczelnika w Gminach

W latach 1973-1990, na mocy ustawy z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, w gminach funkcjonował urząd naczelnika. Był to jednoosobowy organ administracji państwowej oraz organ wykonawczo-zarządzający gminnej rady narodowej. Naczelnik był wybierany na czas nieokreślony. Powoływał go najpierw przewodniczący prezydium wojewódzkiej rady narodowej na wniosek powiatowej rady narodowej, po zasięgnięciu opinii przez radę narodową.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95) oraz ustawa wprowadzająca zakładały, że spośród członków Rady Gminy (z wyjątkiem wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) wybierano Zarząd, który pełnił funkcję organu wykonawczego. Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. 2002 nr 113 poz. 984 ze zm.) reguluje dalsze aspekty funkcjonowania władz samorządowych.

Diagram przedstawiający strukturę władz gminnych w okresie PRL i po 1990 roku

Informacje dotyczące osób pełniących funkcje wójta lub innych ważnych stanowisk w gminie Zielonki, takie jak Mirosław Waldemar Golanko, czy Marek Nawara, są częścią szerszego kontekstu historii lokalnej administracji, jednak nie są bezpośrednio związane z bieżącą działalnością OSP.

tags: #naczelnik #osp #gmina #zielonki