Systemy Powiadamiania GSM dla Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP)

Współczesne systemy powiadamiania o zdarzeniach dla Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) coraz częściej bazują na module GSM. Wiele jednostek decyduje się na montaż lub zamianę starego systemu na nowy, aby usprawnić proces alarmowania. Powiadamianie może odbywać się na zasadzie wiadomości SMS lub poprzez jednoczesne połączenie telefoniczne do kilkunastu strażaków.

Popularne systemy i technologie powiadamiania

System DSP 50

Jednym z popularniejszych systemów powiadamiania jednostek jest system DSP 50. Jest to zintegrowany system alarmowania, który składa się ze stacji bazowej, terminala, stacji obiektowej i dodatkowo, na przykład, pagerów.

Zalety systemu DSP 50

• Jednoczesne powiadamianie: Największym plusem takiego powiadamiania jest to, że wszyscy strażacy, których numery są zaprogramowane w terminalu GSM, otrzymują w jednym czasie powiadomienie na telefon, które oznacza alarm bojowy.
• Niezależność od syreny: Strażacy otrzymują powiadomienie na prywatny telefon komórkowy niezależnie od tego, czy są w stanie usłyszeć syrenę (np. z powodu złych warunków pogodowych lub braku prądu).
• Wygoda: Z praktyki wynika, że jest to najbardziej wygodna forma alarmowania.

Wady systemu DSP 50

Główną wadą systemu DSP 50 jest to, że powiadamia strażaków o konieczności udania się do remizy poprzez wiadomość SMS, która nie zawsze zostanie odczytana na czas. Jest to szczególnie istotne podczas powiadamiania w nocy, gdy większość strażaków śpi, a sygnał wiadomości SMS jest krótki i czasem zbyt cichy.

W sytuacji, gdy system alarmowania DSP 50 byłby jedyną drogą powiadamiania druhów o zdarzeniach, może dojść do opóźnień. Na przykład, podczas nocnego pożaru domu, kiedy potrzebne jest jak najszybsze przybycie najbliższej jednostki, wiadomość SMS może nie obudzić śpiących strażaków. W efekcie pierwsze osoby, które dotrą do jednostki, muszą dzwonić po kolejne, co wydłuża czas zbiórki i wyjazdu, a to może mieć krytyczne znaczenie w akcji ratowniczej. Powiadamianie SMS-em jako dodatkowe alarmowanie druhów może przynieść wiele korzyści, ale jako jedyny system może nie zdać egzaminu.

Terminal GSM Robotec

Wiele jednostek OSP korzysta z systemu, który oprócz załączania syreny alarmowej wykonuje połączenie do kilku osób. Terminale GSM, takie jak te oferowane przez firmę Robotec, cieszą się uznaniem. Urządzenia te funkcjonują w jednostkach od dłuższego czasu, a ich użytkownicy są z nich bardzo zadowoleni. Szczególnie doceniane są w sytuacjach, gdy czynniki zewnętrzne (np. dźwiękoszczelne okna, brak energii elektrycznej) uniemożliwiają usłyszenie syreny alarmowej.

Funkcjonalności terminali Robotec

• Wszechstronne powiadamianie: Terminale Robotec (np. wersja 5.2) oferują alarmowanie przez zwykły SMS, Flash SMS oraz połączenie CLIP (tzw. „strzałka”). Powiadamianie CLIP, choć trwa najdłużej, jest często skuteczniejsze w nocy.
• Blokada ponownego wysyłania: Najnowsze terminale Roboteca posiadają blokadę, która po rozesłaniu SMS-ów alarmowych blokuje urządzenie na 300 sekund, aby zapobiec ich ponownemu wysyłaniu.
• Dodatkowe funkcje:
  • Alarmowanie (syrena i SMS-y) przez CLIP do terminala z dwóch uprawnionych numerów.
  • Przekazywanie SMS-ów do dowolnej grupy.
  • Możliwość zdefiniowania 4 treści komunikatów do rozesłania z terminala.
  • Dzwonienie z terminala na zapisane numery.
  • Sprawdzanie stanu konta karty pre-paid.
  • Możliwość wysłania komunikatu do jednej z zaprogramowanych grup za pośrednictwem terminala przez naczelnika, wykorzystując jego telefon komórkowy.

Metody powiadamiania: SMS vs. Połączenie Głosowe

Powiadamianie jednostek OSP o zaistniałym zdarzeniu jest bardzo ważne, ponieważ stanowią one integralną część systemu zapewniającego bezpieczeństwo państwa. Wybór odpowiedniej metody powiadamiania ma kluczowe znaczenie dla szybkości reakcji.

Powiadamianie połączeniem głosowym (CLIP)

W praktyce wygląda to tak, że terminal dzwoni pod zaprogramowane numery. Dzięki temu w komórce ochotnika wyświetla się połączenie, pod które można ustawić specyficzny dzwonek, który nawet w nocy jest w stanie obudzić. Jednak minusem tradycyjnego powiadamiania połączeniem jest to, że połączenie wykonywane jest do każdego osobno. Jeśli jest zaprogramowanych 8 osób, to najpierw połączenie idzie do pierwszej osoby z listy, gdy zostanie odrzucone, wtedy dzwoni do drugiej osoby z listy i tak dalej. Zanim alarm zacznie dzwonić do ostatniej osoby z listy, jednostka może być już w pełnej gotowości bojowej. Należy pamiętać, że główną rolę w powiadamianiu odgrywa syrena alarmowa.

Jednoczesne alarmowanie połączeniem

Najlepszym rozwiązaniem byłoby powiadamianie do wszystkich osób na raz, jednak nie jako SMS (jak w przypadku DSP 50), tylko jako połączenie. Na rynku istnieje kilka firm, które umożliwiają taki sposób alarmowania, z tym że jest to usługa dodatkowo płatna. Jednak w jednostce OSP, która nie jest włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) i nie posiada systemu selektywnego powiadamiania, korzystanie z usług takiej firmy może okazać się strzałem w dziesiątkę.

Wpływ na gotowość bojową i jednostki spoza KSRG

Z doświadczenia dyspozytorów wynika, że jednostki OSP, szczególnie te spoza systemu KSRG, mogłyby częściej uczestniczyć w różnego rodzaju działaniach ratowniczo-gaśniczych lub też samodzielnie prowadzić nieskomplikowane akcje. Jednak pozostaje problem szybkiego powiadomienia o zdarzeniu takiej jednostki. Najczęściej odbywa się to tak, że dyspozytor dzwoni do naczelnika lub prezesa jednostki zawiadamiając o zdarzeniu, a ten uruchamia syrenę i czeka na ratowników.

Gdyby taka jednostka korzystała z usługi jednoczesnego powiadamiania, dyspozytor wykonałby połączenie pod numer przypisany do jednostki, a ten numer zadzwoniłby w jednym czasie do członków OSP. Jednostki posiadające selektywne powiadamianie mogą usprawnić proces powiadamiania na telefony ratowników. Zamiast dzwonić do 8 osób po kolei, alarm uruchomi się na telefonach na przykład 30 osób z listy. Wystarczy przeprogramować terminal tak, aby pierwszy numer, pod który ma dzwonić, był numerem przypisanym do jednostki przez zewnętrzną firmę. Dana jednostka musi tylko utworzyć listę członków podając ich numery telefonów oraz ustalić, które numery mogą uruchomić alarm.

Integracja systemów i wyzwania techniczne

System alarmowania musi być jak najbardziej zintegrowany, uruchamiany bardzo szybko i informować jak największą liczbę strażaków z danej jednostki w jednym czasie. Niestety, może zdarzyć się tak, iż sieć komórkowa będzie przeciążona (np. w święta, Sylwestra lub w przypadku potrzeby włączenia alarmu w wielu jednostkach naraz) i wtedy okaże się, że alarm na telefony dochodzi bardzo późno lub niestety wcale (taka sytuacja spowodowana była na przykład trwaniem orkanu Ksawery).

Działanie DSP a terminal GSM

Co do sprawności systemów, nie jest najgorzej; przykładowo, w jednym z terminali wpisanych jest 15 numerów, a SMS-y dochodzą do wszystkich po drugim sygnale syreny przy wykorzystaniu karty abonamentowej. Działanie DSP powinno być stabilne w każdą pogodę. Brak włączenia syreny może nastąpić tylko i wyłącznie, gdy nie ma zasilania w energię elektryczną, aby tę syrenę uruchomić.

Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, czy DSP pobudzi terminal GSM, jeśli problem leży w braku sygnału między stacją PSP a jednostką - w takim wypadku terminal również nie zostanie pobudzony. Natomiast jeśli DSP otrzymało sygnał, a problem jest między DSP a syreną (np. brak prądu, wyłączone zabezpieczenie silnika syreny), to terminal powinien zostać uruchomiony i wysyłać SMS-y. Z zasady działania terminala wynika, że jest on pobudzany sygnałem z DSP, więc warunkiem jego zadziałania jest otrzymanie z DSP sygnału. Nowe terminale (na przykład Roboteca) mogą być alternatywnie uruchamiane przez SMS lub CLIP. W momencie, gdy na przykład jest jakaś awaria i dyspozytor nie może załączyć DSP, może on uruchomić alarm samym SMS-em lub CLIP-em, jeśli posiada dane kontaktowe. Inną opcją jest, gdy w przypadku takiej awarii powiadamia Was ktoś telefonicznie, wówczas osoba powiadamiana może od razu uruchomić alarm przez wybranie numeru telefonu terminala lub SMS-em, albo ręcznie uruchomić wysyłanie SMS-ów bezpośrednio z klawiatury terminala.

Usługa ALARMOWANIE.PL - szczegóły działania

Działanie serwisu ALARMOWANIE.PL polega na tym, że na telefony komórkowe strażaków będzie dzwonić ich Centrum Alarmowania OSP, prezentując się indywidualnym numerem alarmującym, na przykład 89-679-69-XX (gdzie XX to ostatnie dwie cyfry numeru systemowego OSP w serwisie). Numer ten strażacy muszą zapisać w swoim telefonie komórkowym pod przyjazną nazwą „ALARM OSP” lub „ALARM-REMIZA” oraz przypisać do nich dedykowany dzwonek.

Proces powiadamiania

• Serwis ALARMOWANIE.PL będzie dzwonić dwa razy przez około 15 sekund (drugie dzwonienie po około 60 sekundach).
• Jeśli ktoś odrzuci pierwsze alarmowanie, system do niego już nie zadzwoni (zdarza się, że operatorzy komórkowi nie zawsze przekazują informację zwrotną o odrzuceniu dzwonienia, wtedy system dzwoni drugi raz). System traktuje taką osobę jako powiadomioną o alarmie, dlatego nie zachodzi potrzeba powtórnego alarmowania ani dekoncentrowania strażaka, który udaje się do remizy.
• Podwójne alarmowanie daje możliwość zaalarmowania tych osób, które nie słyszały pierwszego alarmowania lub prowadziły rozmowę telefoniczną podczas pierwszego alarmowania.
• Ochotnik, podczas otrzymywania nowego powiadomienia (dzwonienia) na jego telefon komórkowy z Numeru Alarmowego, powinien odrzucić połączenie (czerwoną słuchawką). W niektórych przypadkach, jeśli Ochotnik nie odrzuci połączenia lub jego numer był zajęty, powiadomienie zostanie ponowione drugi raz po około minucie.
• Zaleca się, aby strażacy w miarę możliwości wyłączyli usługę poczty głosowej w swoich telefonach. W przypadku nieodebrania połączenia lub jego odrzucenia, operator komórkowy domyślnie przekierowuje rozmowę do automatu, który generuje zapowiedź głosową, np. "Abonent jest chwilowo niedostępny". W takich przypadkach usługa może zinterpretować to połączenie jako odebrane.

Ręczne uruchamianie alarmowania

Uruchomienie alarmowania OSP może odbywać się również przez uprawnione numery telefonów strażaków (każda OSP może wyznaczyć ich maksymalnie 6). Należy zadzwonić na numer 89-679-69-00 (wystarczy dać tzw. "strzałkę" trwającą maksymalnie 5 sekund, aby nie nawiązało się połączenie; inaczej usłyszy się zapowiedź „Zlecenie przyjęto do realizacji” - osoba zlecająca alarmowanie poniesie wtedy koszt rozmowy trwającej około 2 sekundy według stawek obsługującego ją operatora). Od dnia 8 lipca 2019 r. dostępny jest również drugi, rezerwowy numer służący do alarmowania wszystkich strażaków o Alarmie Pożarowym. Są to numery, które dzwonią do wszystkich strażaków w przypadku zainicjowania alarmu. W przypadku wykupienia usługi w wersji Premium powyższe numery służą również do ręcznego inicjowania (uruchamiania) alarmowania z własnego telefonu przez osoby do tego uprawnione. Aby zainicjować Alarm Pożarowy, należy zadzwonić z uprawnionego telefonu na numer Alarmu Pożarowego.

Kwestie kosztów i zarządzania

Optymalizacja kosztów SMS

Kwestia ograniczenia płatności za wysyłanie SMS-ów do minimum jest często poruszana. Przy karcie POP ładowanie co 3 miesiące po 50 zł daje roczną kwotę 200 zł, co często przekracza roczne wykorzystanie SMS-ów przez jednostkę. Innym rozwiązaniem jest abonament 10 zł na miesiąc, co daje 120 zł rocznie. Istnieje jednak ryzyko, że w przypadku awarii terminal może wysyłać SMS-y bez końca, co przy abonamencie może okazać się bardzo kosztowne. Przy karcie pre-paid najwyżej wykorzystana zostanie kwota z konta. W przypadku kart pre-paid najtańsze rozwiązanie to 50 zł na kwartał. Dodatkowo można ustawić alarmowanie CLIP, czyli terminal będzie dzwonił (wysyłał "strzałę") na zapisane numery zamiast wysyłać SMS-y - będzie to darmowe, o ile nikt nie zechce odbierać tego telefonu (niestety trwa to znacznie dłużej). Istnieją również specjalne abonamenty telemetryczne przeznaczone do kart zainstalowanych w takich urządzeniach, jednak ich zasady wymagają indywidualnego zapytania u autoryzowanych przedstawicieli.

Programowanie i zarządzanie terminalem

Do zaprogramowania terminala komórkowego niezbędny jest programator (można go zakupić w cenie około 200 zł netto plus koszt transportu). Zaprogramowanie terminala można również zlecić autoryzowanemu instalatorowi podczas montażu nowych urządzeń lub zamówić taką usługę indywidualnie (koszt do ustalenia z instalatorem).

Aby wstawić nowy numer na już istniejącej liście numerów, należy najpierw dodać go na końcu listy, a następnie przeciągnąć myszą na pierwszą pozycję listy (przytrzymując lewym przyciskiem myszy na numerze w kolumnie „Lp.”). W menu Alarmowani Strażacy wpisz kolejno numery telefonów wszystkich ochotników, którzy mają być alarmowani poprzez usługę. Nie zapomnij każdemu strażakowi przypisać funkcji, jakie pełni w OSP, oraz wskazać osoby, które mają otrzymywać raport SMS. Od tej pory za zarządzanie kontem OSP odpowiada nowy użytkownik (wyznaczony Strażak OSP). Należy unikać wykorzystywania drugiego Numeru Alarmowego do innych celów niż alarm pożarowy.

Krótki przegląd innych nadajników GSM

Na rynku dostępne są również inne nadajniki GSM, które choć nie zawsze są dedykowane stricte dla OSP, mogą znaleźć zastosowanie w różnych systemach alarmowych i komunikacyjnych:

• PULSON: Są cenione za niesamowitą stabilność; nie zawieszają się i nie wymagają transmisji testowej do celów prywatnych. Można je łatwo sprawdzić, dzwoniąc pod numer karty SIM w nadajniku - oddzwania, puszczając sygnał potwierdzający działanie. Wysyłają zdarzenia dwoma znakami, symulują linię telefoniczną w formacie CID.
• PRONAL: Posiadają różne odmiany i modele, z możliwością wpisania w treści wysyłanej wiadomości, np. "alarm pożarowy z domu". W przeszłości zdarzały się problemy z odbieraniem zdarzeń o uzbrojeniu systemu alarmowego, co prowadziło do wymiany nadajnika. Obecnie są często wykorzystywane do powiadomień na numer telefonu klienta, symulują linię telefoniczną w formacie CID, posiadają też kilka wejść NO lub NC.
• DYSKAM: Stosowane w większych instalacjach, choć bywają problemy z zawieszaniem się nadajników. Nie posiadają obsługi CID. Problem może leżeć po stronie odbiorczej, gdyż urządzenie musi obsługiwać w niektórych przypadkach wiele numerów kart SIM z wielu nadajników i reagować na określony sygnał każdego z nich.

Dodatkowo, firma Polon miała w ofercie urządzenie/przystawkę, która łączy się po GSM z innymi centralami Polonowskimi, prawdopodobnie modelami od 4000 wzwyż.

tags: #nadajnik #gsm #na #terenie #osp