Normatyw wyposażenia GBA OSP

W pracy Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) kluczowe znaczenie ma odpowiednie wyposażenie samochodów ratowniczo-gaśniczych. Normatywy wyposażenia GBA OSP, czyli średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych, zapewniają gotowość bojową jednostek do samodzielnego podejmowania działań w szerokim zakresie, od gaszenia pożarów, w tym wewnętrznych, po ratownictwo techniczne, zwłaszcza na drogach.

Podstawy standaryzacji wyposażenia pojazdów pożarniczych

Państwowa Straż Pożarna (PSP) w celu realizacji swoich ustawowych zadań korzysta ze specjalistycznego sprzętu i pojazdów o różnorodnych funkcjach, dostosowanych do charakteru wykonywanych działań. W jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej wprowadzono system standaryzacji wyposażenia pojazdów pożarniczych i innych środków transportu. Celem tego systemu jest przede wszystkim ujednolicenie typów samochodów pożarniczych oraz ich minimalnego wymaganego wyposażenia. System ten obejmuje również inne środki transportu.

Dokumenty regulujące standaryzację

Podstawy systemu standaryzacji zostały określone w dokumencie „Wytyczne standaryzacji pojazdów pożarniczych i innych środków transportu Państwowej Straży Pożarnej”, zatwierdzonym w dniu 14 kwietnia 2011 r. przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Wytyczne te zawierają ogólne zasady całego systemu standaryzacji, zasady tworzenia nowych standardów wyposażenia lub nowelizacji istniejących, a także zasady służbowego stosowania standardów przez jednostki organizacyjne PSP.

Standaryzacja wyposażenia została skonstruowana jako system otwarty, co oznacza możliwość dodawania nowych standardów wyposażenia jako kolejnych załączników do wytycznych. Nowe standardy wyposażenia są opracowywane pod nadzorem Biura Logistyki KG Państwowej Straży Pożarnej w uzgodnieniu z KCKRiOL oraz CNBOP-PIB, w zależności od potrzeb zgłaszanych przez jednostki organizacyjne PSP.

Dopuszczenie wyrobów do użytkowania

Wyroby służące zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, wprowadzane do użytkowania w jednostkach ochrony przeciwpożarowej i wykorzystywane przez te jednostki do alarmowania o pożarze lub innym zagrożeniu oraz do prowadzenia działań ratowniczych, a także wyroby stanowiące podręczny sprzęt gaśniczy, mogą być stosowane wyłącznie po uprzednim uzyskaniu dopuszczenia do użytkowania. Kwestie te regulują następujące rozporządzenia:

• Rozporządzenie MSWiA z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz.U. Nr 143 poz. 1002 z późn. zm.).
• Rozporządzenie MSWiA z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych czynności wykonywanych podczas procesu dopuszczenia, zmiany i kontroli dopuszczenia wyrobów, opłat pobieranych przez jednostkę uprawnioną oraz sposobu ustalania wysokości opłat za te czynności (Dz.U. 2007 nr 143 poz. 1003).

Późniejsze zmiany do rozporządzenia w sprawie wykazu wyrobów obejmują:

• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz.U. 2010 nr 85 poz. 553).
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz.U. 2018 poz. 1076).
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz.U. 2022 poz. 2351).

Na stronie internetowej www.monit.straz.gov.pl dostępna jest aplikacja przeznaczona do zgłaszania uwag i propozycji zmian w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r.

Oznaczenia pojazdów straży pożarnej

Aby usprawnić komunikację między ratownikami a stanowiskiem kierowania, strażacy posługują się specyficznym językiem oznaczającym konkretne pojazdy bojowe. Oznakowanie pojazdów straży pożarnej składa się z ciągu liter i cyfr, z których każda ma swoje znaczenie.

Najczęściej spotykane oznaczenia literowe

• GBA - Samochód gaśniczy, średni, z autopompą.
• GCBA - Samochód gaśniczy, ciężki, z autopompą.
• SD - Samochód z drabiną mechaniczną.
• SRd - Samochód specjalny, ratownictwa drogowego.
• SRt - Samochód specjalny, ratownictwa technicznego.
• GLBARt - Samochód gaśniczy, lekki, z autopompą, posiadający sprzęt do działań z zakresu ratownictwa technicznego.
• SH - Samochód z podnośnikiem hydraulicznym.

Oznaczenia cyfrowe

Samochody gaśnicze posiadają oznaczenie cyfrowe charakteryzujące pojemność zbiornika na wodę w metrach sześciennych oraz wydajność pompy w hektolitrach. Symbole oddzielone są znakiem „/”.

• Pierwsza liczba: oznacza pojemność zbiornika w metrach sześciennych (tonach).
• Druga liczba: wydajność pompy w hektolitrach na minutę (hl/min) przy ciśnieniu roboczym 8 bar.

Przykład: Oznaczenie 2,5/20 oznacza zbiornik o pojemności 2,5 metra sześciennego i autopompę o wydajności 20 hektolitrów na minutę przy ciśnieniu roboczym 8 bar.

Dodatkowe oznaczenia cyfrowe:

• D - drabina (cyfra określa długość w metrach).
• H - podnośnik hydrauliczny (cyfra określa maks. wysokość).

Przykłady oznaczeń pojazdów

• GCBA 5/24 - Samochód gaśniczy, ciężki, z autopompą o wydajności 2400 l/min oraz zbiornikiem wodnym o pojemności 5000 litrów.
• SLRt - Samochód specjalny, lekki, ratownictwa technicznego.
• GLBARt 1/1 - Samochód gaśniczy, lekki, z autopompą o wydajności 1000 l/min oraz zbiornikiem wodnym o pojemności 1000 litrów, posiadający sprzęt do działań z zakresu ratownictwa technicznego.
• SH-18 - Samochód specjalny z podnośnikiem hydraulicznym o wysokości 18 metrów.

Numeracja operacyjna pojazdów PSP

Od połowy 2002 roku samochody Państwowej Straży Pożarnej zostały oznakowane numerami operacyjnymi w formacie XXXzYY (XXX-prefix; z-infix; YY-sufix np.: 301-D-21, 405-E-25, 362-D-53). Gdzie XXX, czyli prefix, oznacza jednostkę, z której pochodzi pojazd.

Numery oznaczające rodzaj pojazdu (YY)

• 20 - lekki gaśniczy
• 21 - pierwszy wyjazdowy (GBA)
• 22-24 - gaśniczy
• 26-34 - ciężki gaśniczy
• 35-37 - proszkowy
• 38-39 - cysterna wodna
• 40-42 - ratownictwa drogowego
• 43-45 - ratownictwa technicznego
• 46-47 - samochód oświetleniowy
• 48 - samochód dźwig
• 49 - ciężki ratownictwa drogowego
• 51-52 - autodrabina
• 53-54 - autopodnośnik
• 59 - ambulans
• 60-65 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne
• 71-79 - pojazd specjalistycznej grupy
• 80 - samochód wężowy
• 81-89 - pojazd kwatermistrzowski
• 90-92 - samochód operacyjny
• 98-99 - samochód dowodzenia

Numery oznaczające rodzaj sprzętu dodatkowego (YY)

• A ** - agregaty
• B ** - butle ciśnieniowe
• C ** - aparaty oddechowe
• H ** - sprzęt hydrauliczny, piły
• K ** - kontenery
• Ł ** - łodzie i pontony
• M ** - motopompy
• N ** - naczepy
• P ** - przyczepy
• R ** - sprzęt medyczno-ratowniczy
• W ** - działka i armatura wodna, węże pożarnicze
• Z ** - zapory, skokochrony, namioty

Szczegółowe wyposażenie GBA OSP na przykładzie

Standard wyposażenia średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego, przeznaczonego dla jednostki OSP, ma za zadanie zapewnienie gotowości bojowej do podjęcia samodzielnych działań ratowniczo-gaśniczych podczas gaszenia pożarów (w tym pożarów wewnętrznych) oraz ratownictwa technicznego, w szczególności na drogach. Pod koniec marca Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wysłał do wszystkich Komend Wojewódzkich PSP „Standard wyposażenia…” i minimalne wymagania techniczno-użytkowe.

Przykładowy pierwszy wyjazdowy samochód GBA 2,5/16 Iveco Eurocargo jest wyposażony w następujące elementy:

Strona techniczna (lewa strona zabudowy)

• Ciężki zestaw Holmatro (narzędzia hydrauliczne).
• 4 poduszki wysokociśnieniowe.
• Piła do stali.
• Multicut (narzędzie tnące).
• Pilarki Stihl.
• Osłony na szyby Holmatro.
• Osłona na airbag.
• Wiele drobnych narzędzi technicznych.

Strona gaśnicza, chemiczna i medyczna (prawa strona zabudowy)

• 2 deski ortopedyczne.
• Zestaw R1 (zestaw ratownictwa medycznego).
• Agregat proszkowy 25 kg.
• Szybkie natarcie (linia gaśnicza).
• Armatura wodna.
• Walizka "małego chemika" zawierająca:
  • Czujniki wielogazowe.
  • Eksplozymetr.
  • Pirometr.
  • Detektor radiacji.
  • HOT STICK (wskaźnik napięcia).
• Ubranie chemiczne przeciwrozbryzgowe.
• Ubranie pszczelarza.

Wyposażenie dachowe

• Sito kominowe.
• Ponton.
• Liny stalowe.

Na drugim wyjazdowym samochodzie GBA dodatkowo na dachu znajduje się podest ratowniczy.

tags: #normatyw #wyposazeiea #gba #osp