Świat strażackich zmagań sportowo-pożarniczych jest dynamiczny, a jego regulaminy ewoluują, aby sprostać nowym wyzwaniom i osiągnięciom technologicznym. W Polsce obserwujemy zarówno zainteresowanie międzynarodowymi standardami, jak i rozwój krajowych regulacji. W tym artykule przybliżymy zasady międzynarodowych zawodów CTIF oraz omówimy nadchodzące zmiany w regulaminie krajowych zawodów Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP).
Międzynarodowy Komitet Techniczny Prewencji i Zwalczania Pożarów (CTIF)
Międzynarodowy Komitet Techniczny Prewencji i Zwalczania Pożarów, w skrócie CTIF (skrót pochodzi od pierwszych liter francuskiej nazwy), to ogólnoświatowa organizacja działająca na rzecz bezpieczeństwa strażaków. Organizacja funkcjonuje od 1900 roku. CTIF publikuje badania naukowe, artykuły i raporty, zapewniając wymianę doświadczeń i wiedzy w zakresie ochrony i ratownictwa w przypadku pożaru lub innych katastrof. Komitet organizuje również różne komisje, grupy robocze, imprezy i seminaria.
Liczba jednostek OSP, które trenują do zawodów według regulaminów CTIF, jest znacznie mniejsza niż w przypadku tak zwanych zawodów „Na mokro”, rozgrywanych według Regulaminu Zawodów Sportowo-Pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych. Mimo to, zasady CTIF stanowią ważny punkt odniesienia w międzynarodowych zmaganiach.
Charakterystyka Zawodów CTIF
W dniach 17-24 lipca 2022 roku w Celje (Słowenia) odbyły się XVII Międzynarodowe Zawody Sportowo-Pożarnicze według regulaminu CTIF. W niniejszym artykule omawiamy zakres zawodów tradycyjnych.
Klasyfikacja i Skład Drużyny
Zawody rozgrywane są w różnych klasach, w tym w Klasie B z zaliczeniem punktów za wiek. Drużyna składa się z 10 osób. Najmłodszy zawodnik nie może mieć mniej niż 16 lat (liczy się rocznik). Nie ma górnych ograniczeń wiekowych, natomiast dla klasy B maksymalny wiek zawodnika do naliczania punktów to 65 lat (zawodnikom, którzy przekroczyli ten wiek, zaliczony zostanie wiek maksymalny - tj. 65 lat). Drużyna musi składać się wyłącznie z zawodników należących do tej samej jednostki.
W ćwiczeniu bojowym bierze udział 9 zawodników, natomiast w sztafecie 8. Po zakończeniu ćwiczenia bojowego dowódca drużyny wskazuje jednego zawodnika, który nie przystąpi do sztafety pożarniczej. Startujący zawodnicy powinni posiadać odpowiednie oznaczenia funkcyjne.
Etapy Eliminacji w Polsce
Regulamin zawodów CTIF nie wyszczególnia szczebli, na jakich będą rozgrywane zawody w danym kraju. W Polsce rozgrywane są dwa rodzaje eliminacji:
- Eliminacje wojewódzkie
- Eliminacje ogólnopolskie, które są przepustką do startu w zawodach międzynarodowych.
Ćwiczenie Bojowe (Bez Użycia Wody)
Ćwiczenie bojowe przeprowadzane jest bez użycia wody. Rozpoczyna się ono od wydania rozkazu przez dowódcę drużyny. Po rozpoczęciu dowódca i łącznik udają się w kierunku przewidywanego stanowiska rozdzielacza. Rota 2 i rota 3 wraz z mechanikiem budują linię ssawną. Na linię ssawną składają się 4 odcinki węża ssawnego o długości 1,6 m. Linię główną oraz pierwszą linię gaśniczą rozwija rota 1.
Najważniejszym etapem ćwiczenia jest prawidłowe zbudowanie linii ssawnej i temu zadaniu powinniśmy poświęcić najwięcej treningów. Poza skręceniem 4 węży ssawnych konieczne jest jeszcze założenie linek oraz podpięcie linii do motopompy. Zawodnicy tworzący rotę 2 mają najwięcej do zrobienia, budują linię ssawną oraz drugą linię gaśniczą.
Wymagany sprzęt obejmuje:
- 1 motopompa z nasadą ssawną A (4”) Ø 110 i przynajmniej z jednym wylotem tłocznym B (3”) Ø 75 umieszczonym po prawej stronie (w kierunku natarcia), oraz wyposażony w uchwyt do wymaganego przestawienia.
- 1 czerwona listwa przynajmniej 3 m długa.
Sztafeta Pożarnicza
W sztafecie pożarniczej każdy zawodnik ma do pokonania dystans 50 m. Pierwszy zawodnik rozpoczyna bieg z prądownicą, którą przekazywana jest kolejnym zawodnikom aż do pokonania całego dystansu. Przekazanie prądownicy powinno nastąpić w strefie zmiany (w przeciwnym wypadku naliczane są punkty karne).
Na torze sztafety ustawione są 3 przeszkody:
- Trzeci zawodnik pokonuje równoważnię.
- Siódmy zawodnik pokonuje ścianę.
- Zadaniem ósmego zawodnika jest pokonanie rury.
Tor do czołgania wyposażony jest w 8 m (± 0,1 m) rurę wykonaną z drewna, tworzywa sztucznego lub metalu o gładkiej powierzchni wewnętrznej.
System Punktacji i Ocena
W każdej z konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów ujemnych. Punkty ujemne przyznawane są za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem, przy czym 1 punkt równy jest 1 sekundzie. Uzyskując nawet najlepszy czas, można otrzymać kilkadziesiąt punktów karnych i nie zająć wymarzonego miejsca. W celu uniknięcia punktów karnych należy trenować zgodnie z wytycznymi w regulaminie, ponieważ utrwalenie błędnych nawyków będzie trudne do naprawienia. Arkusz oceny oparty jest na Regulaminie tradycyjnych międzynarodowych zawodów pożarniczych, wydanie 6 z 2002 roku.
Każda drużyna startuje z pulą 500 punktów dodatnich. Sumuje się uzyskany czas w ćwiczeniach (z uwzględnieniem ujemnych punktów) i odejmuje od puli startowej. Tak otrzymany wynik uwzględniany jest w klasyfikacji generalnej. W przypadku drużyn startujących w klasie B uwzględniane są punkty za wiek zawodników.
Olimpiada Pożarnicza CTIF
Co 4 lata CTIF organizuje międzynarodowe zawody pożarnicze. Zawody odbywają się w ceremoniale podobnym do ceremoniału olimpiady, dlatego też nazywane są olimpiadą pożarniczą. Podczas otwarcia zawodów zapalany jest znicz olimpijski. Odbywa się uroczysty przemarsz wokół stadionu połączony z prezentacją drużyn. Zawodnicy, trenerzy i sędziowie zawodów składają specjalną przysięgę.
Po zakończeniu rywalizacji wyniki końcowe drużyn podzielone są na trzy strefy medalowe: złotą, srebrną i brązową (strefy dzielone są na trzy równe części). Kwalifikacja na olimpiadę odbywa się poprzez ogólnopolskie zawody. Liczba drużyn, które awansują, określana jest przez organizatorów zawodów. Ostatnie ogólnopolskie zawody kwalifikacyjne odbyły się 28 sierpnia 2021 roku w Koninie.
Uzyskiwane czasy podczas Olimpiady robią wrażenie. Najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 51 sekund. Najnowszą polskojęzyczną wersję regulaminu (wersja 6) znajdziesz w dokumentach CTIF. Jest to wersja z 2002 roku.
Bieg na Mistrzostwa Świata Firefighter Challenge!!
Nowy Regulamin Krajowych Zawodów OSP - Wersja 2025
Obok międzynarodowych standardów, polskie Ochotnicze Straże Pożarne również przygotowują się na ważne zmiany. Wydanie OSP-1/2025 zastępuje wersję OSP-1/2011.
W procesie tworzenia nowej wersji regulaminu przyjęto uwagi środowiska strażackiego dotyczące wersji dotychczasowej, ze szczególnym uwzględnieniem wątpliwości odnoszących się do wykonania niektórych czynności oraz ich oceny. Zarówno w opinii zawodników, trenerów, jak i sędziów, rozwój techniki (zwłaszcza możliwości motopomp) oraz technologii wykonywania zadań podczas zawodów, spowodował konieczność zmiany wersji regulaminu dla OSP.
Nowy regulamin ma swoje korzenie jeszcze w regulaminie 1/85, a zmieniany był kolejno w latach 2000, 2006 i 2011. Wersja OSP-1/2025 ma na celu dostosowanie zasad do współczesnych realiów i technologicznego postępu, co pozwoli na bardziej adekwatną ocenę umiejętności i przygotowania strażaków ochotników.