Zakup nowego wozu strażackiego to dla Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) kluczowa inwestycja, która znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa lokalnych społeczności. Decyzja o pozyskaniu nowoczesnego sprzętu ratowniczo-gaśniczego jest często efektem wielomiesięcznych starań, współpracy wielu podmiotów oraz zgromadzenia znacznych środków finansowych. Poniższy artykuł przedstawia złożoność procesu zakupu oraz realne koszty związane z nabyciem i utrzymaniem nowych pojazdów.
Ogólne rozważania dotyczące kosztów zakupu
Kwestia kosztów zakupu nowego wozu strażackiego jest złożona i zależy od wielu czynników, w tym od klasy pojazdu (lekki, średni, ciężki) oraz jego wyposażenia. Już dzisiaj można stwierdzić, że nie jest to proste pytanie. Na przykład, promesa na zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego wynosi 950 tysięcy złotych, natomiast promesa na ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy to 1 milion 250 tysięcy złotych. Należy podkreślić, że nie są to środki w całości pochodzące z budżetu państwa.
Analizując rozbicie promesy na średni samochód ratowniczo-gaśniczy, okazuje się, że:
- 475 tysięcy złotych to dotacja Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
- 225 tysięcy złotych to dotacja z Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG),
- 200 tysięcy złotych stanowi wkład gminy,
- 50 tysięcy złotych to wkład własny jednostki OSP.
Jednak, jak pokazuje praktyka, w przypadku zakupu średniego samochodu kwota 950 tysięcy złotych często okazuje się niewystarczająca i realny koszt przekracza milion złotych.
Przykłady kosztów i finansowania nowych pojazdów OSP
Zakup dla OSP Bucz: Scania 4x4
Przekazanie nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Buczu było wydarzeniem, które pokazuje, jak wiele można osiągnąć dzięki wspólnej, świadomej i odpowiedzialnej pracy. Realizacja projektu była możliwa dzięki połączeniu środków rządowych, samorządowych oraz wsparcia darczyńców. Proces ten rozpoczął się od przyznania jednostce dofinansowania w ogólnopolskim programie z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), następnie zabezpieczenia środków w budżecie gminy, aż po podpisanie umowy z firmą SZCZĘŚNIAK Pojazdy Specjalne na dostawę nowego samochodu.
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dołożyło 479 000 zł.
- Ważnym elementem były również środki zebrane przez samą jednostkę OSP Bucz, pochodzące z licznych zbiórek, wsparcia przedsiębiorców, darczyńców oraz inicjatyw druhów - łącznie 130 000 zł.
Nowy pojazd, SCANIA 4×4, jest wyposażony w systemy poprawiające bezpieczeństwo zarówno strażaków, jak i osób poszkodowanych. Wspomaga działania podczas pożarów, wypadków drogowych, usuwania skutków wichur oraz lokalnych podtopień.
Zakup dla OSP KSRG Nowe Wrońska: Średni wóz ratowniczo-gaśniczy
Strażacy z OSP w Nowych Wrońskach, gmina Załuski, powitali tuż przed Wigilią nowy średni wóz ratowniczo-gaśniczy. Koszt tego pojazdu wyniósł ponad 1,6 miliona złotych. Został on pokryty z dofinansowania unijnego, środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz z budżetu samorządu województwa mazowieckiego.
Zakup dla OSP Reszel: Scania
W Reszlu jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej oficjalnie otrzymała nowy samochód ratowniczo-gaśniczy marki Scania. Koszt zakupu tego wozu wyniósł ponad 1,5 miliona złotych. Środki na ten cel pochodziły z kilku źródeł:
- budżetu OSP Reszel,
- budżetu gminy Reszel,
- Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
- Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej,
- dotacji samorządu województwa warmińsko-mazurskiego, który przeznaczył na ten cel 50 tys. zł.
W 2024 roku samorząd województwa warmińsko-mazurskiego dofinansował zakup siedmiu samochodów dla jednostek OSP w regionie, przeznaczając łącznie 1,2 miliona złotych na wsparcie ochrony przeciwpożarowej.
Zakup dla OSP Wieniawa: Ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy Scania P450B6X6NZ XT
Przedstawiciele gmin Wieniawa oraz Ochotniczej Straży Pożarnej w Wieniawie odebrali z firmy Szczęśniak Pojazdy Specjalne Sp. z o.o. ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy. Zakup ten był znaczącą inwestycją, której łączny koszt wyniósł 2 149 917,00 zł. Podwozie Scania P450B6X6NZ XT z napędem na wszystkie osie zapewnia silnik wysokoprężny o mocy 331 kW (450 KM) oraz sześciobiegową automatyczną skrzynię biegów. Pojazd wyposażono m.in. w dwustopniową autopompę klasy premium Godiva P21A 6010.
Alarmowy przyjazd nowego ciężkiego wozu Scania 500P XT od firmy Moto Truck do JRG Łowicz
Koszty utrzymania pojazdu strażackiego
Oprócz samego zakupu, jednostki OSP muszą mierzyć się z kosztami utrzymania pojazdu, które są często źródłem obaw samorządów. Gminy często podnoszą argument, że koszty utrzymania zupełnie nowego wozu różnią się od kosztów utrzymania używanego 5-cio, 10-cio letniego samochodu.
Porównanie kosztów nowego i używanego wozu
Różnica w kosztach pojawia się przy używaniu samochodu lekkiego i średniego, ponieważ są to inne konstrukcje i charakteryzują się odmiennym zużyciem paliwa. Lekki samochód spali od 8 do 15 litrów paliwa, natomiast średni wymaga minimum 20 litrów.
W przypadku nowego samochodu, producenci często oferują darmowy serwis przez pierwsze lata. W jednej z jednostek OSP, podczas tworzenia Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ), zapisano, że producent zapewni bezpłatny serwis samochodu przez okres 3 lat (łącznie z wymianą olejów, płynów, smarowaniem itp.), wszystko na koszt producenta. W takiej sytuacji koszty eksploatacji są minimalne, poza paliwem. Nowe silniki są również bardziej ekonomiczne niż starsze.
Koszty ubezpieczenia i przeglądów
Z ubezpieczeniem sytuacja jest podobna - za nowsze auto często zapłacimy mniej. Obowiązkowe jest ubezpieczenie OC, które dla wozu strażackiego to koszt kilkuset złotych rocznie, w zależności od firmy. Ubezpieczenie autocasco (AC) nie jest obowiązkowe, ale wiele jednostek decyduje się na jego wykupienie, zwłaszcza dla nowych i drogich pojazdów.
Przykład kosztów utrzymania nowego GBA Volvo pokazuje, że OC z AC to około 10 000 złotych rocznie, a przegląd podwozia w serwisie to około 4 000 złotych. Pozostałe koszty, takie jak paliwo i ewentualne naprawy, występują zarówno przy nowych, jak i używanych pojazdach. Jednym z argumentów przemawiających za nowym wozem jest fakt, że przez pierwsze 5 lat raczej się nie zepsuje, co minimalizuje nieprzewidziane wydatki na naprawy.
Podsumowując, koszty utrzymania nowego wozu średniego to około 10 000 złotych na rok, podczas gdy używany pojazd generuje mniejsze roczne koszty, lecz może wymagać częstszych i droższych napraw.