Skuteczna i dobrze zorganizowana łączność jest kluczowym elementem, który wpływa na powodzenie wszelkich działań ratowniczo-gaśniczych. Pozwala ona na sprawne alarmowanie, wczesne przekazywanie ważnych informacji jadącym do akcji zastępom i sekcjom straży pożarnych, a wreszcie służy porozumiewaniu się strażaków pracujących na różnych stanowiskach na terenie akcji.
Zgodnie z definicją, łączność to zespół przedsięwzięć organizacyjno-technicznych zapewniających szybki przepływ informacji pomiędzy ratownikami. Bez właściwie zorganizowanej łączności, która powinna zapewnić alarmowanie, dowodzenie i współdziałanie, dowódca w wielu przypadkach nie byłby w stanie prawidłowo kierować akcją.
Rodzaje łączności i ewolucja w OSP
Ze względu na rodzaj środka przekazu informacji łączność można podzielić na radiową, przewodową i sygnalizacyjną. W obecnych czasach łączność sygnalizacyjna i przewodowa wypierana jest niemal powszechnie przez łączność radiową.
Obok Państwowej Straży Pożarnej działa coraz więcej Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) wyposażonych w radiotelefony samochodowe i nasobne. Łączność radiowa jest bardzo wygodna: nie wymaga kontaktu wzrokowego ani niewygodnych do rozprowadzania połączeń przewodowych. Możliwość wykorzystania różnych częstotliwości fal radiowych pozwala na organizowanie kilku rodzajów łączności równocześnie.
Trzeba jednak powiedzieć, że łączność radiowa jest także ograniczona w swoich możliwościach zasięgiem nadawania i odbioru. Fale ultrakrótkie (UKF) rozchodzą się prostoliniowo, nie omijają przeszkód w ukształtowaniu terenu i nie odbijają się od jonosfery. Dlatego też zasięg fal ultrakrótkich zależy od wysokości umieszczenia anteny nadawczej i odbiorczej. Wprawdzie dla fal ultrakrótkich przeszkodą są także budynki, których nie mogą przeniknąć, ominąć, ale mogą się od budynków odbić. Wraz z oddalaniem się od anteny nadawczej fale słabną, dlatego zasięg dla fal ultrakrótkich nie przekracza kilkudziesięciu kilometrów. Mają te fale jednak poważną zaletę. Są mało wrażliwe na zakłócenia od wyładowań atmosferycznych i urządzeń elektrycznych. Dlatego też możliwe jest odebranie nawet słabych sygnałów.
Łączność radiowa w OSP: Zasady i dane
Posługiwanie się urządzeniami łączności radiowej UKF wymaga stosowania się do jednolitych przepisów obowiązujących wszystkie jednostki, w tym Ochotnicze Straże Pożarne, które otrzymały zezwolenie na użytkowanie sprzętu radiowego pracującego w paśmie częstotliwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ochotnicza Straż Pożarna, która używa radiotelefonu, powinna:
- znać przepisy i zasady prowadzenia korespondencji radiowej,
- mieć ważne zezwolenie,
- znać zasady obsługi urządzenia radiowego,
- dysponować aktualnymi danymi radiowymi.
Dane radiowe i kryptonimy - klucz do korespondencji
Dane radiowe są to dokumenty umożliwiające prowadzenie łączności z określonymi korespondentami danej sieci. W dokumentach tych zawarte powinny być podstawowe elementy, takie jak:
- wytyczne określające sposób organizacji łączności radiowej,
- obowiązujące sygnały radiowe,
- numer kanału pracy (częstotliwość),
- kryptonim stacji głównej oraz kryptonimy korespondentów danej sieci radiowej.
To właśnie kryptonimy stanowią właściwe numery korespondencyjne w komunikacji radiowej OSP, służące do identyfikacji jednostek i osób. Dane radiowe są dokumentami poufnymi zastrzeżonymi "do użytku służbowego". Sieć radiową tworzą co najmniej trzy stacje pracujące na wspólnych danych radiowych. Kierunek radiowy jest to sposób organizacji łączności pomiędzy dwoma stacjami, które pracują na wspólnych danych radiowych.
Procedury prowadzenia korespondencji radiowej w OSP
Dla zachowania sprawności systemu łączności, który powinien ułatwiać prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych, niezbędne jest przestrzeganie zasad prowadzenia korespondencji. Najważniejsze z nich to:
- podczas prowadzenia korespondencji należy kierować się zasadą: "minimum czasu nadawania - maksimum treści",
- wymieniając korespondencję w warunkach słabej słyszalności, trzeba najważniejsze hasła powtarzać dwa razy, a nawet stosować zgłoskowanie,
- w czasie prowadzenia korespondencji stosuje się formę zwracania do korespondentów: "Ty",
- nie należy, nawet w przypadku przekazywania informacji o charakterze jawnym, używać stopni służbowych i nazwisk osób funkcyjnych. Do określenia osób służą specjalne kody (kryptonimy),
- podstawowym rodzajem pracy w sieciach radiowych jest prowadzenie nasłuchu.
Nadawanie ma miejsce w przypadku potrzeby wywołania korespondenta i przekazania informacji oraz zgłoszenia się na wywołanie korespondenta w celu odebrania informacji.
Wywoływanie korespondenta
Aby wywołać korespondenta, należy nadać:
- kryptonim korespondenta - 1 raz
- zwrot "TU" - 1 raz
- kryptonim własny - 1 raz
- zwrot "ODBIÓR" - 1 raz
Zabrzmi to następująco: "459-45" tu "459-11" odbiór. Jeśli korespondent nie zgłosi się, treść wywołania należy powtórzyć, jednak nie więcej niż dwa razy. Ponowne wywoływanie powinno się rozpocząć po upływie kilku minut. W przypadku braku odbioru przy ponownym wywoływaniu, trzeba starać się wywołać korespondenta za pomocą innej stacji. Na przykład: "459-49" tu "459-11" wywołaj dla mnie "459-45" odbiór.
Zgłaszanie się na wywołanie
Jeśli nasza stacja jest wywoływana przez inną stację, strażak obsługujący ją zgłasza się następująco: Tu "459-11" odbiór.
W przypadku wywoływania stacji przez kilku korespondentów, zgłoszenie się polega na podaniu:
- zwrotu "TU" - 1 raz
- kryptonimu własnej stacji - 1 raz
- zwrotu "zgłaszam się dla" - 1 raz
- kryptonimu jednej z wywoływanych stacji - 1 raz
Zabrzmi to następująco: Tu "459-11" zgłaszam się dla "459-45" odbiór.
Przekazywanie treści korespondencji
Aby przekazać treść korespondencji, należy podać:
- kryptonim stacji korespondenta - 1 raz
- zwrot "TU" - 1 raz
- kryptonim własnej stacji - 1 raz
- treść korespondencji - 1 raz
- zwrot "odbiór" - 1 raz
Korespondencja będzie miała przykładowo treść: "459-45" tu "459-11" jestem na miejscu akcji, udaję się na rozpoznanie, odbiór.
Potwierdzanie i wyjaśnianie
Potwierdzenie przyjęcia korespondencji polega na nadaniu:
- zwrotu "TU" - 1 raz
- kryptonimu własnej stacji - 1 raz
- zwrotu "zrozumiałem" - 1 raz
- zwrotu "odbiór" - 1 raz
Na przykład: Tu "459-11" zrozumiałem odbiór. W razie niezrozumienia treści informacji należy użyć zwrotów: "powtórz" lub "nie zrozumiałem". Będzie to brzmieć: Tu "459-11" powtórz - odbiór.
Nowoczesne systemy alarmowania OSP i ich numery
Obok tradycyjnej łączności radiowej, Ochotnicze Straże Pożarne coraz częściej korzystają z nowoczesnych systemów alarmowania, które również wykorzystują specyficzne numery do skutecznego powiadamiania strażaków.
Serwis ALARMOWANIE.PL
Działanie serwisu ALARMOWANIE.PL polega na tym, że na telefony komórkowe strażaków dzwoni Centrum Alarmowania OSP, prezentując się indywidualnym numerem alarmującym o formacie 89-679-69-XX (gdzie XX to ostatnie dwie cyfry numeru systemowego OSP w serwisie). Numer ten strażacy muszą zapisać w swoim telefonie komórkowym pod przyjazną nazwą „ALARM OSP” lub „ALARM-REMIZA” oraz przypisać do nich dedykowany dzwonek.
Serwis ALARMOWANIE.PL będzie dzwonić dwa razy przez około 15 sekund (drugie dzwonienie po około 60 sekundach), chyba że ktoś odrzuci pierwsze alarmowanie - wtedy system do niego już nie zadzwoni. Zdarza się, że operatorzy komórkowi telefonów nie zawsze przekazują informację zwrotną o odrzuceniu dzwonienia, co powoduje drugie dzwonienie. System traktuje taką osobę jako powiadomioną o alarmie, dlatego nie zachodzi potrzeba powtórnego alarmowania ani dekoncentrowania strażaka, który udaje się do remizy. Podwójne alarmowanie daje możliwość zaalarmowania tych osób, które nie słyszały pierwszego alarmowania lub prowadziły rozmowę telefoniczną podczas pierwszego alarmowania.
Uruchomienie alarmowania OSP może odbywać się także przez uprawnione numery telefonów strażaków (każda OSP może wyznaczyć ich maksymalnie 6). Należy zadzwonić na numer 89-679-69-00 (wystarczy dać tzw. strzałkę, maksymalnie 5 sekund, aby nie zastawiło się połączenie; inaczej usłyszy się zapowiedź „Zlecenie przyjęto do realizacji” - osoba zlecająca alarmowanie poniesie wtedy koszt rozmowy trwającej około 2 sekundy, według stawek obsługującego ją operatora). Prosi się, aby strażacy w miarę możliwości wyłączali usługę poczty głosowej w swoich telefonach.
Jak działa system alarmowy? 🛡️🚨 Proste wyjaśnienie w kilka minut!
System e-Remiza
System e-Remiza to innowacyjne narzędzie na rynku systemów wspomagających działania ratownicze Ochotniczych Straży Pożarnych. E-Remiza to kilka współdziałających ze sobą rozwiązań:
- Stacjonarna e-Remiza - dla Prezesów, Naczelników i osób zarządzających danymi OSP w jednostkach, gminach.
- Mobilna e-Remiza - dla druhów posiadających smartfon lub tablet z systemem Android.
- e-Remiza na TV - natychmiastowa i pełna informacja o alarmie w garażu, wystarczy TV i AndroidBox.
- Tablica Gotowości Bojowej - dla osób nadzorujących działania OSP.
System e-Remiza to także nowoczesna metoda alarmowania jednostek OSP, zapewniająca powiadomienie w jednym czasie wielu członków OSP, na wszystkie typy telefonów, poprzez trzy kanały powiadamiania:
- Internet mobilny na smartfony i tablety - informacje o rodzaju zdarzenia, lokalizacji, opisie, potwierdzenie lub odrzucenie udziału.
- Połączenie telefoniczne - automatyczne wykonywanie połączeń telefonicznych na telefony tradycyjne. Odebranie połączenia to potwierdzenie udziału.
W kontekście tego systemu, ważne są również numery kontaktowe do wsparcia i zarządzania:
- (33) 445-46-06 wew. 3
- (33) 819-39-25 wew.
Wrażliwość i bezpieczeństwo danych operacyjnych
Zwracam się z bardzo istotną prośbą o powstrzymanie się od publikowania numerów bocznych samochodów pożarniczych biorących udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych, ćwiczeniach oraz innych akcjach, w relacjach zamieszczanych na portalach społecznościowych oraz innych ogólnodostępnych platformach internetowych. Dotyczy to także udostępniania nagrań lub fragmentów korespondencji radiowej prowadzonej podczas działań operacyjnych - napisał w piśmie, pod którym podpisał się st. bryg. (imię i nazwisko usunięte w celu zachowania anonimowości).
Według naszych informacji pismo o takiej treści powstało tylko w województwie łódzkim. Nie wiadomo, czy istnieje realne zagrożenie dla służb tylko w tym województwie i nie podano, jak jednostki OSP mają zrealizować prośbę PSP, np. czy mają zamazywać numery. Kwestia samych numerów operacyjnych jest również istotna w kontekście bezpieczeństwa i efektywności działań.
tags: #numery #korespondecyjne #osp