Pożar to jedno z najpoważniejszych niebezpieczeństw, na jakie narażeni są ludzie przebywający w budynkach. Z tego powodu bardzo ważnym zagadnieniem jest ochrona przeciwpożarowa budynków. Niezwykle często do pożaru w blokach mieszkalnych czy innych obiektach dochodzi nie z braku wyobraźni mieszkańców czy użytkowników, lecz w wyniku lekceważenia przepisów.
Podstawy prawne ochrony przeciwpożarowej
Ochrona przeciwpożarowa w polskim systemie prawnym jest regulowana przede wszystkim przez Ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej oraz Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Ustawodawca szczegółowo opisuje, że ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem.
Kto odpowiada za ochronę przeciwpożarową?
Odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej przejmuje - w całości lub w części - zarządca budynku lub jego użytkownik na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
Obowiązki zarządcy lub właściciela nieruchomości
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej zawiera siedem najważniejszych wymagań, które musi spełniać zarządca budynku:
- Rygorystyczne przestrzeganie wymagań techniczno-budowlanych oraz technologicznych i instalacyjnych.
- Wyposażenie nieruchomości w odpowiednie urządzenia przeciwpożarowe, które powinny być okresowo kontrolowane i konserwowane.
- Przygotowanie dróg ewakuacyjnych i procedur z tym związanych.
- Przygotowanie budynku do przeprowadzania akcji ratowniczej.
- Przeszkolenie osób zatrudnionych w zakresie przepisów przeciwpożarowych.
- Ustalenie sposobów postępowania na wypadek pożaru.
- Łączenie urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych z jednostkami Państwowej Straży Pożarnej (jeśli obiekt tego wymaga).
Warto zaznaczyć, że zarządca może przekazać odpowiedzialność wyspecjalizowanej firmie, co jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ wiedza wymagana w tym zakresie jest rozległa.
Klasyfikacja zagrożenia ludzi (ZL)
Wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej zależą od kategorii zagrożenia ludzi (ZL), do której należy nieruchomość:
| Kategoria | Charakterystyka obiektu |
|---|---|
| ZL I | Użyteczność publiczna (>50 osób) |
| ZL II | Osoby o ograniczonej zdolności poruszania się (np. szpitale, przedszkola) |
| ZL III | Pozostałe obiekty użyteczności publicznej |
| ZL IV | Budynki mieszkalne (jedno- i wielorodzinne) |
| ZL V | Budynki mieszkalnictwa zbiorowego |
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego
Rozporządzenie MSWiA nakłada na zarządcę obowiązek sporządzenia Instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Dokument ten powinien zawierać warunki ochrony przeciwpożarowej, wytyczne dotyczące przeglądów technicznych urządzeń oraz sposoby postępowania w przypadku pożaru. Instrukcja musi być aktualizowana co najmniej raz na dwa lata lub częściej, jeśli w budynku przeprowadzane są prace mające wpływ na układ komunikacyjny lub drogi ewakuacyjne.
Zasady bezpiecznego użytkowania mieszkań
Pożar w bloku rozprzestrzenia się szybciej niż w domu jednorodzinnym, a jego skutki dotykają wielu lokali. Bezpieczeństwo pożarowe w mieszkaniu najczęściej jest zagrożone przez niesprawną instalację elektryczną, przeciążone gniazdka oraz pozostawiony bez nadzoru sprzęt.
Zakaz przechowywania materiałów niebezpiecznych
Kluczowym elementem ochrony jest zakaz przechowywania materiałów łatwopalnych w piwnicach, na strychach, klatkach schodowych, korytarzach oraz balkonach. Materiały te:
- Utrudniają ewakuację.
- Przyczyniają się do szybszego rozprzestrzeniania ognia.
- Stwarzają trudności w gaszeniu pożaru dla straży pożarnej.
Jak sprawdzić gaśnicę
Pamiętajmy, że każda sekunda ma znaczenie. Inwestycja w czujniki dymu, koce gaśnicze czy gaśnicę to realny sposób na zwiększenie bezpieczeństwa domowników.