Odcinek Startowy w Sportowo-Pożarniczych Zawodach OSP: Zasady i Zadania

Zawody sportowo-pożarnicze Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) stanowią kluczowy element w doskonaleniu umiejętności strażaków, a także w popularyzacji zagadnień ochrony przeciwpożarowej i ocenie stanu wyszkolenia pożarniczego. Zgodnie z regulaminem, są one formą intensywnego szkolenia pożarniczego. Poniżej przedstawiamy szczegółowe informacje dotyczące organizacji oraz przebiegu poszczególnych konkurencji, ze szczególnym uwzględnieniem „odcinka startowego” i zadań wykonywanych na początku ćwiczeń.

Cele i Uczestnicy Zawodów OSP

Celem zawodów sportowo-pożarniczych OSP jest przede wszystkim doskonalenie umiejętności obsługi sprzętu, popularyzacja zagadnień ochrony przeciwpożarowej oraz ocena stanu wyszkolenia pożarniczego. W zawodach biorą udział członkowie Ochotniczych Straży Pożarnych. Mogą w nich uczestniczyć strażacy w wieku powyżej 16 lat. W przypadku zawodników niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców/opiekunów. Niektóre funkcje w drużynie wymagają ukończenia 18 lat.

Skład Drużyny

• Drużyna męska: Składa się z 9 osób - 8 zawodników oraz 1 zawodnika rezerwowego. Zawodnik rezerwowy nie jest obowiązkowy, ale zdecydowanie warto go powołać.
• Drużyna kobieca: Składa się z 8 do 10 osób - 8 zawodniczek, 1 zawodniczki rezerwowej (nieobowiązkowo) oraz mężczyzny obsługującego motopompę (nieobowiązkowo).

Startujący zawodnicy powinni posiadać odpowiednie oznaczenia funkcyjne, zgodnie z regulaminem zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych, OSP-1/2011.

Konkurencje w Zawodach Sportowo-Pożarniczych OSP

Zawody sportowo-pożarnicze OSP rozgrywane są na różnych szczeblach. Wyróżniamy dwie główne konkurencje:

1. Ćwiczenie bojowe (często nazywane „bojówką”)
2. Sztafeta pożarnicza

Ćwiczenie Bojowe („Bojówka”)

To widowiskowa konkurencja, której celem jest strącenie pachołków i obrócenie/złamanie tarczy prądem wody. Cel ten trzeba zrealizować poprzez zassanie wody z zewnętrznego zbiornika, podanie jej na linię główną zakończoną rozdzielaczem, z którego wyprowadzone są dwie linie gaśnicze.

Procedura Startu i Podstawowe Zadania

Ćwiczenie rozpoczyna się od meldunku dowódcy o gotowości drużyny. Sędzia odbierający meldunek wydaje zgodę na rozpoczęcie ćwiczenia. Następnie sędzia startowy wydaje komendę do startu.

Zadania Poszczególnych Zawodników w Bojówce

• Łącznik:

  Jego zadaniem jest budowa linii głównej (od nasady motopompy do rozdzielacza) we współpracy z rozdzielaczowym. Łącznik zabiera z podestu wąż W-75, unosi go i rozwija w kierunku natarcia. Jedną końcówkę podłącza do motopompy, a z drugą biegnie w kierunku rozdzielacza, rozwijając wąż na całą długość. Następnie łączy końcówkę z odcinkiem W-75 rozwiniętym przez rozdzielaczowego.

• Rozdzielaczowy:

  Również uczestniczy w budowie linii głównej. Rozdzielaczowy zabiera z podestu rozdzielacz oraz jeden odcinek węża W-75, a następnie biegnie na wysokość końca pierwszego odcinka węża rozwijanego przez łącznika. Stawia rozdzielacz na ziemi i w kierunku natarcia rozwija zabrany odcinek. Zostawia jedną końcówkę na ziemi, a z drugą i rozdzielaczem biegnie w miejsce orientacyjnego ustawienia rozdzielacza. Rozdzielaczowy ustawia rozdzielacz na ziemi za linią i łączy go z linią główną.

• Mechanik:

  Uczestniczy w budowie linii ssawnej. Jego zadaniem jest przeniesienie smoka ssawnego i dwóch kluczy do łączników w miejsce łączenia smoka z pierwszym odcinkiem węża ssawnego. Mechanik czeka na odbiór smoka i przekazanie kluczy do łączników rocie budującej linię ssawną.

• Rota I (Przodownik i Pomocnik):

  Ma za zadanie zbudowanie pierwszej linii gaśniczej. Przodownik zabiera prądownicę i odcinek węża W-52, udaje się na wysokość rozwinięcia pierwszego odcinka i rozwija wąż w kierunku natarcia, pozostawiając jedną końcówkę na ziemi. Z drugą biegnie w kierunku natarcia i podłącza do prądownicy. Po rozwinięciu zajmuje stanowisko gaśnicze i zgłasza gotowość. Pomocnik roty zabiera z podestu odcinek węża W-52, biegnie na wysokość rozdzielacza, rozwija wąż i łączy jedną końcówkę do lewej nasady rozdzielacza. Z drugą końcówką biegnie w kierunku natarcia, rozwijając wąż na całą długość, a po rozwinięciu łączy z odcinkiem węża rozwiniętym przez przodownika roty.

• Rota II:

  Ma najwięcej pracy do wykonania. Jej zadaniem jest zbudowanie linii ssawnej i drugiej linii gaśniczej. Po zbudowaniu linii ssawnej i zanurzeniu jej w wodzie, przystępuje do zbudowania drugiej linii gaśniczej analogicznie do roty I. Po zbudowaniu linii gaśniczej zadaniem przodownika jest strącenie czterech pachołków.

Sztafeta Pożarnicza

Konkurencja ta wymaga od zawodników pokonania dystansu i wykonania szeregu zadań. Każdy zawodnik ma do pokonania dystans 50 m. Pierwszy zawodnik rozpoczyna bieg z prądownicą, która jest przekazywana kolejnym zawodnikom aż do pokonania całego dystansu. Przekazanie prądownicy powinno nastąpić w strefie zmiany, w przeciwnym wypadku naliczane są punkty karne.

Zadania w Sztafecie

Każdy z zawodników poza pokonaniem dystansu 50 m ma do wykonania dodatkowe zadanie:

• Pokonanie drewnianej ściany o wymiarach 1,5 m x 1,5 m.
• Podłączenie odcinka W-52 do wyjścia rozdzielacza i podłączenie prądownicy do węża (dowolna kolejność).

Organizator zawodów zapewnia elementy toru, takie jak: płotek, rów, tyczki, równoważnia i ściana. Tyczki są mocowane na trwałe z podstawą, w liczbie 3 sztuk.

Punktacja i Ocena

W każdej z konkurencji możliwe jest otrzymanie punktów karnych, przyznawanych za wykonanie czynności niezgodnych z regulaminem. Jeden punkt karny równy jest jednej sekundzie. Nawet uzyskując najlepszy czas, można otrzymać kilkadziesiąt punktów karnych i nie zająć wymarzonego miejsca. Aby uniknąć punktów karnych, należy trenować zgodnie z wytycznymi w regulaminie, ponieważ utrwalenie błędnych nawyków będzie trudne do naprawienia.

Wynik końcowy to suma uzyskanych czasów w ćwiczeniu bojowym i sztafecie pożarniczej (z uwzględnieniem punktów karnych). Im mniejsza liczba punktów, tym wyższe miejsce. Regulamin zawodów sportowo-pożarniczych Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP-1/2011) zawiera arkusze oceny ćwiczenia bojowego i sztafety pożarniczej.

Wymagane Umundurowanie i Sprzęt

W zawodach mogą wziąć udział strażacy umundurowani w ubrania bojowe, hełmy, buty i rękawice, które spełniają europejską normę EN 469 (przyłbice i kominiarki nie są wymagane). W przypadku zawodników spoza Unii Europejskiej, wymagane są odpowiedniki. Modyfikacje w postaci oklejania sprzętu ochrony indywidualnej taśmami klejącymi, plastrami itp., są zabronione. Weryfikacji sprzętu własnego zawodników lub drużyny/sztafety/tandemu dokonuje się wyrywkowo na każde żądanie zespołu sędziowskiego.

Zawody Krajowe i Ich Znaczenie

Co 4 lata organizowane są krajowe zawody sportowo-pożarnicze OSP. Uzyskiwane czasy podczas zawodów krajowych robią wrażenie - najlepsze drużyny wykonują ćwiczenie bojowe w czasie poniżej 30 sekund i sztafetę w okolicach 51 sekund. Przed zawodami krajowymi w 2019 roku kolegium sędziów zawodów strażackich ZOSP RP przygotowało uściślenia do regulaminu, mające na celu zapewnienie jednolitej interpretacji regulaminu na wszystkich szczeblach zawodów. Regulamin zawodów umożliwia również organizację dodatkowych zawodów, takich jak memoriały, puchary czy ligi.

Praktyczne Aspekty Rywalizacji

Podstawową ideą przyświecającą rywalizacji jest szeroko pojęta sprawność strażaków. Bez względu na to, czy startuje się indywidualnie, w tandemie, sztafecie, jako kobieta czy mężczyzna, młody czy doświadczony, zawsze staje się do walki ramię w ramię z przeciwnikiem z toru obok. Zawody sportowo-pożarnicze OSP to jedna z wielu aktywności podejmowanych przez strażaków, traktowana jako forma rozrywki i integracji, ale także jako ważna forma doskonalenia. Ćwiczenie bojowe jest w pewnej części podobne do rozwinięć spotykanych podczas prawdziwych pożarów. Udział i treningi do zawodów sportowo-pożarniczych z pewnością mogą być dobrą formą przygotowania do działań ratowniczo-gaśniczych.

Przebieg Dnia Startów

Godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy biura mistrzostw są orientacyjne, dlatego należy na bieżąco śledzić listę startową i dostosowywać się do numerów startowych. Zawodnikom zostaną przydzielone numery startowe, według których będą podchodzić do biegu zgodnie z ogłoszonym rozkładem. Przydział torów jest losowy i nie podlega zmianie ze względu na preferencje bądź prośby zawodników. Zawodnicy są zobowiązani do stawienia się w pełnym umundurowaniu, w wyznaczonej strefie przedstartowej, na 20 minut przed startem.

Kategorie Wiekowe i Zespołowe

O przynależności do kategorii wiekowej decyduje rok urodzenia. Minimalna liczba zawodników, aby dana kategoria została utworzona, to 5. Liczy się wiek, jaki zawodnik ma ukończony w dniu rozpoczęcia mistrzostw, co oznacza, że urodziny muszą przypadać najpóźniej dzień przed rozpoczęciem zawodów (np. 19.06.2025), aby uczestnik był „pełnoprawnym” uczestnikiem danej kategorii przez cały czas trwania rywalizacji. W klasyfikacji drużynowej, pierwsze miejsce zajmie drużyna, w której suma wyników 3 najlepszych zawodników będzie najniższa. Jeśli drużyna posiada więcej niż 5 zawodników, kolejni również są klasyfikowani według osiągniętych wyników. Przynależność do określonej drużyny każdy zawodnik deklaruje w formularzu rejestracyjnym i nie ma możliwości późniejszej zmiany. W tej klasyfikacji nie uwzględnia się kategorii wiekowych. W przypadku sztafet i tandemów wszyscy zawodnicy muszą należeć do tej samej jednostki organizacyjnej, z wyjątkiem wszystkich kategorii Mixed. Ponadto każdy zawodnik może wziąć udział tylko w jednym rodzaju sztafety i jednym rodzaju tandemu.

Zadania Specjalne w Konkurencjach Indywidualnych i Zespołowych

W niektórych konkurencjach, szczególnie tych o charakterze indywidualnym lub tandemowym, występują dodatkowe zadania:

1. Wniesienie pakietu wężowego na wieżę (High Rise Pack):

   Pierwszym zadaniem jest wejście na wieżę z pakietem wężowym ważącym 19 kg. Pakiet ten należy wnosić trzymając na „zewnętrznym” ramieniu. Wąż musi pozostać na platformie na szczycie wieży (po odłożeniu nie może spaść), w przeciwnym wypadku zawodnik zostanie zdyskwalifikowany. Podczas zejścia trzeba korzystać z poręczy i pokonać wszystkie stopnie. Pominięcie stopnia skutkuje 2-sekundową karą za każdy pominięty stopień.

2. Wciąganie pakietu wężowego:

   Zadanie polega na wciągnięciu 19 kg pakietu wężowego przy pomocy liny o średnicy ok. 15 mm. Wciągnięty na szczyt wieży pakiet należy umieścić w specjalnym pojemniku. Nie można podnosić ponownie pakietu, który spadł z wieży. Zawodnicy poniżej 170 cm wzrostu mogą podczas wciągania pakietu wężowego stawać na pakiecie wężowym, który wnieśli. Gdy pakiet zostanie umieszczony w pojemniku, zawodnik nr 2 może kontynuować zejście z wieży lub przekazać pałeczkę zawodnikowi nr 1. Zawodnik schodzący z wieży musi korzystać z poręczy i pokonać wszystkie stopnie.

3. Przesunięcie ciężaru młotem:

   Zadanie polega na przesunięciu ciężaru przy pomocy 4 kg młota. Ciężar należy przesunąć do momentu zobaczenia na suwnicy naklejki oznaczającej zakończenie zadania.

4. Slalom i linia gaśnicza:

   Zadaniem jest jak najszybsze przebiegnięcie lub przejście slalomu na dystansie 42.5 m. Po ukończeniu slalomu należy chwycić prądownicę i przeciągnąć napełniony odcinek węża na odległość 22.8 m. Po przekroczeniu bramki ustawionej na 22.8 m należy otworzyć prądownicę i przy pomocy strumienia wody strącić cel. Następnie należy zamknąć prądownicę i odłożyć na ziemię. W przypadku niezamknięcia prądownicy, należy wrócić i ją zamknąć zanim przekaże się pałeczkę kolejnemu zawodnikowi.

5. Przeciąganie manekina:

   W zadaniu należy przeciągnąć tyłem manekina o wadze 80 kg na dystansie 30 m. Niesienie manekina na rękach lub przez ramię jest niedozwolone. Nie można trzymać manekina za ubranie, kończyny czy elementy wyposażenia. Czas jest zatrzymywany, gdy zawodnik i manekin przekroczą linię mety. Stopy manekina muszą w całości przekroczyć linię mety. Linię mety ma przekroczyć tylko zawodnik z manekinem.

6. Wymiana butli aparatu OUO (tylko w konkurencji tandemowej):

   Zawodnik w pełnym umundurowaniu bojowym zakłada aparat OUO. Podniesienie aparatu z wyznaczonej strefy możliwe jest dopiero po sygnale startu od sędziego. Aparat przygotowany jest w ten sam sposób dla wszystkich zawodników. Po kompletnym założeniu aparatu następuje bieg na wieżę, trzymając obie ręce na poręczach. Drugie zadanie to wymiana butli aparatu OUO. Zawodnik nr 2 ma na sobie założony aparat OUO (bez butli) i czeka na zawodnika nr 1 w wyznaczonej strefie. Zawodnik nr 1 instaluje butlę w aparacie OUO Zawodnika nr 2, upewniając się, że jest ona odpowiednio zabezpieczona. W dzień startów indywidualnych będzie możliwe przetrenowanie wymiany butli w aparatach OUO.

tags: #odcinek #strazacki #startowy