Odszkodowanie za pożar mieszkania – orzecznictwo i analiza przypadku

W pozwie z dnia 31 grudnia 2019 roku (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. wniosło o zasądzenie od pozwanych T. N. (1) i I. N. solidarnie kwoty 104.974,50 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2017r. do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając żądanie pozwu, powód wskazał, że w dniu 13 listopada 2016r. w miejscowości B. doszło do pożaru budynku mieszalnego przy ul. (...) w wyniku którego spaleniu uległo pomieszczenie gospodarcze, strych, kuchnia, łazienka, pokój oraz dach konstrukcji drewnianej pokryty papą. W toku dochodzenia prowadzonego przez Komisariat Policji w B. ustalono, że przyczyna pożaru było wadliwe podłączenie kominka w lokalu zajmowanym przez T. N. (1) i I. N.. Pozwani nie posiadali zgody (...) w B. na takie podłączenie kominka. Powoda z poszkodowanym (...) łączyła umowa ubezpieczenia mienia od ognia i innych zdarzeń losowych. Z tytułu powstałej szkody ubezpieczyciel wypłacił poszkodowanemu w dniu 12 maja 2017r. odszkodowanie w kwocie 104.974,50 zł. Strona powodowa na podstawie art. 828 § 1 k.c. wystąpiła z roszczeniem regresowym.

zdjęcie zgliszczy po pożarze budynku mieszkalnego

Odpowiedź pozwanych i ich argumentacja

W odpowiedzi na pozew pozwani, reprezentowani przez r.pr. J. K., wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie na ich rzecz od przeciwnika zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwani przyznali, że w dniu 13 listopada 2016 roku w ich kamienicy wybuchł pożar, jednakże ich zdaniem pożar ten nie powstał z ich winy. Podkreślili, że postępowanie karne zostało umorzone, a im nie postawiono żadnych zarzutów, co sugeruje, że zdarzenie należy traktować jako wypadek, za który nie ponoszą odpowiedzialności. Dokonana przez nich wymiana pieca na kominek była podyktowana chęcią zapewnienia sobie właściwych warunków mieszkaniowych w zimie i była zgłaszana do administratora budynku.

Historia budynku i lokalu pozwanych

Budynek mieszkalny położony w B. przy ul. (...) był własnością Gminy i Miasta B. i składał się z dwóch lokali: nr 1 (piętro) i nr 2 (parter). W dokumentacji technicznej lokale te były oznaczone jako K. (...) (lokal nr 1) i (...) (lokal nr 2). Lokal nr 1 był zamieszkiwany przez pozwanych T. N. (1) i I. N. na podstawie umowy najmu zawartej z (...) w B. w dniu 18 kwietnia 2007 roku. Lokal o powierzchni 48,4 m kw. był wyposażony w piec na paliwo stałe, który w ocenie najemców nie zapewniał wystarczającego komfortu cieplnego.

Problemy z ogrzewaniem pozwani zgłaszali do zarządcy budynku. Z uwagi na brak reakcji, postanowili na własny koszt przeprowadzić remont lokalu, polegający między innymi na zastąpieniu pieca kominkiem z rozprowadzeniem ciepła za pomocą aluminiowych rur spiro. Potrzebę przeprowadzenia prac remontowych zgłosili ówczesnemu dyrektorowi (...) i uzyskali na to ustną zgodę, jednakże nie posiadali zgody pisemnej. Remont został wykonany w 2009 roku.

Instalacja kominka i jej konsekwencje

Budowę i instalację kominka wykonał osobiście T. N. (1), opierając się na swoim doświadczeniu w pracach ogólnobudowlanych i remontowych. Pozwany nie posiadał uprawnień kominiarskich. Po zainstalowaniu kominka, T. N. (1) nie zlecił kominiarzowi przeprowadzenia kontroli sposobu podłączenia przewodu dymowego biegnącego od kominka do kanału dymowego w ścianie budynku. Dowody w tej sprawie obejmują pismo z (...) B., zeznania świadków E. G., D. S. oraz samego T. N. (1).

schemat instalacji kominka z zaznaczeniem potencjalnych zagrożeń

Przeglądy kominiarskie i umowa ubezpieczenia

W latach 2006 - 2008 coroczne okresowe przeglądy kominiarskie w lokalach przy ul. (...) wykonywał mistrz kominiarski A. N., a w latach 2009 - 2016 M. N. Zakres kontroli obejmował sprawdzenie drożności i stanu przewodów kominowych, a także wykrywanie nieprawidłowości mogących stanowić zagrożenie dla ludzi lub mienia. Wykonane w latach 2006 - 2016 przeglądy w lokalu nr 1 (oznaczonym jako (...)) oraz w lokalu nr 2 (oznaczonym jako K. (...)) nie wykazały nieprawidłowości. Dowodem są informacje z (...) B. oraz protokoły okresowej kontroli przewodów kominowych.

W dniu 30 grudnia 2015r. Gmina i Miasto B. zawarła z (...) S.A. V. (...) umowę ubezpieczenia majątkowego od ognia i innych zdarzeń losowych, obejmującą między innymi lokale i budynek przy ul. (...). Ubezpieczonym był zarządca mienia komunalnego - (...) w B.. Okres ubezpieczenia obejmował 2016 rok. Suma ubezpieczenia dla budynków, budowli i obiektów budowlanych wynosiła 23.188.584,28 zł, a składka 2.782,63 zł.

Przebieg pożaru i jego skutki

W dniu 13 listopada 2016r. w budynku przy ul. (...) w B. wybuchł pożar, który szybko rozprzestrzenił się w stropie położonym bezpośrednio nad drugą komorą kominka w lokalu pozwanych. Bezpośrednią przyczyną pożaru było zapalenie się stropu od nieprawidłowo wykonanej drugiej komory kominka w lokalu pozwanych, niezabezpieczonej materiałami ogniochronnymi i mającej bezpośredni kontakt z drewnianymi elementami stropu. W komorze tej znajdowała się rura odprowadzająca spaliny do komina oraz rury spiro rozprowadzające ciepło po mieszkaniu.

W wyniku pożaru uszkodzeniu uległo mieszkanie pozwanych, mieszkanie sąsiadów A. i M. małżonków B., pomieszczenie gospodarcze, strych oraz dach. Pożar spowodował jedynie straty materialne, nikt nie ucierpiał.

Komisariat Policji w B. przeprowadził dochodzenie (...).860.2016, które postanowieniem z dnia 31 maja 2017r. zostało umorzone z powodu braku stwierdzenia zagrożenia życia lub zdrowia wielu osób bądź mienia w wielkich rozmiarach. Po pożarze budynek nie nadawał się do dalszej eksploatacji i został sprzedany przez gminę wraz z gruntem w 2018 roku. Dowodami są postanowienie o umorzeniu dochodzenia, opinia techniczna dotycząca budynku po pożarze, pismo z (...) B., opinie biegłych W. B. i R. W. (1), a także zeznania E. G. i T. N. (1).

Postępowanie likwidacyjne i roszczenie regresowe

W związku ze stratami w mieniu, (...) w B. zgłosił szkodę (...) S.A. V. (...) na podstawie polisy nr A- (...). Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, ubezpieczyciel ustalił wysokość szkody na kwotę 104.974,50 zł. Pismami z dnia 24 maja 2017r. pozwani zostali wezwani do zapłaty na rzecz powoda tytułem regresu tej kwoty, pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową. Wezwania zostały doręczone w dniu 30 maja 2017r.

Ocena dowodów i kluczowe ustalenia sądu

Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumenty prywatne i urzędowe, których wiarygodność nie budziła wątpliwości. Sąd uznał za wiarygodne zeznania pozwanego T. N. (1) dotyczące ustnego poinformowania dyrektora (...) o planowanym remoncie i uzyskania zgody, co uznał za logiczne w kontekście sytuacji.

Sąd uznał za w pełni prawidłowe opinie biegłych W. B. i R. W. (1). Biegły R. W. (1), opierając się na oględzinach pogorzeliska, stwierdził, że pożar rozwinął się w części stropowej budynku nad drugą komorą kominka pozwanych. Drewniane elementy stropu zapaliły się z powodu braku właściwego zabezpieczenia materiałami ogniochronnymi oraz zbyt bliskiego umiejscowienia rury odprowadzającej spaliny z kominka do komina. Ustalenia te potwierdził także biegły W. B.

Sąd podkreślił, że zgodnie z § 265 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie, rury przyłączeniowe do metalowego pieca powinny być oddalone od łatwo zapalnych części konstrukcyjnych budynku co najmniej o 0,6m. Niewłaściwe poprowadzenie przewodów spalinowych zbyt blisko łatwopalnych elementów konstrukcyjnych budynku mogło być przyczyną pożaru.

Sąd uznał, że fakt corocznych przeglądów kominiarskich nie wyklucza odpowiedzialności pozwanych, gdyż standardowa inspekcja mogła nie wykryć wadliwości polegającej na umiejscowieniu przewodu spalinowego zbyt blisko belek stropowych, zwłaszcza że tego rodzaju wadliwość do czasu zapalenia się belek mogła nie objawiać się żadnymi nieprawidłowościami w działaniu komina. Biegły W. B. nie przedstawił jednoznacznej alternatywnej przyczyny pożaru.

Bezpieczeństwo pożarowe - jak to zaprojektować?

Podstawa prawna i rozstrzygnięcie

Powództwo zostało uznane za zasadne i podlega częściowemu uwzględnieniu. Zgodnie z art. 828 § 1 k.c., jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania. W tym przypadku, w wyniku pożaru uszkodzeniu uległa kamienica przy ul. (...) w B., stanowiąca własność ubezpieczającego Gminy i Miasta B., która była zarządzana przez (...).

tags: #odszkodowanie #pozar #mieszkania #orzecznictwo