Strażak Sam (oryginalny tytuł: Sam Tân, ang. Fireman Sam) to brytyjski serial animowany, który zdobył popularność wśród najmłodszych widzów. Serial przedstawia przygody dzielnego strażaka Sama i jego przyjaciół, którzy nie tylko gaszą pożary, ale również pomagają rozwiązywać różnorodne problemy mieszkańców fikcyjnego miasta Pontypandy w Walii.
Historia i Produkcja Serialu
Pierwsze odcinki serialu Strażak Sam zostały wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design dla walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC. Cztery pierwsze serie ukazały się w tym okresie. W grudniu 2001 roku Gullane Entertainment ogłosili plany zremasterowania wcześniejszych odcinków i produkcji nowej serii składającej się z dwudziestu sześciu dziesięciominutowych epizodów, podobnych do sezonów 1-4. W październiku 2002 roku Gullane zostało wykupione przez HiT Entertainment.
Piąty sezon serialu został wyprodukowany przez HiT Entertainment. Jego premiera odbyła się w Walii w 2003 roku, w Wielkiej Brytanii w 2005 roku, a w Polsce w 2007 roku. W grudniu 2001 roku Gullane Entertainment ogłosili, że kupili 50% udziałów w Strażaku Samie od S4C, z zamiarem zremasterowania wcześniejszych odcinków i wyprodukowania nowej serii dwudziestu sześciu odcinków, każdy trwający dziesięć minut.
Fabuła i Miejsce Akcji
Akcja serialu rozgrywa się w malowniczym, fikcyjnym mieście Pontypandy, które powstało z połączenia nazw dwóch walijskich miejscowości - Pontypridd i Tonypandy. Miasteczko znane jest ze swojego spokoju, jednak często zdarzają się w nim niecodzienne sytuacje i przygody, z którymi dzielnie radzi sobie tytułowy bohater i jego ekipa.
Każdy odcinek przedstawia nowe wyzwanie dla strażaka Sama i jego przyjaciół. Problemy mieszkańców mogą być bardzo różnorodne - od zaginięcia zwierząt po poważniejsze zdarzenia, takie jak pożary. W obliczu trudniejszych sytuacji, Sam może liczyć na pomoc swojego najlepszego przyjaciela, Elvisa Cridlingtona, oraz innych członków zespołu strażackiego. Na koniec każdego epizodu wszystkie problemy zostają rozwiązane, a w Pontypandy powraca ład i porządek.
Postacie
Świat Strażaka Sama zamieszkuje barwna galeria postaci:
Bohaterowie Strażackiej Ekipy
- Strażak Sam (Samuel Jones): Tytułowy bohater, odważny i zawsze gotowy do pomocy strażak. W dzieciństwie marzył o innych zawodach, ale po tym, jak strażacy uratowali jego dom, postanowił pomagać ludziom. Mieszka przy ulicy Dolinowej 3, a pracuje w remizie 324 c. Jego rodzicami są emerytowany strażak Drake i pielęgniarka Martha.
- Elvis Cridlington: Najlepszy przyjaciel Sama i również strażak. Jest nieustraszony, łatwo wpada w ekscytację i jest doskonałym kucharzem.
- Penny Morris: Jedyna kobieta-strażak w remizie w Pontypandy. Ma 30 lat i jest cichą sympatią Elvisa. Mieszka na obrzeżach miasta.
- Trevor Evans: Kierowca autobusu, który mieszka obok Sama. Cierpi na lęk wysokości.
Pozostałe Postacie z Pontypandy
- Komendant Steele (Bazyli): Starszy i odpowiedzialny komendant remizy strażackiej. Dba o doskonałe funkcjonowanie jednostki, ale nie przepada za psikusami Normana.
- Norman Price: Znany łobuziak w Pontypandy, syn Dylis Price. Często wpada w kłopoty i robi psikusy, przez co musi być ciągle upominany przez matkę. Przyjaźni się z Sarą i Jamesem. Posiada adoptowanego baranka Wełenki.
- Dylis Price: Właścicielka sklepu spożywczego i matka Normana. Jest czułą, ale surową matką.
- Bella Lazania: Właścicielka włoskiej restauracji Cafe Bella. Jest barwną postacią, często śpiewa arie operowe i mówi z włoskim akcentem. Jej przyjaciółką jest kotka Róża.
- Sara i James: Bratankowie Sama. Sara jest odważniejsza i pełna energii, podczas gdy James jest nieśmiały i często walczy ze swoimi lękami. Ich tata Charlie jest rybakiem, a mama Bronwyn prowadzi sklep przy wodnej przystani.
- Mike Flood: Zapalony majsterkowicz i "złota rączka" w Pontypandy. Ma 32 lata, córkę Mandy i żonę Hellen o jamajskich korzeniach, która jest pielęgniarką.
- Profesor Pickles: Postać pojawiająca się w serialu.
- Pani sierżant Rose Ravani: Postać pełniąca funkcję sierżanta.
- Gareth Griffiths: Dziadek Jamesa i Sary.
- Hannah Sparkes: Postać pojawiająca się w serialu.
- Ellie Phillips: Postać pojawiająca się w serialu.
- Jodie Philips: Postać pojawiająca się w serialu.
- Mandy: Córka Mike'a Flooda.
Emisja i Dostępność w Polsce
Serial Strażak Sam pojawił się w Polsce po raz pierwszy w latach 90. na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej "Wieczorynce" w latach 1993-1996 (łącznie 32 odcinki). W czerwcu 2007 roku emisja została wznowiona, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial trafił na kanały JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD z 18 odcinkami serii z lat 1987-1994, a rok później kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami piątej serii.
Polska wersja językowa pierwszych trzech serii została nagrana w 2009 roku w Studiu Opracowań Filmów - Warszawa, pod reżyserią Marii Piotrowskiej, z Jerzym Kramarczykiem jako narratorem. Piąta seria została opracowana przez Telewizję Polską Agencję Filmową, a tłumaczem była Grażyna Rogalska.
W 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z pierwszą serią, ale ocalały nagrania drugiej, trzeciej i czwartej serii. W 2012 roku Cass Film zlecił nagranie polskiej wersji świątecznego odcinka, który nigdy wcześniej nie był emitowany, w studiu Eurocom.
Serial był również wydawany na płytach DVD przez Cass Film od 5 listopada 2010 roku. Od 26 stycznia 2012 roku emitowany był na kanale MiniMini+. Obecnie Strażak Sam dostępny jest dla widzów na platformach HBO Max oraz MiniMini+.
Aspekt Edukacyjny
Bajka Strażak Sam ma istotny aspekt edukacyjny. Podczas oglądania, dzieci wraz z rodzicami mogą zdobyć cenną wiedzę na temat bezpieczeństwa pożarowego, dowiedzieć się, jak zachować się w sytuacji zagrożenia, jak ważna jest praca ratowników oraz pod jaki numer alarmowy należy dzwonić w razie potrzeby. Strażak Sam i jego ekipa przekazują dzieciom kluczowe informacje dotyczące bezpieczeństwa, stawiając czoła różnym zagrożeniom.