Wprowadzenie: Historia Olkuskiej Fabryki Naczyń Emaliowanych
Jeszcze ćwierć wieku temu niemal każdy mieszkaniec Polski miał jedno, niezmienne, skojarzenie związane z Olkuszem. Mówiłeś, że jesteś z Olkusza, a ludzie wykrzykiwali z entuzjazmem: „A, garnki”. Logo Olkuskiej Fabryki Naczyń Emaliowanych, charakterystyczny czajniczek, było uznawane za jeden z najbardziej rozpoznawalnych wśród polskich konsumentów symboli. Jeszcze niedawno nikogo nie trzeba było przekonywać o znaczeniu fabryki w historii Olkusza.
Fabryka naczyń emaliowanych już krótko po wyzwoleniu zaczęła produkcję. Zakład znacjonalizowano. W 1948 roku fabryka przyjęła nazwę Olkuska Fabryka Naczyń Emaliowanych (OFNE). Skupiono się wówczas na produkcji naczyń emaliowanych i aluminiowych, natomiast produkcję wyrobów ocynkowanych - zgodnie z zasadami gospodarki nakazowo-rozdzielczej - przeniesiono do Myszkowa.
Pożar Emalierni w 1958 Roku
Początek i Rozwój Katastrofy
Dramatycznym epizodem w historii miasta był wielki pożar w OFNE w 1958 roku. W pewnym momencie pojawił się słup czarnego dymu, bijący w niebo. Ktoś krzyknął: „- fabryka się pali !!”. Buchnęły bowiem wśród dymu - ogromnej wysokości płomienie. Wycie wszystkich syren zakładu rozdarło powietrze. Rozpętało się piekło. Dzieci pierwszy raz w życiu oglądały takie „widowisko”, które przerwało uprzednią ciszę letniego dnia. Obiekty fabryczne były niezwykle łatwopalne.
Akcja Gaśnicza i Zagrożenie
Na miejsce zdarzenia przybyły jednostki straży pożarnej z Krakowa i Katowic, by wspomóc lokalne siły. W czasie pożaru trwało intensywne wynoszenie „gratów” i rzeczy z zagrożonych terenów. Hale produkcyjne oraz okoliczne mieszkania były narażone na zapalenie, co spowodowało, że mieszkańcy wynosili cały dobytek, chcąc go uchronić przed zniszczeniem.
Skutki i Odbudowa
Po wielkim pożarze fabryki, dogaszano resztki ognia i pożarowisko. Początkowo rozważano nawet koncepcję likwidacji fabryki, jednak zakład został odbudowany i zmodernizowany. Powstały nowe hale. Plan odbudowy ruszył pełną parą już w połowie września, co przyczyniło się do dynamicznego rozwoju fabryki w kolejnych latach.
Znaczenie i Dziedzictwo Fabryki
Olkuska Fabryka Naczyń Emaliowanych i jej produkty, takie jak charakterystyczny czajniczek z logo, przez dziesięciolecia były ważnym symbolem regionu i polskiego przemysłu. Mimo dramatycznego epizodu pożaru w 1958 roku, fabryka szybko podniosła się z ruin, umacniając swoją pozycję i wpisując się na stałe w historię Olkusza i Polski.