W ostatnich dniach Katowice stały się areną zintensyfikowanych akcji ratowniczych w związku z dwoma pożarami pod ziemią. Jeden z nich, znaczący dla funkcjonowania zakładu, miał miejsce w Kopalni Węgla Kamiennego Staszic, obecnie działającej jako ruch Murcki-Staszic, zlokalizowany na Giszowcu. Drugi pożar, o charakterze endogenicznym, dotknął KWK „Wieczorek II”, gdzie zagrożony rejon obejmował również drogę wentylacyjną do szybu „Giszowiec”.
Pożar w Kopalni Staszic (Ruch Murcki-Staszic)
Wykrycie i Akcja Ratownicza
Do pożaru w kopalni Staszic w Katowicach doszło w piątek, po godzinie 14:00, na głębokości 900 metrów pod ziemią, w pokładzie 501. Natychmiast po wykryciu zagrożenia, ekipy z Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego (CSRG) oraz ratownicy z kopalń Polskiej Grupy Górniczej (PGG), do której należy KWK Staszic, rozpoczęły akcję gaśniczą. Z zagrożonego rejonu wycofano trzydziestu górników; nie było konieczności użycia aparatów ucieczkowych, a co najważniejsze, w wyniku pożaru nikomu nic się nie stało.
W sobotę ratownicy nadal intensywnie walczyli z ogniem. Nad odcięciem rejonu, w którym doszło do pożaru, pracowali w systemie czterozmianowym. Akcja pożarowa polegała na wyizolowaniu zagrożonego rejonu przy pomocy korków o konstrukcji przeciwwybuchowej. Postęp prac w głównej mierze zależał od aktualnego stanu zagrożenia panującego w rejonie.
Wpływ na Działalność Kopalni
W związku z pożarem, Polska Grupa Górnicza poinformowała o wstrzymaniu prac w pokładach 501 i 510 kopalni Staszic. Jak przekazała rzeczniczka PGG, Ewa Grudniok, w tych rejonach prowadzone były prace związane z drążeniem przodka i przygotowaniem do zbrojenia ściany. Według nieoficjalnych informacji, z powodu pożaru prace przy jedynej ścianie, w której prowadzona jest eksploatacja, zostały zatrzymane. Rzeczniczka PGG dodała, że dopiero po zakończeniu akcji możliwa będzie ocena, jak pożar wpłynie na dalsze funkcjonowanie zakładu.
Warunki Akcji i Zagrożenia
Akcja ratownicza prowadzona była w niezwykle trudnych warunkach, charakteryzujących się wieloma zagrożeniami:
- Zagrożenie metanowe: Obecność metanu zwiększa ryzyko wybuchu.
- Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego: Drobny pył węglowy również jest łatwopalny i może prowadzić do eksplozji.
- Zagrożenie tąpaniami: Ruchy górotworu stwarzające ryzyko dla ratowników.
- Zagrożenie wodne: Potencjalna obecność wody, która może skomplikować działania.
Kopalnia Węgla Kamiennego Murcki-Staszic: Historia i Charakterystyka
Początki i Rozwój
KWK Staszic, uważana za jedną z najmłodszych kopalń w Katowicach, została oddana do eksploatacji w 1964 roku. Jej siedziba znajduje się w dzielnicy Giszowiec. Przez lata kopalnia przechodziła liczne reorganizacje i połączenia. W 2009, a następnie w 2010 roku, została połączona z kopalnią Murcki. Kolejnym etapem było połączenie z kopalnią Wujek w 2021 roku. Obecnie funkcjonuje oficjalnie jako ruch Murcki-Staszic w ramach kopalni zespolonej oddziału Staszic-Wujek.
Struktura i Obszar Eksploatacji
Ruch Murcki-Staszic prowadzi eksploatację w obszarach górniczych Giszowiec I oraz Murcki I, które obejmują łączną powierzchnię 39 km kwadratowych. Kopalnia posiada rozbudowaną infrastrukturę podziemną i naziemną, w skład której wchodzą:
- Szyb wydobywczy
- Szyb zjazdowo-materiałowy
- Trzy szyby wentylacyjne
- Jeden szyb nieuzbrojony
Ta złożona struktura podkreśla skalę operacji górniczych prowadzonych na terenie Katowic i ich znaczenie dla regionu.
Pożar Endogeniczny w KWK „Wieczorek II” i jego związek z Giszowcem
Geneza i Rozwój Sytuacji
W środę, 16 listopada, nad ranem w Kopalni Węgla Kamiennego „Wieczorek II” w Katowicach doszło do pożaru endogenicznego. Jego gaszenie trwało nieprzerwanie. Zaistniała sytuacja wynikała z faktu, iż produkty powstałe w polu pożarowym z roku 2019 przenikały z sąsiedniej kopalni (była KWK Murcki-Staszic) poprzez warstwy górotworu otaczające korek przeciwwybuchowy.
Działania Ratownicze i Obszar Zagrożenia
O godzinie 9:40 (16 listopada) kierownik Ruchu Zakładu Górniczego rozpoczął akcję pożarową, polegającą na uszczelnieniu obrysu wyrobiska w rejonie korka przeciwwybuchowego. Wyznaczono strefę zagrożenia obejmującą wyrobiska na poziomie 630 metrów oraz drogę wentylacyjną do szybu wentylacyjnego „Giszowiec”. Prowadzona akcja pożarowa nie wpływała na pozostałe rejony kopalni wraz z szybem „Roździeński”. Podobnie jak w przypadku pożaru w KWK Staszic, w wyniku tego zdarzenia nikomu nic się nie stało.