Artykuł prezentuje informacje o dwóch znaczących orkiestrach dętych działających pod patronatem Ochotniczej Straży Pożarnej w miejscowościach o podobnej nazwie, „Siedlice” lub „Siedliska”. Pierwsza sekcja poświęcona jest historii i rozwojowi Orkiestry Dętej OSP w Siedliskach (gmina Bobowa, województwo małopolskie), natomiast druga część przybliża działalność Orkiestry Dętej OSP „Siedlice” w Gorzowie Wielkopolskim.
Orkiestra Dęta OSP w Siedliskach (Małopolska)
Początki i Założenie
Inicjatorem założenia orkiestry dętej w Siedliskach był ksiądz Czesław Szewczyk, który przybył do miejscowości z misją budowy nowego kościoła. Ksiądz Szewczyk namówił swojego przyjaciela, dyrygenta Jana Zygmunta, by pomógł mu stworzyć orkiestrę i fachowo ją poprowadził. Pierwsze spotkania kandydatów do gry odbywały się przy kościele św. Mikołaja jesienią 1983 roku. W lutym 1984 roku, już w salkach przy nowo wybudowanym kościele, orkiestra rozpoczęła próby. Za debiut można uznać jej występ podczas Rezurekcji Wielkanocnej w tymże roku. Owe dni Świąt Wielkanocnych w 1984 roku stały się symboliczną datą założenia orkiestry.
Orkiestra liczyła wówczas 39 członków, z których część gra w orkiestrze do dziś.
Rozwój i Wyzwania
Jeden z pierwszych sukcesów orkiestra odniosła w czerwcu 1987 roku, kiedy to wraz z 1500 muzykami zagrała Ojcu Świętemu w czasie III Pielgrzymki do Ojczyzny w Tarnowie. Po objęciu funkcji prezesa, Mieczysław Podobiński rozpoczął poszukiwanie nowych instrumentów. Wraz z innymi kolegami z orkiestry zjeździł szmat Polski, skupując instrumenty po upadłych orkiestrach zakładowych i wojskowych. Pan Podobiński wspomina, że gdy likwidowano orkiestrę przy zakładach mechanicznych w Tarnowie, największym „skarbem”, jaki tam odnaleźli, były nie tyle instrumenty, lecz stare nuty, które kupili „na kilogramy”, jako makulaturę. Orkiestra ta powstała w 1924 roku, więc nuty stanowiły dorobek kilku pokoleń. Część instrumentów „zdobyto” w latach 80.
Okres Kryzysu i Reaktywacja
Po odejściu księdza Szewczyka orkiestra, podobnie jak i wiele instytucji w chwili transformacji ustrojowej, przeżywała chwile wzlotów i upadków. Był to okres, w którym przerzedziły się szeregi muzyków, a ich próby ograniczyły się do dwóch w ciągu roku: jedna w Wielką Sobotę przed rezurekcją, a druga o godzinie 11 przed pasterką.
W 1999 roku grupa muzyków na czele z prezesem Mieczysławem Podobińskim udała się do Nowego Sącza do dyrygenta mgr Jana Zygmunta z prośbą o wznowienie prób i kontynuowanie pracy z orkiestrą. Pozytywna odpowiedź profesora zapoczątkowała nowy okres w dziejach orkiestry. Od razu rozpoczęły się intensywne próby, nabór i nauka oraz poszerzenie repertuaru. Dzięki ofiarności mieszkańców Siedlisk, Biesnej i Sędziszowej oraz licznych sponsorów, orkiestra mogła się rozwijać.
Uznania i Występy
W 2000 roku zarząd orkiestry i OSP w Siedliskach podjęły decyzję o włączeniu orkiestry pod patronat Straży Pożarnej i od tego roku orkiestra otrzymała wsparcie finansowe z budżetu gminy. W ciągu zaledwie jednego roku członkowie reaktywowanej orkiestry potrafili na tyle opanować warsztat gry na instrumentach, że w listopadzie 2001 roku dali szerokiej publiczności kilka koncertów.
W listopadzie 2001 roku założyciel orkiestry otrzymał Złoty Krzyż Zasługi - odznaczenie nadawane przez Prezydenta Rzeczypospolitej, a ówczesny Prezes Mieczysław Podobiński i dyrygent mgr Jan Zygmunt otrzymali Srebrne Krzyże Zasługi. Orkiestra natomiast otrzymała Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia na polu muzycznym i krzewienie kultury małych ojczyzn.
Od ponad 20 lat Orkiestra przygotowuje coroczne koncerty kolędowo-noworoczne, podczas których prezentuje między innymi muzykę i obrzędy ludowe z regionu, współpracując z dziećmi i młodzieżą ze Szkoły Podstawowej.
Na przestrzeni lat orkiestra występowała w wielu miejscach przy okazji różnych uroczystości państwowych, patriotycznych, religijnych i okolicznościowych. Koncertowała między innymi w Wiedniu, kilkukrotnie w Krakowie (Rynek Główny, Sanktuarium w Łagiewnikach, Tyniec), Wadowicach, Tarnowie, Nowym Sączu, w Białej koło Legnicy, Dębicy, Jaśle, Gorlicach. Jednymi z największych koncertów były występy w auli o. Augustyna Kordeckiego na Jasnej Górze, podczas których udział wzięło prawie 1000 słuchaczy. Ponadto orkiestra kilkukrotnie współpracowała z p. Urszulą Rojek - śpiewaczką operową i musicalową występującą na największych scenach Europy i Ameryki.
Zmiany w Kierownictwie i Współczesność
W 2013 roku, po niespełna 30 latach, orkiestrę opuścił dyrygent mgr Jan Zygmunt. Stanowisko Kapelmistrza objął ówczesny członek orkiestry - Robert Motyka. Natomiast w 2017 roku dotychczasowy, wieloletni prezes Mieczysław Podobiński zrezygnował z pełnionej funkcji. Zastąpił go Paweł Motyka, następnie stanowisko to objął Piotr Semla. Aktualnie, od 2021 roku, prezesem jest Patryk Korzeń.
Orkiestra, mając na uwadze ciągły rozwój, poszukuje różnych źródeł finansowania. Ponadto w latach 2022-2023 Orkiestra pod przewodnictwem grupy inicjatywnej (w skład której wchodziło 5 członków orkiestry) realizowała projekt w ramach Europejskiego Korpusu Solidarności, podczas którego m.in. opracowała i opublikowała swoje pierwsze w historii logo oraz system identyfikacji wizualnej. W latach 2024-2025 orkiestra realizuje kolejny projekt z Europejskiego Korpusu Solidarności, w ramach którego nagrano profesjonalny spot promocyjny, prezentujący Orkiestrę oraz miejscowość Siedliska.
28 września 2024 roku orkiestra obchodziła jubileusz 40-lecia swojej działalności. Z tej okazji Orkiestra zakupiła 50 nowych kompletów mundurów galowych w ramach programu „Małopolskie Orkiestry Dęte 2024”. Całe obchody, jak również specjalny film dokumentalny oraz wydana książka o historii Orkiestry pt. "Siedliska: Czterdzieści lat Orkiestry Dętej OSP", podsumowały jej bogatą historię. Podczas Koncertu Jubileuszowego Kapelmistrz Robert Motyka otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi za zasługi w działalności na rzecz rozwoju i upowszechniania orkiestr dętych, nadawany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Orkiestra Dęta OSP „Siedlice” w Gorzowie Wielkopolskim
Historia i Misja
Orkiestra Dęta OSP „Siedlice” powstała w 1960 roku. Jest rozpoznawalnym symbolem i wizytówką dzielnicy Siedlice oraz stanowi element krajobrazu kulturowego miasta Gorzowa Wielkopolskiego. Orkiestra występuje w otwartej przestrzeni miejskiej, zapewniając słuchaczom chwile radości. Jej misją jest również kształcenie przyszłych orkiestrantów, oferując bezpłatne zajęcia i nieodpłatne użyczanie instrumentów podopiecznym.
Aktywność Koncertowa i Edukacyjna
Orkiestra regularnie bierze udział w regionalnych Przeglądach Orkiestr Ochotniczych Straży Pożarnych w Połczynie Zdroju, oraz festiwalu „Brandenburger Spielleute-Musik open air” organizowanym w Paaren koło Poczdamu (Niemcy) przez władze Brandenburgii. Rocznie bierze udział w ponad 20 imprezach, zapewniając oprawę muzyczną podczas uroczystości kościelnych, lokalnych i państwowych, a także prowadzi przemarsze i regularnie koncertuje.
Przykłady aktywności Orkiestry Siedlice w latach 2022-2023 obejmują:
- 25.03.2023: Koncert dwóch orkiestr: Orkiestry Siedlice oraz DPNO - WiMBP Gorzów Wlkp.
- 29.01.2023: 31. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
- 21.01.2023: Koncert z okazji Dnia Babci i Dziadka - Dom Strażaka Gorzów Wlkp.
- 24.12.2022: Pasterka w Parafii pw. Matki Bożej Różańcowej.
- 27.08.2022: Ogólnopolski Przegląd Orkiestr Dętych OSP w Busku-Zdroju.
- 15.08.2022: Koncert pieśni patriotycznych z okazji święta Wojska Polskiego - Gorzów Wielkopolski.
- 25.06.2022: Muzyka Buduje Mosty - Frankfurt nad Odrą, gdzie kilku muzyków wystąpiło również w szeregach DPNO (Deutsch-Polnische Naturtonorchester).
- Maj 2022: Wojewódzkie Obchody Dnia Strażaka oraz cykl „Osiedlowa Trasa Koncertowa” na placach przy ul. Chłopickiego, Placu Nieznanego Żołnierza i w Parku Górczyńskim.
Orkiestra w okresie wakacji kontynuuje swoją działalność, zapraszając osoby chcące nauczyć się grać na instrumentach dętych na lekcje nauki gry.
Repertuar i Osiągnięcia
Orkiestra Siedlice jest znana ze swojej wszechstronności i umiejętności uświetniania różnych wydarzeń. W trakcie koncertów orkiestra zabiera słuchaczy na niezapomniany spacer po krainie muzyki filmowej, jazzu, bluesa, popu i rocka. Jednak repertuar orkiestry to nie tylko współczesne brzmienia - znajdziemy w nim również muzykę marszową oraz klasyczną. Orkiestra występuje pod dyrekcją kapelmistrza Grzegorza Krzeskiego.
Za swoją działalność Orkiestra Siedlice została uhonorowana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznaką „Zasłużony dla kultury polskiej” w 2016 roku. Koncerty Orkiestry Siedlice to niepowtarzalna okazja, by delektować się doskonałą muzyką, wykonywaną przez młodych, utalentowanych muzyków. Czekają na słuchaczy emocje związane z różnorodnością gatunków muzycznych, od wzruszających dźwięków muzyki filmowej poprzez energetyczne brzmienia jazzu, bluesa, popu i rocka, po radosne dźwięki z filmów animowanych.