ORP „Błyskawica” to polski niszczyciel (klasyfikowany w dwudziestoleciu międzywojennym jako kontrtorpedowiec), który jest jednym z dwóch zbudowanych okrętów typu Grom. Wprowadzony do służby w 1937 roku, stał się symbolem polskiej obecności na morzach podczas II wojny światowej oraz unikatowym zabytkiem techniki morskiej.
Geneza i budowa okrętu
Decyzja o budowie nowoczesnych niszczycieli zapadła w obliczu konieczności wzmocnienia polskiej floty. Po nieudanych przetargach we Francji i Szwecji, Kierownictwo Marynarki Wojennej (KMW) zwróciło się do stoczni brytyjskich. Ofertę stoczni J. Samuel White & Co. z Cowes na wyspie Wight przyjęto w 1935 roku. Projekt zakładał stworzenie jednostki szybkiej, zwrotnej i nowocześnie uzbrojonej.
Stępkę pod budowę „Błyskawicy” położono 1 października 1935 roku. Rok później odbyła się ceremonia wodowania, a 25 listopada 1937 roku na okręcie po raz pierwszy podniesiono biało-czerwoną banderę.
Dane techniczne i modernizacje
- Długość całkowita: 114 m
- Napęd: Dwa zespoły turbin parowych systemu Parsonsa o łącznej mocy 54 000 KM
- Prędkość maksymalna: 39,6 węzła
- Uzbrojenie główne (początkowe): 7 dział Bofors wz. 36 L/50 kalibru 120 mm
W trakcie służby wojennej okręt przeszedł liczne modernizacje w Wielkiej Brytanii, mające na celu poprawę stateczności oraz dostosowanie uzbrojenia do wymogów walki przeciwlotniczej i przeciwpodwodnej. W 1941 roku wymieniono artylerię główną na osiem dział uniwersalnych Mk XVI kal. 102 mm.
Służba podczas II wojny światowej
Tuż przed wybuchem wojny, w ramach planu „Peking”, „Błyskawica” wraz z niszczycielami „Grom” i „Burza” została ewakuowana do Wielkiej Brytanii. Dzięki temu uniknęła zniszczenia na Bałtyku i mogła kontynuować walkę u boku aliantów. Okręt brał udział w kampaniach norweskiej i francuskiej, bitwie o Atlantyk, operacjach „Torch” i „Overlord” oraz bitwie pod Ushant. Łącznie niszczyciel eskortował 83 konwoje i odbył ponad 100 patroli bojowych.
Tragedia i przejście do historii
Po wojnie, w 1947 roku, „Błyskawica” wróciła do kraju. Przez kolejne lata pełniła funkcję okrętu flagowego Marynarki Wojennej. 9 sierpnia 1967 roku doszło do tragicznego wypadku - w kotłowni nr 2 pękł przewód z przegrzaną parą, co doprowadziło do śmierci siedmiu marynarzy. Po tym zdarzeniu remont jednostki uznano za nieopłacalny.
Od 1 maja 1976 roku „Błyskawica” zacumowana jest w Porcie Gdynia przy Nabrzeżu Pomorskim jako okręt-muzeum. Jest najstarszym zachowanym niszczycielem na świecie i jednostką reprezentacyjną Marynarki Wojennej, która oficjalnie pozostaje w czynnej służbie.
Wewnątrz statków: ORP Błyskawica
Zwiedzanie jednostki
Dziś „Błyskawica” jest jedną z głównych atrakcji Gdyni. Zwiedzający mogą zobaczyć:
- Oryginalne wnętrza, w tym kajuty żołnierzy i maszynownię
- Zabytkową centralę artyleryjską produkcji brytyjskiej
- Wystawę poświęconą historii okrętu, obronie polskiego wybrzeża i udziałowi polskich sił w zmaganiach II wojny światowej
- Modele okrętów, w tym pancernika „Bismarck”
Uwaga: Okręt jest udostępniony dla turystów w sezonie od maja do listopada. Ze względu na specyfikę konstrukcji (wąskie przejścia, drabinki), zwiedzanie jest utrudnione dla osób z ograniczoną mobilnością.
tags: #osp #blyskawica #oltarz