Poniżej przedstawiamy krótki przekrój historyczny dotyczący Ochotniczej Straży Pożarnej w Chojnicach. Powstanie pierwszej jednostki ochotniczej straży pożarnej w Chojnicach datuje się na 1 lipca 1866 roku. Już w pierwszym miesiącu działalności zgłosiło się ponad 100 chętnych mieszkańców miasta, którzy chcieli zostać strażakami.
Lokalizacja i Wczesne Wyposażenie
Remiza OSP znajdowała się na obecnym Placu Piastowskim, który w czasach pruskich nosił nazwę Königs-Platz, czyli "Plac Królewski".
Dwa pierwsze pojazdy należące do Ochotniczej Straży Pożarnej w Chojnicach zostały zakupione w 1934 roku. Pierwszy, za 2000 ówczesnych złotych, nabyto od chojnickiego przedsiębiorcy i właściciela wytwórni koniaków i likierów, Antoniego Kaźmierskiego, i przystosowano jako wóz sanitarny. Drugi pojazd zakupiono również od lokalnego przedsiębiorcy, właściciela tartaku przy ulicy Towarowej, Józefa Dulka, i zamontowano na nim drabinę. Oba pojazdy aktywnie uczestniczyły w działaniach na terenie miasta i powiatu chojnickiego, a także na terenie Rzeszy Niemieckiej (land człuchowski).
OSP Chojnice w Okresie Wojennym
W dniu 1 września 1939 roku cały sprzęt wraz ze strażakami został załadowany na 3 pojazdy i 1 zaprzęg konny, otrzymując rozkaz ewakuacji przez Czersk, Świecie, Bydgoszcz, Mogilno. W miejscowości Osie, podczas nalotu, zniszczeniu uległ samochód sanitarny (ten zakupiony od Antoniego Kaźmierskiego) oraz zaprzęg konny. Podobny los spotkał drugi wóz w Barcinie. Trzeci pojazd dotarł do Mogilna, prowadzony przez Leona Witeckiego i Jana Mikowskiego, gdzie został zniszczony przez dywersantów, a obaj kierowcy zostali zamordowani. Pozostałych 15 strażaków ruszyło w drogę powrotną do Chojnic, docierając do miasta 15 września 1939 roku.
Aktywność w Latach Powojennych
W 1935 roku na chojnickim rynku odbyła się defilada człuchowskich strażaków z okazji I zjazdu straży ogniowych powiatu chojnickiego. Ten sam rok to także pierwszy zjazd straży ogniowej powiatu chojnickiego, który miał miejsce w Chojnicach 30 czerwca. W jego ramach delegacja człuchowskich strażaków obserwowała pokazowe ćwiczenia przed remizą na Placu Piastowskim.
1937 rok to data jednego z najstarszych odnalezionych zdjęć druhów z Chojnic, świadczącego o ciągłej aktywności jednostki.
W latach 50. i 60. XX wieku chojniccy druhowie aktywnie uczestniczyli w życiu miasta. Pamiętne wydarzenia z tego okresu to m.in.:
- 1960: Z działalności jednostki znany jest Czesław Pestka.
- 1963: Pojazd OSP prowadził kierowca Czesław Pestka, z Komendantem Stanisławem Brzezińskim jako pasażerem. Stanisław Brzeziński pełnił także funkcję ówczesnego komendanta rejonowego.
- 1964: Na placu przed remizą przy Placu Piastowskim, na tle chojnickich Wodociągów, stali m.in. Bronisław Weltrowski (kierowca OSP), Stanisław Brzeziński (komendant OSP) i Zbigniew Winklarz (kierowca OSP).
- 1965: Sekcja młodzieżowa OSP Chojnice, z prezesem Bronisławem Hope seniorem, zajęła I miejsce w zawodach powiatowych w Chojnicach.
Stulecie OSP Chojnice (1966)
Rok 1966 był rokiem jubileuszowym, obchodzono 100-lecie OSP Chojnice. W ramach obchodów odbyły się pokazy na chojnickim rynku, w tym pokaz gaszenia pożaru sikawką konną, w którym uczestniczył strażak OSP Chojnice Kazimierz Warczak. Z tej okazji wykonano również pamiątkowe zdjęcie przed remizą na Placu Piastowskim, na którym uwieczniono wielu druhów.
Jednym z kluczowych wydarzeń było nadanie sztandaru OSP Chojnice. Uroczystość wręczenia sztandaru odbyła się na stadionie Chojniczanki, a sztandar wręczył Bronisław Hope, a przejął Ryszard Słupek. Podczas obchodów 100-lecia odznaczono wielu zasłużonych druhów, w tym Jana Terleckiego i Edmunda Grugiela.
Dalsza Działalność i Przerwanie Aktywności
W 1967 roku Zarząd OSP Chojnice spotkał się z władzami miasta, a w jego skład wchodzili Czesław Pestka, Leon Derda, Teresa Tuszkiewicz (Tyborska), Leon Olik i Zygfryd Frelke. W tym samym roku chojniccy druhowie wrócili ze zwycięskich powiatowych zawodów pożarniczych, gdzie zajęli 1 miejsce, o czym świadczy pamiątkowe zdjęcie przed starą remizą. W 1971 roku sala zebrań OSP Chojnice gościła ważne postaci, takie jak prezes Bronisław Hope senior i Naczelnik Miasta Chojnice Rolbiecki, a także licznych druhów.
Lata 70. XX wieku to okres, w którym funkcjonował depozyt OSP Chojnice i wspinalnia Zawodowej Straży Pożarnej przy ulicy. W 1977 roku wielu druhów ukończyło egzaminy kursu podstawowego strażaka, co świadczyło o ciągłym rozwoju i szkoleniu. OSP Chojnice brała udział w obchodach 1 maja w 1983 roku, a rok później, w 1984, odbyły się odznaczenia dla zasłużonych strażaków.
W 1985 roku jednostka OSP Chojnice wstrzymała działalność, co udokumentowano na jednym z ostatnich zdjęć straży zawodowej, na którym widać garaż użytkowany przez OSP.
"Chojniccy Strażacy na Historycznych Fotografiach" - Album Pamięci
W Chojnicach ukazało się wyjątkowe wydawnictwo zatytułowane „Chojniccy strażacy na historycznych fotografiach”, autorstwa Wiesława Chmielewskiego. Publikacja ta, stworzona z okazji 160. rocznicy powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Chojnicach, przypomina o bogatej historii lokalnych formacji strażackich.
Wydarzenie promujące książkę odbyło się w Miejskiej Bibliotece Publicznej, przyciągając licznych sympatyków pożarnictwa oraz samych strażaków. Podczas promocji książki, Przemysław Zientkowski podkreślił znaczenie tej publikacji jako zapisu zarówno indywidualnych historii, jak i kolektywnego dorobku chojnickich strażaków. Janusz Szczepański, wicewójt gminy Chojnice, nadzorujący przygotowanie techniczne albumu, podkreślił wartość niemal 500 zamieszczonych w nim fotografii.
Autor, Wiesław Chmielewski, zwrócił uwagę, że publikacja przypomina rodzinny album, pełen wspomnień i emocji, a celem było uchwycenie chwil i wydarzeń, a nie perfekcyjna jakość zdjęć. Choć tytuł książki nawiązuje do OSP Chojnice, materiał obejmuje także inne formacje strażackie z regionu, prezentując fotografie z okresu przedwojennego i lat późniejszych. Mimo rzadkości zdjęć z akcji strażackich, udało się zebrać znakomite fotografie grupowe, w tym zdjęcie z 1966 roku z okazji stulecia straży, na którym zidentyfikowano wszystkich uwiecznionych druhów.
Ważne Postacie z Historii OSP Chojnice
Andrzej Lorbiecki podczas spotkania przedstawił sylwetkę Antoniego Kaźmierskiego, który był pierwszym komendantem OSP Chojnice po odzyskaniu niepodległości przez Polskę. Kaźmierski, upamiętniony jako patron jednego z rond w Chojnicach, jest jedną z postaci szczegółowo opisanych w książce.
Promocja książki zakończyła się wnioskiem Andrzeja Górnowicza o upamiętnienie zasłużonych strażaków na szczeblu wojewódzkim, co zostało wyrażone przedstawicielowi Zarządu Wojewódzkiego Związku OSP. Wystąpienia te podkreślały znaczenie publikacji dla zachowania dziedzictwa chojnickich strażaków.
Na zakończenie spotkania uczestnicy mieli okazję otrzymać autograf autora, co świadczyło o dużym zainteresowaniu publikacją. Książka „Chojniccy strażacy na historycznych fotografiach” jest dostępna w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Chojnicach w cenie 65 zł.