Ochotnicza Straż Pożarna w Dębowej Łące to jednostka z bogatą historią, która stanowi ważny element lokalnej społeczności. Jej działalność, początkowo związana z niemiecką strażą ogniową, ukształtowała się ostatecznie w polską organizację w 1924 roku, stając się symbolem odradzającej się polskiej państwowości na Pomorzu.
Początki i Przedwojenna Działalność
Z przekazów wynika, że straż pożarna w Dębowej Łące funkcjonowała prawdopodobnie już od 1908 roku, założona przez niemieckich mieszkańców wsi jako straż ogniowa. Potwierdza to fakt, że strażacy z Dębowej Łąki w 1933 roku obchodzili uroczystość 25-lecia swego istnienia, co pasuje do daty 1908 rok. W 1920 roku wybudowano drewnianą remizę, która służyła ochotnikom aż do 1984 roku.
W 1924 roku jednostka przybrała wyraźnie polski charakter, co było skutkiem powrotu Pomorza do Polski po 1920 roku i zwiększenia liczebnego Polaków w tej wsi. Kronikarze OSP Dębowa Łąka przyjęli ten rok jako datę utworzenia polskiej Ochotniczej Straży Pożarnej. Jednym ze współzałożycieli i pierwszym komendantem był druh Juliusz Obremski z Fryzanowa. Wśród założycieli i przedwojennych członków widnieją druhowie: Juliusz Obremski (komendant jednostki), Władysław Bliźniak, Jan Chadała, Bronisław Czarnecki, Michał Zając, Jan Staroń, Andrzej Pińkowski, Józef Reguła i Jan Żelazny.
Początkowe wyposażenie remizy było typowe dla tamtych lat i obejmowało pompę konną (sikawkę), dwie sztuki pompy ręcznej oraz dwa węże pożarnicze. Udział w akcjach gaśniczych był swego rodzaju konkursem - kto pierwszy dostarczył do remizy podwodę konną, ten otrzymywał nagrodę pieniężną, podobno 5 złotych polskich. Od 1926 roku wyznaczeni do podwody konnej mieli w swoich gospodarstwach beczki (dwie sztuki) na wodę o pojemności 1000 litrów każda. W latach 20. XX wieku jednostka liczyła około 25 strażaków, a dziesięć lat później było ich o dziewięć więcej, osiągając liczbę 30 druhów po zasileniu szeregów przez nowych członków, takich jak Józef Sowa, Ludwik Śmigrowski, Karol Lis, Czesław i Bolesław Musiałkiewicz.
W 1929 roku zorganizowano kursy szkolenia I, II i III stopnia, z czego kurs III stopnia przeszedł Ernst Köller, naczelnik OSP z Dębowej Łąki. Z okresu przedwojennego zapamiętano pożar gospodarstwa na Mleczarach oraz duży pożar w Kruszynach. Przyczynami pożarów były wówczas niedbalstwo w obchodzeniu się z ogniem, podpalenia i wyładowania atmosferyczne. W przedwojennej prasie zachowały się informacje o organizacji zabaw przez strażaków i ich udziale w uroczystościach patriotycznych. W ćwiczeniach strażackich i akcjach ratowniczo-gaśniczych w 1934 roku wymienieni są strażacy z Dębowej Łąki.
Rok 1939 przyniósł tragiczne czasy dla lokalnych mieszkańców. II wojna światowa przerwała działalność polskich organizacji, a polska straż pożarna została rozwiązana, choć sama straż nie zginęła - miejsce Polaków zajęli obywatele polskiego pochodzenia zamieszkali w Dębowej Łące.
Reaktywacja i Rozwój w Okresie Powojennym
Zaraz po odzyskaniu niepodległości, już 17 marca 1945 roku, w restauracji Bronisława i Małgorzaty Czarneckich, odbyło się zebranie założycielskie powojennej straży. Jednostka OSP Dębowa Łąka była jedną z pierwszych organizacji reaktywowanych w powojennej historii wsi. Do dziś zachował się protokolarz z pierwszego posiedzenia, na którym wybrano zarząd w składzie: prezes Julian Obremski, naczelnik Władysław Bliźniak, jego zastępca Bolesław Musiałkiewicz oraz skarbnik Albin Matuszak. Ustalono również, że konie do pożaru będzie podstawiał druh Bronisław Bejger.
W czasach powojennych Dębowa Łąka stanowiła centrum handlowe, administracyjne i oświatowe dla okolicznych wsi. Jednostka angażowała się również w działalność kulturalną, organizując przedstawienia teatralne wspólnie z kierownikiem szkoły, druhem Madejskim. W 1946 roku, 25 sierpnia, wybrano nowy zarząd, którego prezesem został druh Bronisław Czarnecki, a komendantem druh Józef Reguła. Postanowiono z własnych środków zakupić czapki wyjściowe. Jednostka wzbogaciła się o nowy samochód marki Chevrolet z demobilu, a pierwszym kierowcą został wojskowy - druh Maszkowski. Samochód sprawdził się już w pierwszym pożarze we Wrockach, gdzie gaszenie trwało osiem godzin.
W latach 1948-1950 prezesem był druh Bronisław Czarnecki. W 1951 roku z powiatu otrzymano nowy samochód marki Studebacker. Jednostka otrzymała także umundurowanie bojowe, węże i pompy, jednak umundurowanie wyjściowe strażacy musieli kupować z własnych środków.
Od 25 maja 1950 roku prezesem został druh Józef Reguła. W latach 1935-1945 funkcjonowała gmina Dębowa Łąka, a po 1955 roku była tu siedziba Gromadzkiej Rady Narodowej. Przez lata działalności kolejne pokolenia strażaków starały się o należyty stan remizy i wyposażenia OSP. W latach 60. jednostkę wyposażono w przyczepkę do przewożenia motopompy i sprzętu, takiego jak węże czy rozdzielacze. W latach 70. otrzymano samochód pożarniczy ŻUK, a dzięki pracom strażaków powstał duży, naturalny gminny zbiornik przeciwpożarowy, największy w gminie, na czele komitetu budowy którego stał Benedykt Dudek.
Rozwój Infrastruktury i Sprzętu
Dzięki inicjatywie zarządu jednostki i ówczesnego naczelnika gminy Janusza Śliwki, przystąpiono do budowy nowej remizy wraz z ośrodkiem kultury. Otwarcie nowo wybudowanej remizy miało miejsce 11 maja 1985 roku, co zbiegło się w czasie z otrzymaniem nowego samochodu. W nowym obiekcie stanął drugi samochód marki Star 25 GBAM, który służył do maja 1999 roku. Obiekt był modernizowany w 2019 roku i do dziś spełnia wszelkie wymagania.
W 1993 roku wojewoda toruński Bernard Kwiatkowski przekazał jednostce samochód Star 200 GBM, który w 2003 roku został przekazany do OSP w Kurkocinie. Dzisiejszy stan wyposażenia jest znacznie bardziej nowoczesny, wzbogacony między innymi o:
- przedmedyczny sprzęt
- piły spalinowe
- sprzęt hydrauliczny do ratownictwa technicznego
- pompę do wody brudnej
- torby R1 z wyposażeniem
- nożyce hydrauliczne do cięcia
- piłę ratowniczą do szyb klejonych
- zbijak do szyb hartowanych
- nóż do pasów bezpieczeństwa
- detektor napięcia
- zabezpieczenie poduszki powietrznej kierowcy i pasażera
- sprzęt do oznakowania terenu akcji
- zestaw uniwersalny podpór i klinów do stabilizacji pojazdów
- plandekę wielofunkcyjną
- cylindry rozpierające z zestawem wymiennych końcówek
Regularnie strażacy otrzymują również wyposażenie osobiste.
Kierownictwo i Kluczowe Postacie
Przez lata działalności w OSP Dębowa Łąka, wiele pokoleń strażaków pełniło odpowiedzialne funkcje w zarządzie. Poniżej przedstawiamy listę prezesów zarządu po 1945 roku:
- Bronisław Czarnecki
- Józef Reguła (od 1950)
- Jan Kaszowski (od 1965 do 1990)
- Marian Majewski (od 1972)
- Eugeniusz Balawejder (1994-2000)
- Mieczysław Dąbrowski
- Marek Majewski
- Benedykt Dudek
- Jerzy Tadych
- Jan Maciejewski (od 2000 do chwili obecnej)
- Danuta Ozorowska-Nowacka
- Stanisław Czerski (obecny prezes)
Kierowcami samochodów pożarniczych w latach 1945-1960 był druh Marian Wołoszczuk, w latach 1960-1966 druh Zdzisław Sowa. W latach 80. kierowcami byli: Edward Balawejder, Adam Miazgowski, Tadeusz Skica, Zbigniew Belcarski, Zdzisław Barański, Grzegorz Nowacki, a w latach 90. dołączył druh Alfred Piątek.
Codzienna Służba i Aktywność Jednostki
Aby strażacy mogli wypełniać swoją zaszczytną służbę ludziom i uczestniczyć w akcjach ratowniczo-pożarniczych, muszą przejść wiele szkoleń i w praktyce przećwiczyć strażackie działania. Przez lata trwania jednostki, jednym z ważniejszych działań były ćwiczenia, którymi kierował przez lata Jan Szablewski. Przygotowywały one strażaków solidnie do prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych.
Akcje ratowniczo-pożarnicze prowadzone są dla mieszkańców wsi i najbliższej okolicy, w liczbie kilkudziesięciu rocznie. Strażacy gasili pożary budynków, słomy, traw, usuwali niebezpieczne gniazda owadów, byli obecni przy usuwaniu skutków wypadków drogowych oraz usuwali zagrażające bezpieczeństwu gałęzie, konary i całe drzewa.
Strażacy z Dębowej Łąki stanowili również ważną część działań strażackiego sportu na poziomie wsi, gminy oraz powiatu wąbrzeskiego. Osiągnęło to swoje apogeum w latach działalności Jerzego Tadycha, Andrzeja Jaroszewskiego, Stanisława Macikowskiego, Alfreda Piątka, Jana Szablewskiego, Jana Maciejewskiego. Byli dobrzy w kilku dyscyplinach sportowych, takich jak strażacka „Liga Sportowa”, turnieje piłki nożnej, piłki siatkowej, koszykówki, tenisa stołowego, kometki oraz szachów. Systematycznie brali udział w gminnych i powiatowych zawodach sportowo-pożarniczych. Uczestniczyli także w konkursach plastycznych „Młodzież zapobiega pożarom” i w Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy Pożarniczej.
Jednostka jest obecna podczas różnych wydarzeń państwowych i okolicznościowych, służyli również w uroczystościach kościelnych na Wielkanoc, Boże Ciało oraz w peregrynacji obrazów. Strażacy pamiętają także o działaniach z młodzieżą wsi.
Film dokumentalny o straży pożarnej ochotników
Sztandar i System Ratowniczo-Gaśniczy
Sztandar dla jednostki został otrzymany w 1989 roku na 65-lecie OSP. Pod koniec 2005 roku wyszła propozycja zakupu nowego sztandaru. Dzięki zaangażowaniu sołtysa Aleksandra Bliźniaka oraz hojności mieszkańców wsi i sponsorów, udało się zebrać potrzebną sumę pieniędzy. Sztandar został wyhaftowany ręcznie w Zakonie Sióstr Pasterek w Jabłonowie Pomorskim.
Jednostka OSP Dębowa Łąka jest zrzeszona w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG), co świadczy o jej wysokim poziomie gotowości operacyjnej i profesjonalizmie.
Uroczystości Jubileuszowe i Wyróżnienia
W sobotę, 6 lipca, odbyła się uroczystość jubileuszu stulecia OSP Dębowa Łąka. Wydarzenie rozpoczęło się mszą świętą w kościele pw. Świętego Andrzeja, którą odprawili między innymi ks. bryg. Sławomir Herbowski (były z-ca komendanta wojew.) i ks. Patryk Frankiewicz. Po mszy, podczas której strażacy usłyszeli wiele dobrych słów za służbę zgodną z zawołaniem „Bogu na chwałę, ludziom na ratunek”, uczestnicy przy dźwiękach orkiestry strażackiej ze Świedziebni powrócili na plac przed remizę.
Uroczystość rozpoczął Stanisław Czerski, prezes zarządu OSP Dębowa Łąka, a funkcję spikera pełnił Jan Maciejewski. Wśród zaproszonych gości byli posłowie na Sejm RP Zbigniew Sosnowski i Marcin Skonieczka oraz przedstawiciele władz powiatowych i gminnych, a także reprezentanci krajowych, powiatowych i gminnych zarządów OSP.
Podczas uroczystości odznaczono sztandar oraz wielu zasłużonych strażaków, pełniących służbę w OSP Dębowa Łąka. Wyróżnienia otrzymali także członkowie młodzieżowej drużyny pożarniczej. Złoty „Medal za Zasługi dla Pożarnictwa” odebrał Andrzej Strocki, a brązowy - Łukasz Maciejewski. Medale wręczali Jarosław Herbowski i st. bryg. Marek Rusoń. Odznakę „Wysługa lat” wręczono kilku strażakom za konkretne lata ich służby, w tym: Janowi Maciejewskiemu, Krzysztofowi Brytanowi, Stanisławowi Czerskiemu, Andrzejowi Herba, Danucie Nowackiej-Ozorowskiej, Marcinowi Dul, Andrzejowi Strockiemu, Piotrowi Nowackiemu, Mateuszowi Afelt, Łukaszowi Maciejewskiemu, Michałowi Koźlikowskiemu, Mikołajowi Stroińskiemu, Markowi Majewskiemu, Damianowi Majewskiemu. Dyplom otrzymał także Piotr Bejger. Odznaczenie "Za zasługi dla pożarnictwa" odebrał również Czesław Metenia, a odznaki za wysługę lat: Aleksander Bliźniak, Czesław Metenia, Michał Metenia, Tadeusz Belcarski, Sławomir Więckowski, Andrzej Herba. Dyplomy nadane przez prezesa OSP odebrał m.in. Mieczysław Puszakowski, naczelnik jednostki, który należy do OSP Dębowa Łąka od 43 lat. W imieniu zmarłego niedawno Jana Kubackiego z Lipnicy złoty medal "Za zasługi dla pożarnictwa" odebrał Sławomir Szmytkowski, komendant gminny OSP. Podczas uroczystości uhonorowano także Kazimierza Klimka z Wielkich Radowisk, który odebrał Złoty Znak Związku OSP.
Uroczystość jubileuszu stulecia była pełna atrakcji dla wszystkich obecnych. Dzieci korzystały z dmuchańców rozstawionych w pobliżu remizy, a wszyscy goście zostali zaproszeni na poczęstunek przygotowany przez Koło Gospodyń Wiejskich w Dębowej Łące, którym szefowała Ewa Stroińska. Był też grill, za smażenie odpowiadali Wojciech Lewandowski i Marcin Jaworski, oraz muzyka.
Kronika Ochotniczej Straży Pożarnej w Dębowej Łące
Historia OSP Dębowa Łąka zawarta jest w opracowanej w tym roku „Kronice OSP Dębowa Łąka”. Prace nad kompleksową kroniką, pod redakcją Janusza Marcinkowskiego, trwały kilka miesięcy. W jej tworzeniu korzystano z okresowych kronik OSP pisanych przez Jerzego Tadycha i Danutę Ozorowską-Nowacką. Nad zebraniem dokumentów i zdjęć pracowali między innymi: Barbara i Stanisław Czerscy, Jan Maciejewski, Jan Szablewski oraz Benedykt Dudek. Wręczenie opracowania nastąpiło podczas uroczystości.
Podziękowania i Wsparcie
Druhowie i druhny z OSP Dębowa Łąka dziękują wszystkim mieszkańcom, sponsorom oraz zaproszonym gościom za wspólne świętowanie i wspieranie ich działalności. Szczególne podziękowania kierowane są do Pań z Koła Gospodyń Wiejskich za smaczny poczęstunek oraz do sponsorów, takich jak Posadzki Przemysłowe Polska Sp. i Grupa ERGIS Sp. z o.o.