Zasady Użytkowania i Przeglądów Sprzętu Ochrony Przed Upadkiem z Wysokości dla Strażaków

Użytkowanie wyposażenia z zakresu ratownictwa wysokościowego obostrzone jest kilkoma warunkami. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla bezpieczeństwa i efektywności działań strażaków.

Ogólne Zasady Użytkowania i Konserwacji Sprzętu Ratownictwa Wysokościowego

Wpływ Warunków Środowiskowych na Materiały

Materiały poliamidowe, z których często wykonany jest sprzęt, pod wpływem różnych warunków ulegają starzeniu. Niekorzystnie wpływa na nie promieniowanie ultrafioletowe (pochodzące np. ze słońca), duża temperatura, wilgoć itp.

Rodzaje Kontroli Sprzętu Ochrony Przed Upadkiem z Wysokości

Kontrola Przed Użyciem

Kontrola przed użyciem realizowana jest za każdym razem, kiedy sprzęt jest zakładany. Ma na celu eliminowanie sprzętu posiadającego widoczne uszkodzenia, np. przepalenia, przecięcia, rozerwania. Aby wykonać tę kontrolę, nie trzeba specjalnych uprawnień, poza przeszkoleniem z zakresu obsługi wspomnianego sprzętu.

Kontrola Okresowa

Kontrola okresowa musi być przeprowadzona nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Część producentów sprzętu w instrukcjach obsługi jasno określa, kto może prowadzić przeglądy tego sprzętu - zazwyczaj jest to osoba przeszkolona do realizowania tej czynności przez danego wytwórcę. Może się to wiązać np. z koniecznością oddania sprzętu chroniącego przed upadkiem do kontroli przez osobę kompetentną, kiedy taki sprzęt poddawany jest specyficznym warunkom.

Kontrola Przez Osobę Kompetentną

Jest to swoista konieczność oddania sprzętu chroniącego przed upadkiem do kontroli przez osobę kompetentną, kiedy taki sprzęt poddawany jest specyficznym warunkom, zgodnie z Normą PN-EN 365.

Szelki Bezpieczeństwa w Pracy Strażaka

Wymogi Prawne i Standardy

Według nowego rozporządzenia o BHP (§ 86. 1.), podczas wykonywania czynności ratowniczych na wysokości, w celu zabezpieczenia strażaka przed upadkiem, stosuje się szelki bezpieczeństwa z pasem biodrowym, z zastrzeżeniem ust. 2. Norma EN 361 - "Indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości -- Szelki bezpieczeństwa" - jest dla nas najważniejsza.

Charakterystyka i Wybór Szelek

Strażacy poszukują szelek, które są sprawdzone w boju, tzn. wchodziły na "nomexy" (ubrania specjalne), były w przystępnej cenie i spełniały wymagania BHP.

Szelki "Florian" (Assecuro)

Szelki "Florian ca 151" firmy Assecuro były używane i uznawane za "w porządku" oraz nadające się do prac na wysokości, choć były tak niewygodne jak każda inna uprząż. Posiadały dopuszczenie centrum (CNBOP), jednak nie ma pewności, jak to wygląda obecnie.

Pojawiają się jednak wątpliwości: jeśli zostaną zakupione, to w sytuacji wpinania się do drabiny podczas akcji gaśniczej, może być potrzebny amortyzator zapięcia. Zatrzaśnik będący na wyposażeniu tych szelek znajduje się na środku klatki piersiowej i nie można wpiąć się z nimi za pomocą typowego zatrzaśnika strażackiego. Mimo to, w instrukcji i na zdjęciach widać możliwość zabezpieczenia się podobnie jak pasem, poprzez podpięcie do zatrzaśnika na brzuchu.

Szelki Petzl (Newton Fast Jak, Navaho Bod) a Produkty Krajowe (w tym Lubawa)

Widoczna jest znacząca różnica między produktami firmy Petzl a "Lubawą czy innym krajowymi niedoróbkami" na korzyść Petzla. Różnica w cenie jest praktycznie żadna, a komfort i właściwości użytkowe są nieporównywalne.

• Uprząż "Newton Fast Jak" ubiera się jak kamizelkę i spina tylko dwie klamerki na udach, co ułatwia użytkowanie w porównaniu do innych uprzęży, które plączą się niemiłosiernie. Jest to uprząż zabezpieczająca przed upadkiem z wysokości, przeznaczona do szybkich interwencji (Kod: C73FJ, Cena: 499 zł). Posiada tylny punkt wpinania i nadaje się do stosowania na 3-warstwowym ubraniu specjalnym, zwłaszcza w rozmiarze 2. Zakres regulacji jest większy niż w modelu Navaho.
• Uprząż Navaho Bod (Cena: 995 zł) przeznaczona jest do pracy w ramach dostępu linowego (ratownictwa wysokościowego - działania SGRW). Jej ubieranie jest bardziej czasochłonne i może być niemożliwe w przypadku ubrań trzywarstwowych i dużych "nomexów".

Istotnym problemem może być to, że dla wielu "przepis to przepis", a w mniemaniu CNBOP, Petzl musi się jeszcze wiele nauczyć, aby zaistnieć w polskiej straży.

Praktyczne Aspekty Użytkowania Szelek

Szelki wykorzystywane są do prac na wysokości, ale głównie po opuszczeniu kosza czy drabiny (np. działania na dachu), poza działaniami stricte z zakresu ratownictwa wysokościowego. Jeżeli zamierza się podawać prąd gaśniczy z drabiny, pamiętać należy, że zgodnie z BHP powinno się mieć na sobie aparat powietrzny ochrony dróg oddechowych (AODO), co sprawia, że praca w szelkach i aparacie równocześnie byłaby ciężka.

Strażacy OSP, którzy nie mają doświadczenia w tym kierunku, poszukują 2 (docelowo 4) uprzęży na GBA, które można szybko i łatwo założyć i dopasować z ubraniem ochronnym. W takim przypadku "Newton" jako szelki robocze (uprząż chroniąca przed upadkiem z wysokości, a nie do wiszenia) wydaje się bardziej odpowiedni, nie wykluczając samoratowania (nawet w AODO). Ubieranie Newtona jest naprawdę szybkie.

Kluczowe Cechy i Rekomendacje przy Wyborze Sprzętu

Rola Certyfikacji CNBOP

Należy upewnić się, czy proponowane produkty posiadają certyfikację CNBOP, która jest kluczowa dla sprzętu używanego przez polską straż pożarną. Brak takiej certyfikacji, nawet w przypadku renomowanych firm zagranicznych, może być przeszkodą w ich stosowaniu.

Dopasowanie do Ubrań Ochronnych

Dużym problemem jest to, że polskie ubrania specjalne (wzór ubrań) nie są przystosowane do współpracy z jakimikolwiek szelkami, głównie z powodu zbyt długich kurtek. Należy szukać szelek z szerokim zakresem regulacji, które są kompatybilne z 3-warstwowym ubraniem specjalnym.

Porównanie Modeli i Przeznaczenie

Uprząż Navaho jest przeznaczona do pracy technikami dostępu linowego (ratownictwa wysokościowego - w Polsce Specjalistyczne Grupy Ratownictwa Wysokościowego, głównie PSP). Newton to szelki robocze - czyli uprząż chroniąca przed upadkiem z wysokości. Wybór odpowiedniego sprzętu powinien być adekwatny do potrzeb i umiejętności użytkowników. Warto wypróbować oba modele, aby podjąć świadomą decyzję.

Ostrożność przy Wyborze i Zakupie

Do propozycji sprzedawców należy podchodzić bardzo ostrożnie. Nie od dziś wiadomo, że zależy im na sprzedaży, więc im droższy towar sprzedadzą, tym lepiej. W tym przypadku droższy nie zawsze oznacza lepszy (czyt. bardziej odpowiedni, właściwszy). Co do ceny - ma ona znaczenie, ale nie pierwszoplanowe; bardziej chodzi o przyszłe bezproblemowe i bezpieczne użytkowanie.

tags: #pas #strazacki #lubawa #instrukcja #obslugi