Piły Spalinowe dla Straży Pożarnej: Zastosowanie, Budowa i Bezpieczeństwo

W działaniach ratowniczych straży pożarnej, szybkość i precyzja używanych narzędzi odgrywają kluczową rolę. Pilarki spalinowe są podstawowym i niezbędnym elementem wyposażenia każdej jednostki strażackiej, zapewniając skuteczność działań w sytuacjach kryzysowych.

Rola i Zastosowanie Pilarek Spalinowych w Straży Pożarnej

Strażacy walczą przede wszystkim z czasem, dlatego muszą mieć do dyspozycji rozwiązania, które przyniosą niemal natychmiastowy rezultat i będą niezawodne. Czasami minuty dzielą poszkodowanych od śmierci, a skuteczna interwencja strażaków może uchronić ludzkie życie. Istotne jest, aby mieli oni do dyspozycji odpowiednie wyposażenie.

Pilarki łańcuchowe są powszechnie stosowane w straży pożarnej, ponieważ przydają się w każdej sytuacji związanej z obróbką drewna. Pilarki spalinowe umożliwiają szybkie usuwanie przeszkód oraz cięcie drewna w przypadku katastrof naturalnych. Z ich pomocą strażacy jednostek Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej usuwają drzewa lub gałęzie blokujące drogi, co przyczynia się do przywracania bezpieczeństwa w nagłych sytuacjach. Powalone drzewo to jedno z niebezpieczeństw, z którymi mierzą się strażacy. Dobrze wyposażona jednostka poradzi sobie z zatarasowaną drogą przez upadające drzewo. Istotne jest, aby strażacy mieli do konkretnych zadań dedykowany sprzęt.

W przypadku dużych pożarów lasów pilarki wykorzystuje się w celu utworzenia pasów przeciwogniowych. Są one również idealnym uzupełnieniem w zakresie ratownictwa technicznego. Piły łańcuchowe to nie tylko narzędzia ratownicze; są także doskonałe do codziennych zadań związanych z pielęgnacją terenów zielonych. Pilarki są małe, lekkie i niezawodne, a ich konstrukcja umożliwia uruchamianie w trudnych warunkach.

Rodzaje Pilarek Stosowanych w Straży Pożarnej

W działaniach ratowniczych strażacy wykorzystują różne rodzaje pilarek, dostosowanych do specyfiki zadań. Obecnie stosowanymi pilarkami są pilarki spalinowe oraz pilarki elektryczne zasilane z akumulatorów. Każdy z tych typów ma swoje zalety i zastosowania, jednak pilarki spalinowe pozostają kluczowym narzędziem ze względu na swoją moc i niezależność od źródła zasilania.

Kluczowe Elementy Budowy Pilarki Spalinowej

Zrozumienie budowy pilarki spalinowej jest kluczowe dla jej efektywnego i bezpiecznego użytkowania. Główne komponenty to:

• Łańcuch tnący - to serce każdej pilarki spalinowej. Składa się z ogniw, które tworzą pętlę, zapewniając cięcie drewna. Ogniwa łańcucha różnią się w zależności od przeznaczenia pilarki. Mogą być przeznaczone do cięcia drewna konstrukcyjnego, miękkiego, twardego lub do zastosowań specjalistycznych. Do pilarek dostępne są specjalne piły łańcuchowe przeznaczone do najcięższych zastosowań podczas akcji straży pożarnej, służb ratowniczych i technicznych.

• Silnik - stanowi napęd dla pilarki spalinowej. W zależności od modelu może to być silnik dwusuwowy lub czterosuwowy. Ma różną moc, której wartość określa wydajność pilarki. Moc silnika decyduje o zdolności cięcia, prędkości łańcucha i ogólnej wydajności urządzenia.

• Prowadnica - to prowadzący element, na którym porusza się łańcuch tnący. Długość prowadnicy jest istotna. Im dłuższa, tym większe gałęzie lub kłody można przeciąć jednym cięciem. Jednak należy dopasować długość do zadań, ponieważ zbyt długa prowadnica może spowodować spadek mocy cięcia. Prowadnice mogą być wykonane z różnych materiałów, takich jak stal lub tytan.

Dobór odpowiednich parametrów jest kluczowy, aby sprzęt służył długo i bezawaryjnie. Dostępna jest różnorodność wśród mocy i rozmiarów pilarek, aby sprostać różnym potrzebom strażaków i ratowników.

Wybrane Modele Pilarek Spalinowych STIHL dla Strażaków

Marka Stihl jest niekwestionowanym liderem na rynku, jeżeli chodzi o produkcję pilarek. Firma z ponad 90-letnią tradycją to gwarancja najwyższej jakości technologii, innowacji i wsłuchania się w potrzeby klientów. Stihl produkuje wytrzymałe i niezawodne pilarki łańcuchowe, znajdujące zastosowanie również w ratownictwie. Łańcuchowe piły spalinowe renomowanej firmy Stihl znajdują zastosowanie podczas usuwania wiatrołomów, wykonywania przeciwogniowych pasów w lasach i na terenach przyleśnych, w akcjach przeciwpowodziowych do usuwania zatorów z drzew i gałęzi oraz w przecinaniu konstrukcji drewnianych w czasie gaszenia pożarów różnego rodzaju obiektów z więźbą dachową.

Przykładowe modele Stihl:

• Pilarka spalinowa STIHL MS 231 - jedna z najpopularniejszych pilarek kupowanych przez strażaków PSP i OSP. Silnik zapewnia mniejsze spalanie oraz o połowę mniejszą emisję spalin w porównaniu do innych modeli dwusuwowych. Mała waga (4.8 kg) zapewnia łatwe manewrowanie i mobilność. Prowadnica o długości 35 cm sprawia, że pilarka świetnie sprawdza się w działaniach ratowniczych. Posiada również system antywibracyjny, który znacząco poprawia komfort pracy strażaka podczas długich działań ratowniczych.

• Pilarka spalinowa STIHL MS 194 C-E - lekkie i łatwe w uruchamianiu urządzenie, często wybierane do różnorodnych zastosowań strażackich, wymagających mobilności.

• Pilarka spalinowa STIHL MS 500i - mocna pilarka ze sterowanym elektronicznie wtryskiem paliwa Injection, przeznaczona do ciężkich zadań.

• Pilarka spalinowa STIHL MS 661 C-M - przeznaczona do ciężkich prac w leśnictwie, w tym do pozyskiwania twardego drewna.

• Pilarka do betonu STIHL GS 461 - wyposażona w diamentową piłę łańcuchową oraz zintegrowane przyłącze wody, do specjalistycznych zastosowań.

• Pilarka spalinowa STIHL MS 400 C-M - profesjonalne narzędzie stworzone z myślą o pracy w wymagających warunkach leśnych. Posiada innowacyjne technologie, takie jak system M-Tronic i system antywibracyjny.

• Pilarka spalinowa STIHL MS 400 C-M VW - stworzona z myślą o wymagającej pracy leśnej.

• Pilarka spalinowa STIHL MS 172 C-BE - niezawodne narzędzie, które posiada mocny silnik, system ErgoStart i szybkie napinanie łańcucha.

• Pilarka spalinowa STIHL MS 182 - sprawdzi się w ogrodnictwie, rzemiośle i wokół domu. Wyposażona została w mocny silnik, system antywibracyjny i boczny napinacz łańcucha.

Dostępne są modele o niskiej oraz dużej mocy, doskonale nadające się do użycia podczas działań ratowniczo-gaśniczych.

Szkolenie Strażaków w Zakresie Używania Pilarek

Od lat strażacy wykonują czynności związane z użyciem pilarek. Program szkolenia członków Ochotniczych Straży Pożarnych zakłada, że na przedmiot „Ratowniczy sprzęt mechaniczny” należy przeznaczyć 2 godziny lekcyjne zajęć teoretycznych oraz 6 godzin zajęć praktycznych. Niewiele więcej czasu zostaje poświęcone na naukę strażaka-funkcjonariusza PSP. Dla porównania, kurs pilarza-drwala to 130 godzin lekcyjnych.

Z uwagi na duże zagrożenie działań przy wiatrołomach, podczas kursu strażaka duży nacisk kładzie się na technikę. Jednak tak mała ilość godzin wymusza konieczność pomijania wielu tematów, co podkreśla znaczenie samokształcenia i ciągłego doskonalenia umiejętności.

Środki Ochrony Indywidualnej (ŚOI) Podczas Pracy z Pilarką

Bez względu na rodzaj używanej pilarki, działania z nią wiążą się z koniecznością obligatoryjnego stosowania odpowiednich środków ochrony indywidualnej (ŚOI). Mówiąc o odpowiednich środkach ochrony indywidualnej, mówimy tutaj m.in. o odzieży chroniącej przed przecięciem pilarką. Należy pamiętać, że standardowe ubrania ochronne (tzw. Nomexu) nie są w stanie zatrzymać łańcucha pilarki.

Przepisy i normy:

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 r.:

• „§ 7. Sprzętu specjalistycznego i środków ochrony indywidualnej strażak używa zgodnie z instrukcją. Podlegają one sprawdzeniu po każdorazowym użyciu oraz podczas przeprowadzania zmiany służby, a stosowane podczas szkolenia - podlegają sprawdzeniu przed rozpoczęciem ćwiczeń.”

Często widzi się, że strażacy używają zasadniczych środków ochrony indywidualnej do zdarzeń związanych z zagrożeniem generowanym przez drzewa. Dla wielu jest to coś normalnego i wystarczającego, jednak dla pewnej grupy ratowników jest to coś absolutnie koniecznego i jedynego słusznego. Ubranie specjalne spełniające normę PN-EN469 na poziomy X2 powinno być odporne na rozdarcie siłą zaledwie 25N, co nie spełnia wymagań normy PN-EN 381, dedykowanej odzieży ochronnej dla użytkowników pilarek łańcuchowych. Czy zatem ubranie specjalne spełni pokładane w nim oczekiwania jako środek ochrony indywidualnej?

Zgodnie z instrukcją obsługi sprzętu oraz w wyniku analizy zagrożeń, Kierujący Działaniem Ratowniczym, kierując ratownika do pracy z pilarką, powinien mu zapewnić wystarczające Środki Ochrony Indywidualnej. Rozwiązaniem tego problemu w jednostkach ochrony przeciwpożarowej jest włożenie na wyposażenie samochodu uniwersalnych nogawic oraz kurtek antyprzepięciowych. Zakładane na spodnie, czy to ubrania specjalnego, czy koszarowego - gwarantują odpowiedni poziom bezpieczeństwa strażaka, zarówno od strony formalnej, jak i rzeczywistej.

Podstawowe Środki Ochrony Indywidualnej:

• Spodnie ochronne / Nogawice

  Mając na uwadze zasady pracy pilarką i to, że powinno się pracować nią do wysokości pasa, należy pamiętać o podstawowej odzieży ochronnej, jaką są spodnie ochronne. Spodnie te w swojej konstrukcji posiadają specjalne włókna, które w momencie kontaktu z szybko obracającym się łańcuchem pilarki, zahaczają się o niego, a następnie wkręcają w koło napędowe i układ prowadząco-tnący, powodując blokadę pilarki i samego łańcucha. Pozwala to zapobiec przecięciu nogi użytkownika pilarki. Jednak mimo wszystko może dojść do powierzchniowych ran. Stosując jedynie spodnie ubrania ochronnego (tzw. Nomexu), nie jesteśmy w stanie zatrzymać łańcucha pilarki, a głębokość cięcia na nodze może wynosić nawet 7-10 cm. Dopuszczalnym zamiennikiem spodni pilarza są tzw. nogawice, czyli „półspodnie” zakładane na inne spodnie ochronne.

  

• Rękawice

  Nie tylko nogi, ale również dłonie są narażone na ewentualne urazy spowodowane pilarką podczas cięcia. Z tego też powodu użytkownik pilarki podczas cięcia powinien stosować rękawice chroniące przed przecięciem piłą mechaniczną. Jeżeli z jakichś względów w instrukcji obsługi nie ma informacji o stosowaniu takich rękawic lub nie posiada się na wyposażeniu takowych, należy bezwzględnie stosować jak najgrubsze rękawice przewidziane do działań pożarowych. Nie powinno się stosować rękawic technicznych.

• Obuwie

  Uzupełnieniem podstawowych środków ochrony przed przecięciami są odpowiednie buty ochronne. Mogą to być buty specjalne dla strażaków (np. buty VÖLKL Primus One posiadają odporność 3 klasy na przecięcia) lub buty dla pilarzy, jednak każdy z tych rodzajów musi posiadać ochronę przed przecięciem pilarką. Najczęściej ochrona przed przecięciem znajduje się w całej przedniej części każdego z butów.

• Ochrona twarzy, oczu i głowy

  Należy pamiętać, że również głowa musi być chroniona podczas działań z użyciem pilarki. Podstawowym sprzętem, jaki powinni stosować strażacy, są hełmy, wraz z opuszczoną przyłbicą, chroniącą twarz. Dla dodatkowej ochrony oczu powinno się stosować okulary ochronne. Uzupełnieniem ochrony głowy podczas pracy pilarką powinny być nauszniki lub zatyczki do uszu. Dopuszczalne jest również stosowanie gotowych kasków pilarza posiadających wszystkie te cechy ochronne.

• Inne ŚOI

  Jeżeli konieczna jest praca pilarką powyżej pasa, np. w koszu drabiny mechanicznej, to w takim przypadku dodatkowo powinno się stosować kurtki z wypełnieniem chroniącym przed przecięciem. Takie kurtki, w momencie kontaktu z łańcuchem pilarki, spowodują jej zablokowanie i ochronią przed tragicznymi skutkami.

Omówione środki ochrony indywidualnej powinny zapewnić bezpieczeństwo i nie dopuścić do zagrażających życiu ran. Jednak należy pamiętać, że czasami w wyniku różnych nieprzewidzianych zdarzeń może dojść do urazu, w którym życie ratownika będzie zagrożone, dlatego zawsze należy zachować najwyższą ostrożność.

tags: #pila #spalinowa #strazacki