Podręczny sprzęt gaśniczy obejmuje wiele urządzeń, które przeznaczone są do gaszenia niewielkiego ognia przez osoby bez doświadczenia. Tego rodzaju wyposażenie to łatwe w obsłudze przyrządy (na przykład gaśnice), które dedykowane są do zwalczania pożarów w biurowcach, budynkach użyteczności publicznej, hotelach, szkołach oraz wielu innych miejscach. Cechą charakterystyczną takiego sprzętu jest niewielka waga oraz to, że w razie potrzeby można go swobodnie przenieść w dowolne miejsce, gdzie konieczne okazuje się jego użycie. Co istotne, aby posługiwać się podręcznym sprzętem gaśniczym, nie jest wymagane specjalistyczne przeszkolenie.
Obowiązki prawne i zasady doboru sprzętu
Zgodnie z Ustawą o ochronie przeciwpożarowej z 24 sierpnia 1991 r. oraz Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., obowiązkowe jest wyposażenie każdego obiektu komercyjnego, przemysłowego, magazynowego oraz publicznego w odpowiedni podręczny sprzęt gaśniczy. Każdy pracodawca, właściciel czy zarządca budynku ma obowiązek zadbać o bezpieczeństwo osób przebywających w jego obiekcie.
Posiadanie tego rodzaju sprzętu i jego ilość są uwarunkowane zagrożeniami pożarowymi, które mogą wystąpić w danym obiekcie. W praktyce należy wziąć pod uwagę:
- Kategorię zagrożenia dla ludzi i zagrożenia wybuchem.
- Metraż zabezpieczonej powierzchni.
- Obciążenie ogniowe.
- Rodzaje materiałów palnych obecnych w pomieszczeniach.
Rozmieszczenie i oznakowanie
Podstawowy sprzęt przeciwpożarowy powinien być zamontowany w miejscach łatwo dostępnych i widocznych. Najczęściej są to okolice wejść do budynków, korytarze oraz klatki schodowe, po których poruszają się wszyscy użytkownicy budynku. Ponadto sprzęt przeciwpożarowy oznaczony jest kolorem czerwonym - tak, żeby od razu rzucał się w oczy. Niezwykle ważną kwestią jest również czytelne oznakowanie dróg ewakuacyjnych oraz punktów ze sprzętem za pomocą odpowiednich znaków zgodnych z obowiązującymi normami.
Jak użyć gaśnicy
Rodzaje gaśnic i ich przeznaczenie
Podręczny sprzęt gaśniczy obejmuje wiele różnych urządzeń, które dedykowane są do gaszenia konkretnych grup pożarów. Podział pożarów ze względu na rodzaj palącego się materiału prezentuje się następująco:
| Oznaczenie | Rodzaj pożaru |
|---|---|
| A | Ciała stałe palne, żarzące się (np. drewno, papier, tkaniny). |
| B | Ciecze palne tworzące płomienie (np. benzyna, nafta, farby, alkohol). |
| C | Palne substancje gazowe (np. metan, propan, acetylen). |
| D | Metale palne. |
| F | Oleje i tłuszcze jadalne w urządzeniach kuchennych. |
Gaśnice proszkowe (ABC)
Najczęściej stosowane są gaśnice proszkowe, takie jak modele GP-2 X, GP-4 X, GP-6 X oraz GP-12 X. Są one przeznaczone do gaszenia pożarów w zarodku i sprawdzają się w przypadku materiałów stałych pochodzenia organicznego, cieczy palnych oraz gazów. Są szczególnie zalecane do zabezpieczania samochodów, garaży, magazynów, zakładów przemysłowych, biur oraz budynków mieszkalnych.
Gaśnice śniegowe i urządzenia na dwutlenek węgla (CO2)
Gaśnica śniegowa GS-5x B/E wykorzystuje dwutlenek węgla, który w zetknięciu z ogniem tworzy warstwę suchego lodu. Urządzenia takie jak UGSE-2x BC są dedykowane do gaszenia monitorów, komputerów, sprzętu RTV oraz szaf sterowniczych. Ich konstrukcja pozwala na precyzyjne podanie środka gaśniczego bez narażania innych urządzeń w pomieszczeniu na zapylenie.
Gaśnice płynowe i mgłowe
Gaśnica płynowa GW-6X AB/ABF z nowoczesnym środkiem gaśniczym PREVENTO skutecznie gasi ciała stałe, ciecze oraz tłuszcze jadalne (frytkownice, okapy). Z kolei gaśnica mgłowa GWM-6x A jest idealna do zwalczania pożarów tkanin i drewna, a dodatkowe badania potwierdzają jej przydatność przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem do 1000V (z zachowaniem odległości min. 1m).
Koce gaśnicze jako element ochrony
Koce gaśnicze wykonane są z materiałów niepalnych, najczęściej z włókna szklanego. Ich podstawowym zadaniem jest mechaniczna izolacja napływu świeżego powietrza od palących się materiałów, co redukuje stężenie tlenu i prowadzi do ugaszenia ognia. Koc jest przystosowany do gaszenia pożarów w niewielkich zbiornikach (np. beczka) oraz tłumienia ognia na ludziach, których ubrania uległy zapaleniu.
Aby maksymalnie wykorzystać potencjał koca, należy przestrzegać instrukcji obsługi: palący się materiał trzeba przykryć od strony "od siebie", aby uniknąć poparzeń, oraz zadbać o dokładne dociśnięcie obrzeży koca.
Nowoczesne środki gaśnicze w sprayu
Produkt taki jak ReinoldMax 750 ml to średniej wielkości spray gaśniczy przeznaczony do wszystkich rodzajów pożarów domowych. Daje efekt chłodzenia i perkolacji, szybko obniżając temperaturę paleniska. Jest nietoksyczny, bezpieczny dla zdrowia i środowiska (zawiera mieszankę wody i pianki AFFF). Spray w czasie krótszym niż 15 sekund gasi pożary domowe oraz sprzęty pod napięciem do 1000 V.
Systemy ochrony przeciwpożarowej i BHP
Zabezpieczenia PPOŻ budynków obejmują nie tylko mobilny sprzęt gaśniczy, ale również stacjonarne urządzenia i systemy:
- Czujniki dymu, czadu i gazu - pozwalają na szybką reakcję w sytuacji niebezpieczeństwa.
- Instalacje wentylacji PPOŻ, kurtyny i klapy dymowe oraz zraszacze.
- Drzwi, bramy i ścianki przeciwpożarowe - ograniczają rozprzestrzenianie się płomieni i trujących gazów.
- Oświetlenie awaryjne - wspomaga ewakuację przy braku zasilania.
Do niezbędnego sprzętu BHP zalicza się również skrzynie z piaskiem, drabiny, łopaty oraz specjalne maski chroniące drogi oddechowe i odzież ochronną.
Jak użyć gaśnicy
Bezpieczeństwo w transporcie i pierwsza pomoc
Przepisy wymagają posiadania gaśnicy, trójkąta i kamizelki w samochodzie. Rekomendowane jest również posiadanie apteczki pierwszej pomocy. Przykładowa, bogato wyposażona apteczka turystyczna lub motocyklowa powinna zawierać:
- Zestawy plastrów (różne rozmiary) i przylepce.
- Opatrunki indywidualne typu „M" i „G".
- Chusty opatrunkowe i trójkątne.
- Koc ratunkowy (folia życia) 160 x 210 cm.
- Rękawice winylowe, nożyczki oraz ustnik do sztucznego oddychania.
- Instrukcję udzielania pierwszej pomocy.
Dla ochrony mienia w garażach stosuje się również odbojnice, które stanowią wizualny znak ostrzegający o przeszkodzie, oraz pokrowce PCV, które zabezpieczają gaśnice przed zabrudzeniem i wandalizmem.
tags: #podstawowy #sprzet #przeciwpozarowy