Satelitarna obserwacja katastrofy w Amazonii
Pożary lasów w Amazonii przybrały rozmiary, jakich nie notowano od wielu lat. Potwierdzają to dane NASA w postaci zdjęć satelitarnych, na których widać ogromne połacie terenu w czerwonym kolorze. Zjawisko to, przez wielu obserwatorów nazywane apokalipsą widzianą z kosmosu, obrazuje skalę zniszczeń, do których w dużej mierze doprowadził człowiek.
Statystyki są alarmujące: na terenie całego kraju od początku roku odnotowano aż 75 tys. ognisk, podczas gdy w ubiegłym roku było ich niemal o połowę mniej. Choć pożary w tym regionie w okresie przełomu lata i jesieni nie są zjawiskiem nowym, ich obecne natężenie jest bezprecedensowe. Tradycyjnie rolnicy wypalają pastwiska, łąki oraz nieużytki, co w połączeniu z aktualną sytuacją polityczną i decyzjami administracyjnymi prowadzi do niekontrolowanego rozprzestrzeniania się ognia.
Rola teledetekcji w badaniu zagrożeń pożarowych
Do monitorowania pożarów oraz szacowania zmian następujących po przejściu ognia z powodzeniem wykorzystuje się dane teledetekcyjne. Centrum Teledetekcji IGiK, które już w latach 90-tych zainicjowało badania w tym zakresie, wykorzystuje bogate zasoby zobrazowań, w tym dane dostarczane przez europejskie satelity Sentinel.
Techniczne aspekty mapowania szkód
W detekcji pożarów kluczowe znaczenie mają wskaźniki obliczane w oparciu o wybrane kanały spektralne. Zobrazowania satelitarne często wykonuje się w kompozycji barw nierzeczywistych (np. pasma 12, 8A, 4):
- Pasmo SWIR (Short-Wave InfraRed): Jest niezwykle przydatne do identyfikacji świeżo spalonej ziemi, która odbija się silnie w tym zakresie.
- Analiza wilgotności: Pasmo SWIR pozwala również oszacować zawartość wody w roślinach i glebie, co jest istotne przy ocenie podatności terenu na ogień.
Doświadczenia badawcze i analiza skutków
Współczesne badania w zakresie zagadnień pożarowych obejmują szeroki wachlarz analiz:
- Szacowanie zagrożenia wystąpienia pożaru.
- Precyzyjne określenie miejsca wybuchu ognia.
- Analizę zasięgów i intensywności żywiołu.
- Badanie szybkości odradzania się szaty roślinnej po spaleniu.
Zobrazowania satelitarne pozwalają nie tylko dokumentować samą katastrofę, ale również długofalowo obserwować proces regeneracji ekosystemu. Jest to szczególnie istotne w kontekście dorzecza Amazonki, które odgrywa szalenie ważną rolę w łagodzeniu globalnych zmian klimatu.