Gęsty dym unosi się nad wzgórzami południowej Francji, a płomienie tańczą między rzędami winorośli, pożerając winnice. Tego lata Europa doświadczyła szeregu niszczycielskich pożarów, które pozostawiły za sobą ogromne zniszczenia i tragiczne ofiary. Poniżej przedstawiamy przegląd wybranych, znaczących incydentów pożarowych we Francji i Wielkiej Brytanii, które miały miejsce w ostatnim czasie, ukazując ich skalę, przyczyny i konsekwencje.
Pożary lasów w południowej Francji: Katastrofa w regionie Aude
Pożar, który wybuchł we wtorek w wiosce Ribaute, stał się największym tego lata we Francji. W ciągu doby strawił obszar większy niż Paryż - ponad 13 tys. hektarów, a według późniejszych danych żywioł zniszczył już 16 tys. hektarów lasów, zarośli i winnic w regionie Aude. Władze mówią o ogromnej tragedii, nazywając to największym pożarem we Francji od dekad. Ogień dotknął 15 gmin.
Skala zniszczeń i ofiary
Premier François Bayrou, odwiedzając zniszczony region, nie krył wzruszenia. - To katastrofa na bezprecedensową skalę - powiedział, dodając, że to największy pożar w tym rejonie od 1949 r., z wyjątkiem roku 2022, kiedy również przekroczono 10 tys. hektarów.
Burmistrz wioski Jonquières, Jacques Piraux, opisuje krajobraz jako "księżycowy", mówiąc: - Wszystko spłonęło. Ponad połowa lub trzy czwarte wioski legły w gruzach. Płomienie pożerały francuskie winnice, a region Aude, znany z ich produkcji i turystyki, od lat zmaga się z rosnącym zagrożeniem pożarowym.
Żywioł pochłonął co najmniej jedną ofiarę śmiertelną: zginęła kobieta z miejscowości Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse. Dziewięć osób zostało rannych - w tym dwóch cywilów w stanie ciężkim i siedmiu strażaków. Dodatkowo, siedmiu strażaków odniosło obrażenia w wyniku zatrucia dymem, a jedna osoba zaginęła. Sekretarz generalna prefektury Aude, Lucie Roesch, podkreśliła, że działania ratownicze są niezwykle trudne ze względu na warunki sprzyjające rozprzestrzenianiu się ognia.
Mieszkańcy informują, że zniszczenia uniemożliwią zarówno produkcję, jak i sprzedaż tegorocznych zbiorów. - Setki osób straciły to, co dla nich najważniejsze - zaznaczył premier Bayrou. Jedna z mieszkanek regionu, Martine Bou, musiała opuścić swój dom wraz ze zwierzętami, podczas gdy jej mąż pozostał na miejscu, polewając sosny wodą, by ogień nie zbliżył się do budynku.
Akcja gaśnicza i wsparcie
W walkę z żywiołem zaangażowano ponad 2 tys. strażaków, wspomaganych przez samoloty gaśnicze. Na miejscu działa 2500 strażaków, jednak warunki są wyjątkowo trudne: silny wiatr z północy i ekstremalna susza sprzyjają rozprzestrzenianiu się ognia. - Widzieliśmy, jak tragiczna sytuacja panuje w Aude. Czeka nas dużo pracy - powiedział strażak Jean-Christophe Pezra.
Na miejscu katastrofy pojawili się premier François Bayrou i minister spraw wewnętrznych Bruno Retailleau. Obaj spotkali się z mieszkańcami i służbami, a premier zapowiedział pomoc: - Zrobimy wszystko, co możliwe - zadeklarował Bayrou. Minister Retailleau ogłosił, że wojsko weźmie udział w akcji pomocy cywilom, m.in. poprzez udostępnienie trzech śmigłowców.
Przyczyny i utrudnienia
Żywioł przybiera na sile, a susza i wiatr pogarszają sytuację. Pożar wciąż się rozszerza, w szczególności na wzgórzach Corbières. Śledztwo w sprawie przyczyn pożaru trwa. Naukowcy ostrzegają, że Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem, gdzie temperatury rosną dwukrotnie szybciej niż średnia światowa od lat 80. XX wieku.
Meteo France zapowiadało nową falę upałów, z temperaturami na południu kraju sięgającymi 38 st. C, co mogło jeszcze bardziej utrudnić walkę z ogniem. Z powodu pożaru zamknięta była autostrada A9, główne połączenie między Francją a Hiszpanią, choć po zmianie kierunku wiatru została ponownie otwarta.
W związku z pożarami w Pennes-Mirabeau lokalne władze zdecydowały o zamknięciu portu lotniczego Marsylia-Prowansja, czwartego co do wielkości lotniska we Francji, co doprowadziło do przekierowania co najmniej 10 rejsów. Silny wiatr doprowadził również do pojawienia się ognia na obrzeżach Marsylii, gdzie wstrzymano ruch pociągów. Pożar w pobliżu Marsylii objął 700 hektarów i uszkodził 10 budynków. Mer Marsylii, Benoit Payan, zaapelował do mieszkańców o ostrożność.
Sama Hiszpania również walczyła z płomieniami. Ponad 18 tys. mieszkańców Tarragony w Katalonii otrzymało nakaz pozostania w domach, a kilkadziesiąt zostało ewakuowanych z terenów zagrożonych przez pożar, który strawił 2900 hektarów lasów. Najnowszy pożar wybuchł na odludnym terenie nieopodal katalońskiej miejscowości Pauls, zagrażając Parkowi Narodowemu Ports.
Niszczycielski pożar lasów przetacza się przez południową Francję powodując „bezprecedensowy katar” | BBC News
Tragiczny pożar w Nottingham: Sprawa Micka Philpotta (Wielka Brytania)
W Wielkiej Brytanii, w maju 2012 roku, doszło do pożaru o dramatycznym podłożu kryminalnym, który wstrząsnął opinią publiczną. Sąd w Nottingham jednogłośnie skazał ojca siedemnaściorga dzieci, Micka Philipotta, na dożywocie. Przyjaciel rodziny, Paul Mosley, oraz żona oskarżonego, Mairead Philpott, spędzą w więzieniu 17 lat.
Sędzia, motywując wyrok, opisał oskarżonych jako "osoby pozbawione moralnego kręgosłupa oraz skrajnie niebezpieczne". Starszy oficer policji stwierdził podczas rozprawy, że był to "najtragiczniejszy przypadek, z jakim miał do czynienia".
Do tragedii doszło 11 maja 2012 r. w domu przy Victory Road. Mężczyźni oraz kobieta wzniecili ogień w domu byłej kochanki Philipotta, aby oskarżyć ją o podpalenie, przejąć całkowitą opiekę nad dziećmi i uzyskać od pomocy społecznej większy dom. Niestety, sprawa wymknęła się spod kontroli.
W płonącym budynku zginęło sześcioro dzieci: 10-letni Jade, 9-letni John, 8-letni Jack, 6-letnia Jesse oraz 5-letni Jayden. Syn Mairead Philpott z poprzedniego związku, 13-letni Duwayne, zmarł trzy dni później w szpitalu. Philipottowie planowali umieścić wszystkie dzieci w sypialni na tyłach domu, aby móc je szybko wyciągnąć z płonącego budynku.
Podczas rozprawy prokuratorzy stwierdzili, że Philpott był gwałtowny i nieobliczalny. Kiedy jego była kochanka Lisa Willis odeszła, zabierając ze sobą dzieci, ogarnięty obsesją mężczyzna postawił, że zrobi "dosłownie wszystko, aby je odzyskać". Światło dzienne ujrzały również informacje dotyczące młodości mężczyzny: Philipott został skazany w 1978 roku za próbę zamordowania 17-latki, którą dźgnął nożem 13 razy, oraz zaatakowanie jej matki.
Pożary zabytkowych kościołów we Francji: Incydenty w Poitiers
Francja zmagała się również z serią pożarów zabytkowych obiektów sakralnych. Kolejny pożar zabytkowego kościoła we Francji miał miejsce w Poitiers. W ogniu stanęła średniowieczna świątynia wzniesiona nad grobem św. Hilarego, Ojca Kościoła z IV w., pierwszego biskupa tego miasta. Kościół św. Hilarego, zbudowany w X w., jest jednym z najcenniejszych zabytków w Poitiers, a w 1998 r. został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Pożar udało się ugasić, nie było ofiar w ludziach. Są jednak poważne zniszczenia materialne, uszkodzone zostały cenne dzieła sztuki, lecz sama struktura kościoła, jak i jego dach, nie zostały naruszone. Mer Poitiers przypomniał, że to już kolejny akt wandalizmu wymierzony w katolickie miejsca kultu. Wcześniej ucierpiały inne średniowieczne kościoły, w tym Saint-Porchaire i kościół św. Jana w Montierneuf.
