System Sygnalizacji Pożarowej (SSP) często utożsamiany jest jedynie z czerwonymi skrzyneczkami z przyciskiem za szybką, jakie możemy znaleźć w większości obiektów handlowych i użyteczności publicznej. Te urządzenia to Ręczne Ostrzegacze Pożarowe (ROP), będące kluczowym elementem w zapewnianiu bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Czym jest Ręczny Ostrzegacz Pożarowy (ROP)?
Ręczny ostrzegacz pożarowy (ROP) to proste urządzenie, za pomocą którego uruchamia się system sygnalizacji pożarowej. Jest to część składowa systemu SSP, używana do ręcznego inicjowania alarmu w momencie, kiedy użytkownik obiektu zauważy pożar lub potencjalne zagrożenie pożarowe. Skorzystać z niego może każda osoba, która znajduje się w budynku.
ROP ma formę czerwonej skrzynki z przyciskiem, chronionym szybką z tworzywa sztucznego. Obudowa ROP-ów wykonana jest z czerwonego tworzywa, a nieodłącznym elementem jest przezroczysta szybka, również wykonana z niełamliwego tworzywa sztucznego. Jej zadaniem jest zabezpieczenie przed przypadkowym włączeniem ostrzegacza.
ROP to rozwiązanie stosowane w systemach sygnalizacji pożarowej równolegle z innymi zabezpieczeniami i czujkami - pożar może zostać wykryty dzięki szeregowi innych elementów przynależących do systemu.
Zasada Działania ROP
Uruchomienie ROP-a przebiega zazwyczaj dwuetapowo. Należy zbić lub usunąć szybkę zabezpieczającą, a następnie nacisnąć przycisk. Rozbicie szybki nie powinno powodować zranienia osoby uruchamiającej. Aby uruchomić ROP, należy uderzyć lub mocno nacisnąć szybkę zabezpieczającą. Pod wpływem uderzenia odskakuje ona do góry, umożliwiając użycie przycisku.
Gdy użytkownik naciśnie przycisk, ROP przekazuje sygnał dalej - do centrali pożarowej, która uruchamia kolejne elementy systemu. Sygnał z ROP-u trafia do centrali pożarowej wraz z informacją, w którym miejscu wykryto zagrożenie. Dzięki temu możliwe jest natychmiastowe podjęcie działania. Wciśnięcie ręcznego ostrzegacza pożarowego wywołuje od razu alarm II stopnia. ROP przekaże informację do systemu alarmowego, a ten za pomocą sygnałów dźwiękowych powiadomi o zagrożeniu osoby, które przebywają w budynku.
Wciśnięcie ostrzegacza pożarowego równoznaczne jest z uruchomieniem zabezpieczeń pożarowych w obiekcie, a jeśli system połączony jest ze Strażą Pożarną - z pojawieniem się na miejscu strażackich zastępów. W przypadku alarmu uruchomionego przez ROP, w przeciwieństwie do uruchomienia się jednej czujki pożarowej, nie ma możliwości reakcji ze strony osób nadzorujących System Sygnalizacji Pożarowej w obiekcie, nie ma czasu na zweryfikowanie wywołanego alarmu. Często system dodatkowo wyposażony jest w możliwość automatycznego powiadamiania najbliższej jednostki straży pożarnej.
Warto pamiętać, że nieumyślne wciśnięcie ręcznego ostrzegacza pożarowego może być powodem fałszywych alarmów, które generują niepotrzebne koszty i angażują służby ratunkowe. Szybka zabezpieczająca ma za zadanie minimalizować ryzyko takich sytuacji.
Samouczek dotyczący panelu alarmu pożarowego
Typy Ręcznych Ostrzegaczy Pożarowych
Ręczne ostrzegacze pożarowe można sklasyfikować ze względu na sposób ich uruchamiania oraz rodzaj systemu, w którym pracują.
Według sposobu uruchamiania:
- ROP typu A (uruchamiany bezpośrednio, o działaniu pojedynczym): Przejście do stanu alarmowania następuje automatycznie (bez potrzeby wykonywania dodatkowych czynności) po zbiciu lub przemieszczeniu szybki.
- ROP typu B (uruchamiany pośrednio, o działaniu podwójnym): Wywołanie alarmu wymaga, po zbiciu lub odsunięciu szybki, dodatkowego ręcznego wciśnięcia przycisku przez osobę alarmującą.
Według typu systemu:
- ROP-y adresowalne: Pozwalają na precyzyjne określenie miejsca wywołania alarmu w systemie.
- ROP-y konwencjonalne: Niewątpliwymi zaletami konwencjonalnych ROP-ów są uniwersalne zastosowanie oraz przystępna cena. Najczęściej pracują one w systemach przeznaczonych dla obiektów o stosunkowo małej powierzchni z prostą architekturą. Są to systemy składające się z grupy urządzeń inicjujących połączonych w linie dozorowe i podłączonych do centrali.
Budowa i Elementy Elektryczne ROP
Ręczny ostrzegacz pożarowy ROP jest ostrzegaczem typu A, uruchamianym bezpośrednio. Służy do przekazywania sygnału o pożarze do współpracującej centrali sygnalizacji pożarowej z równoczesną lokalną sygnalizacją świetlną przy pomocy diody elektroluminescencyjnej.
Pod względem układu elektrycznego można go sklasyfikować jako zwykły przełącznik wyposażony w elektryczne elementy bierne pracujące w obwodzie sygnalizacji stanu alarmowania. Człon łączeniowy zawiera dwa zestyki: zestyk Y, który jest rozwarty w stanie dozorowania, a zwiera się w stanie alarmowania, oraz zestyk X, który działa odwrotnie. Ponadto ROP może być wyposażony w sygnalizację LED pojedynczą lub podwójną. W przypadku sygnalizacji podwójnej działanie dodatkowej sygnalizacji LED można dowolnie opisać na oznaczniku pola obsługi (przykładowo: TEST, AWARIA, DOZÓR). Zmiana koloru strzałek informuje o zadziałaniu ostrzegacza.
Wymogi dotyczące Montażu i Umiejscowienia
Systemy ostrzegania przed pożarem znajdują się we wszystkich budynkach użyteczności publicznej. Ręczne ostrzegacze pożarowe muszą być zamontowane na wysokości od 1,2 m do 1,6 m, a odległość pomiędzy nimi nie powinna przekraczać 30 m. Ich umiejscowienie jest zależne od wielu czynników, a rodzaj oraz umiejscowienie regulowane są przez normy budowlane.
Ostrzegacze powinny być zamontowane w następujących miejscach:
- przy każdym wyjściu,
- na drogach ewakuacyjnych,
- na klatkach schodowych na każdej kondygnacji,
- na obszarach szczególnie zagrożonych pożarem,
- w pobliżu miejsc umieszczenia gaśnic i/lub hydrantów ściennych.
ROP-y w całym obiekcie powinny być identyczne i działać na tej samej zasadzie, a także powinny wyraźnie się różnić od urządzeń przeznaczonych do innych celów.
Certyfikacja i Zgodność
Ręczne ostrzegacze pożarowe, jako elementy Systemu Sygnalizacji Pożarowej, muszą spełniać określone normy i posiadać odpowiednie dokumenty. Obejmują one deklarację właściwości użytkowych na podstawie certyfikatu właściwości użytkowych „CPR” (wydanego na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. oraz Dyrektywy 89/106/EEC z dnia 21.12.1988 r.), a także świadectwo dopuszczenia wydane na podstawie art. 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r.
tags: #reczny #ostrzegacz #pozarowy #definicja