Najczęstsze przyczyny pożarów w domu
Przyczyny pożarów w domach są zróżnicowane i mogą wynikać z problemów z urządzeniami grzewczymi, niewłaściwego zachowania dorosłych lub wypadków spowodowanych przez dzieci. Wdrożenie odpowiednich środków ostrożności w codziennym życiu oraz postępowanie zgodnie z zaleceniami producenta sprzętu i przeprowadzanie regularnych kontroli technicznych może znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia pożaru.
Według statystyk Komendy Głównej Państwowej Administracji Pożarnej w 2019 roku, najczęstszymi przyczynami pożarów mieszkań były:
- Nieprawidłowa praca urządzeń grzewczych.
- Wypadki spowodowane nieumyślnością osób dorosłych.
- Wady sprzętu i urządzeń elektrycznych, w szczególności kabli, sprzętu oświetleniowego i odbiorników (z wyłączeniem urządzeń grzewczych).
- Podpalenia.
Dodatkowe zagrożenia pożarowe w domu obejmują nieostrożność małoletnich (np. zabawy zapałkami lub zapalniczkami), warunki atmosferyczne (uderzenia pioruna) oraz niewłaściwe użytkowanie urządzeń grzewczych gazowych, w tym butli gazowych.
Jak zapobiec pożarowi w domu?
Aby zwiększyć bezpieczeństwo w domu, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:
- Zwróć uwagę na prawidłowe warunki instalacji elektrycznej.
- Produkty łatwopalne, takie jak butle czy zbiorniki paliwa, należy przechowywać z dala od wszelkich źródeł ognia.
- Regularnie sprawdzaj szczelność przewodów kominowych i usuwaj sadzę.
- Nie przechowuj opału w pobliżu kominka.
- Zainstaluj w domu czujniki dymu i tlenku węgla, które wcześnie zaalarmują o niebezpieczeństwie.
- Kup gaśnicę i umieść ją w łatwo dostępnym miejscu; warto postawić dodatkową przy piecu.
- Nie blokuj korytarzy meblami ani zasłonami, aby zapewnić bezpieczną drogę ewakuacyjną.
Ogień może spowodować poważne szkody materialne, zagrozić zdrowiu, a nawet życiu domowników. Kierowanie się zdrowym rozsądkiem oraz odpowiednie ubezpieczenie domu mogą pomóc w ochronie przed jego skutkami.
Wybuchy butli z gazem płynnym - przyczyny i skutki
Statystyki Państwowej Straży Pożarnej wskazują na wzrost liczby wybuchów butli z gazem płynnym w ostatnich latach. Do takich zdarzeń najczęściej dochodzi w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, rzadziej natomiast w zakładach produkcyjnych.
Skutki wybuchów są tragiczne. Mogą prowadzić do okaleczenia lub śmierci ludzi. Mieszkania często wymagają kapitalnych remontów lub nadają się wyłącznie do rozbiórki. W przypadku budynków produkcyjnych, eksplozje mogą skutkować wyłączeniem ich z eksploatacji i długotrwałymi przestojami w działalności.
Najczęstszymi przyczynami wybuchu butli z gazem płynnym są nieszczelności samej butli lub instalacji do niej doprowadzanych. Dodatkowo, dostarczane butle mogą być wadliwe - posiadać wybrakowane zawory reduktorów (brak uszczelek), być skorodowane lub mieć zardzewiałe pokrętła. Takie butle stanowią realne zagrożenie i mogą działać jak bomba z opóźnionym zapłonem.
Przykład tragedii spowodowanej wadliwą butlą
Kilka lat temu doszło do tragicznego zdarzenia w zakładzie jubilerskim na terenie Trójmiasta. Butla z gazem propan-butan, przeznaczona do zasilania palnika gazowego, znajdowała się w pomieszczeniu o wysokiej temperaturze. Doprowadziło to do wybuchu gazu, który spowodował rozległe oparzenia u pracowników i pożar w budynku. W wyniku zdarzenia zginęły trzy osoby, a trzy kolejne doznały trwałego uszczerbku na zdrowiu. Właściciel zakładu musiał zamknąć działalność produkcyjną.
Śledztwo wykazało, że przyczyną nieszczęścia była przepełniona i niesprawna butla produkcji NRD, nieposiadająca odpowiedniego atestu. Doszło do rozszczelnienia zbiornika na skutek nadmiernego ciśnienia w jego wnętrzu. Zaniedbania firmy dostarczającej butlę doprowadziły do tragedii.
Bezpieczne użytkowanie i przechowywanie butli gazowych
Aby uniknąć problemów związanych z eksploatacją i przechowywaniem butli z gazem płynnym, należy stosować się do wytycznych wynikających z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.), a także zasad bezpieczeństwa opracowanych przez dostawców gazu.
I. Transport ładunków gazowych (butli z gazem)
- Przed przystąpieniem do transportu butli należy sprawdzić, czy zawór jest dokręcony i czy posiada uszczelkę gumową przy wylocie zaworu.
- Następnie należy umocować nakrętkę na wylocie zaworu, a na butlę pozbawioną kołnierza nakręcić kołpak ochronny.
- Butlę należy przewozić lub przenosić w pozycji pionowej.
- Podczas transportu butla powinna być zabezpieczona przed upadkiem.
- Butli nie wolno rzucać, przewracać, toczyć ani uderzać.
- Butli nie wolno przewozić razem z innymi materiałami wybuchowymi lub łatwopalnymi.
II. Przechowywanie butli gazowych
- Butli nie wolno przechowywać w warunkach wpływających ujemnie na ich wytrzymałość, np. w otoczeniu substancji korozyjnych.
- Butli nie wolno przechowywać w pobliżu powierzchni promieniujących ciepłem w odległości mniejszej niż 1,5 metra.
- Butli nie wolno umieszczać w sąsiedztwie liczników elektrycznych, gniazd wtykowych i urządzeń powodujących iskrzenie.
- Temperatura pomieszczenia, w którym znajduje się butla, nie może przekraczać 35°C.
- Butli nie należy przechowywać w pomieszczeniach, w których:
- poziom podłogi znajduje się poniżej otaczającego terenu;
- znajdują się inne materiały łatwopalne;
- nie ma zainstalowanych aparatów gazowych.
- W budynku mieszkalnym z instalacją gazową z sieci, stosowanie instalacji gazu płynnego z butli jest zabronione.
- W mieszkaniu, warsztacie lub lokalu użytkowym można przechowywać nie więcej niż dwie butle przyłączone do urządzeń gazowych, o zawartości gazu do 11 kg.
- Butle należy ustawiać w pozycji pionowej, zabezpieczając je przed przewróceniem, uderzeniem oraz dostępem osób niepowołanych i dzieci.
- Nie należy ustawiać butli w miejscach nasłonecznionych.
III. Wymiana butli gazowej
Wymiana butli gazowej wymaga wykonania następujących czynności:
- Należy zakręcić zawór na pustej butli (w prawo).
- Odkręcić reduktor od butli. Nakrętka reduktora posiada „lewy” gwint, odkręca się w prawo.
- Pustą butlę odstawić w bezpieczne miejsce. Zakręcić zaślepkę i kołpak (w butlach bez kołnierza ochronnego).
- Z pełnej butli zdjąć kołpak zakrywający zawór (w butlach bez kołnierza ochronnego).
- Sprawdzić, czy zawór butlowy jest zakręcony. Odkręcić zaślepkę z tworzywa na zaworze (lewy gwint).
- Sprawdzić stan uszczelki gumowej, w razie potrzeby wymienić.
- Butlę ustawić w miejscu przeznaczenia.
- Zakręcić reduktor. Nakrętka reduktora dokręca się w „lewo”.
- Sprawdzić, czy zawory odbiornika gazu (np. kuchni gazowej) są zamknięte.
- Odkręcić zawór na butli (w lewo). Sprawdzić szczelność całej instalacji, pokrywając zawór butli, reduktor i złącza wodą z roztworem mydła. Powiększające się pęcherzyki piany mydlanej wskazują na nieszczelność połączenia.
Dokręcenie połączenia może być dokonywane tylko przy zamkniętym zaworze butlowym. W razie niemożności uzyskania szczelności, należy wezwać uprawnionego instalatora gazu płynnego.
Szczelności butli gazowej i instalacji w żadnym wypadku nie wolno badać otwartym ogniem (np. przy użyciu zapałki lub zapalniczki)!
IV. Postępowanie w przypadku ulatniania się gazu
W przypadku ulatniania się gazu należy:
- Zakręcić zawór główny butli.
- Wyłączyć lub wygasić wszelkie źródła otwartego ognia, a także źródła światła.
- Nie włączać żadnych odbiorników elektrycznych (lodówka, pralka itp.).
- Otworzyć drzwi i okna.
- Odłączyć butlę i wynieść ją w bezpieczne miejsce.