Pożary dachów budynków stanowią poważne zagrożenie, prowadząc do ogromnych strat materialnych i, w najgorszym przypadku, do utraty życia. Analiza takich zdarzeń, jak choćby głośny pożar bloku w Ząbkach pod Warszawą, pomaga zrozumieć ich przyczyny, mechanizmy rozprzestrzeniania się ognia oraz skuteczne metody zapobiegania.
Dramat w Ząbkach: Przykład Wielkiego Pożaru Dachu
W czwartek, 3 lipca, około godziny 19:30, wybuchł pożar poddasza w czteropiętrowym bloku mieszkalnym przy ulicy Powstańców 62 w Ząbkach (woj. mazowieckie). Z powodu silnego wiatru ogień w zaledwie 10 minut rozprzestrzenił się na znajdujące się w dachu dwie kondygnacje. Budynek, mający kształt litery "U", został poważnie uszkodzony. Cały dach oraz poddasze, a także mieszkania na 4. i 5. piętrze, zostały niemal całkowicie zniszczone. Woda z działań gaśniczych przelała się na niższe piętra i do piwnic, powodując zalania. W jednym miejscu spłonął samochód w garażu podziemnym, do którego ogień dostał się przez szyby i kanały wentylacyjne.

Skala Zniszczeń i Akcja Ratunkowa
Z ponad 200 mieszkań zostało ewakuowanych 500 mieszkańców. Na szczęście obyło się bez ofiar śmiertelnych. Na miejscu zdarzenia i później odnotowano łącznie 6 lekkich rannych: trzy osoby z budynku, w tym strażak i dwóch ratowników. W kilkunastogodzinnej akcji gaśniczej uczestniczyło ponad 300 strażaków: około 100 z Państwowej Straży Pożarnej i 200 z Ochotniczych Straży Pożarnych. Do Ząbek przyjechało 45 samochodów gaśniczych, 5 cystern, 8 podnośników, drabiny oraz 19 innych pojazdów. Akcja gaśnicza trwała całą noc; po północy komendant główny PSP uznał pożar za opanowany, jednak dogaszanie i przeszukiwanie trwało jeszcze przez wiele godzin.
Ewakuacja i Pomoc dla Mieszkańców
Wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski przekazał, że pożar dotknął ponad 200 lokali, co oznacza, że ponad 500 osób nie będzie mogło korzystać ze swoich domów. Miasto Ząbki zorganizowało doraźnie schronienie dla pogorzelców w pobliskiej Szkole Podstawowej nr 3, a także zapewniło tymczasowe zakwaterowanie w hotelach do końca lipca. Władze miasta uruchomiły doraźną pomoc finansową, oferując każdej rodzinie 8 tys. zł jednorazowego wsparcia oraz dopłaty do wynajmu w wysokości 1 tys. zł miesięcznie na sierpień i wrzesień. Mieszkańcy niższych kondygnacji obiektu mogli w weekend, pod nadzorem policji, wejść do swoich mieszkań i zabrać z nich najpotrzebniejsze rzeczy, takie jak dokumenty, lekarstwa czy pamiątki rodzinne. Ewentualny powrót mieszkańców do domów będzie możliwy dopiero po zakończeniu prac przez nadzór budowlany, choć możliwa jest też decyzja o rozbiórce budynku. Oprócz ratowania ludzi, strażacy wynosili z płonącego budynku także zwierzęta.
🔥 Pożar 🔥 Budynku wielorodzinnego w Ząbkach Duże SiŚ z Mazowsza.
Śledztwo i Analiza Przyczyn
Po wielkim pożarze bloku w Ząbkach pod Warszawą, nad ustaleniem faktów pracuje nadzór budowlany, policja i prokuratura wraz z PSP. Prokuratura Okręgowa Warszawa-Praga wszczęła śledztwo pod kątem sprowadzenia zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach. Przesłuchano już około 200 osób - mieszkańców, świadków i pierwszych interweniujących. Od 5 lipca prowadzone są oględziny budynku z udziałem biegłych z zakresu pożarnictwa i konstrukcji budowlanych, a także z użyciem dronów i skanera 3D, co pozwala na zdalne oględziny pomieszczeń. Wstępnie odrzuca się spekulacje - śledczy nie potwierdzają ani awarii technicznej, ani działania osób trzecich. Wśród analizowanych hipotez są zarówno samozapłon, jak i celowe działanie osób trzecich. Eksperci do spraw pożarnictwa, gen. Ryszard Grosset i Waldemar Jiers, wskazują, że ogień rozprzestrzeniał się zbyt szybko, jak na naturalny rozwój pożaru. Zdaniem Jiersa mogło dojść do podpalenia w kilku miejscach jednocześnie. Grosset zauważa, że ogień powinien był się zatrzymać na tzw. "przegrodach pożarowych". W sprawę zaangażowane zostało także Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Potencjalne Przyczyny Rozprzestrzeniania się Ognia
Analiza pożarów dachów wskazuje na kilka kluczowych czynników, które mogą przyczyniać się do ich powstawania i szybkiego rozprzestrzeniania się:
- Awaria instalacji kablowych: Jedną z częstych przyczyn bywa przebiegająca przez obiekt budowlany instalacja kablowa, której uszkodzenie lub przeciążenie może doprowadzić do zwarcia i zapłonu.
- Materiały izolacyjne: Do szybkiego rozprzestrzeniania się ognia prowadzą także materiały stosowane jako izolacja termiczna, zwłaszcza te o wysokiej łatwopalności.
- Niewłaściwa konstrukcja dachu: Biegli wskazują, że sama konstrukcja dachu może sprzyjać szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia, jeśli nie ma odpowiednich zabezpieczeń, takich jak przegrody pożarowe.
- Działania ludzkie: W niektórych przypadkach rozważa się również celowe działanie osób trzecich, czyli podpalenie.

Obowiązki i Zmiany w Przepisach Przeciwpożarowych
Wiele aspektów ochrony przeciwpożarowej jest już ujęte w przepisach. Zgodnie z przepisami przeciwpożarowymi oraz prawa budowlanego, właściciel lub zarządca budynku ma obowiązek zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa pożarowego obiektu. W szczególności obejmuje to m.in. utrzymanie instalacji w należytym stanie technicznym, czyli np. przeprowadzanie okresowych kontroli instalacji elektrycznej, gazowej oraz przewodów kominowych, a także usuwanie stwierdzonych usterek i zagrożeń.
Redakcja serwisu Muratordom.pl zapytała rząd o to, czy w najbliższym czasie można spodziewać się zmian w przepisach dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Otrzymano potwierdzenie, że prace nad takimi przepisami już się toczą. W Ministerstwie Rozwoju i Technologii we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendą Główną Państwowej Straży Pożarnej trwają prace mające na celu zmianę przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego budynków zamieszkania zbiorowego oraz budynków wielkopowierzchniowych.
Dziś instalowanie czujek i czujników jest obowiązkowe w nowo projektowanych budynkach. Należy pamiętać, że strażacy nie kontrolują prywatnych domów i mieszkań; ewentualne kontrole pożarowe dotyczą budynków wielorodzinnych, w zakresie części wspólnych.
Inne Incydenty Pożarowe Dachów
Pożary dachów nie są odosobnionymi przypadkami. W Wielkopolsce w jednym z ostatnich raportów za początek roku odnotowano ponad 1020 pożarów w budynkach mieszkalnych, co stanowi wzrost interwencji pożarowych w domach i mieszkaniach o 18% w stosunku do tego samego okresu zeszłego roku. Poniżej przedstawiamy przykłady innych pożarów dachów, które pokazują różnorodność sytuacji i działań gaśniczych:
- Gniezno, ul. Wiśniowa (19 sierpnia 2021 r.): Pożar dachu budynku jednorodzinnego. Działania strażaków polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia oraz podaniu dwóch prądów wody w natarciu: jeden lancą gaśniczą z kosza drabiny mechanicznej oraz drugi od wewnątrz budynku. Po zlokalizowaniu pożaru strażacy przystąpili do rozbiórki nadpalonej części poszycia dachu i poddasza.
- Bielsko-Biała, ul. Podgórze: Pożar na dachu budynku wielorodzinnego, który zajął pomieszczenie techniczne na górnej kondygnacji. Ogień nie objął lokali mieszkalnych, ale użyto ogromnej ilości wody, co spowodowało zalanie mieszkań.
