Pożary domów od fajerwerków: Przyczyny i zasady bezpieczeństwa

Zbliżający się Nowy Rok to czas hucznych obchodów, których nieodłącznym elementem często są widowiskowe pokazy fajerwerków. Chociaż potrafią stworzyć niezapomnianą atmosferę, niewłaściwe używanie środków pirotechnicznych może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, życia oraz mienia, będąc przyczyną poparzeń, zranień, a nawet pożarów domów i innych obiektów.

Główne przyczyny pożarów i wypadków z fajerwerkami

Statystyki pokazują, że przyczyną większości wypadków z fajerwerkami jest ich niewłaściwe użytkowanie i nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Na terenie Unii Europejskiej co roku dochodzi do kilkuset poparzeń, zranień i pożarów, a nawet wypadków śmiertelnych z tego powodu. 80% ofiar stanowią mężczyźni w wieku 19-50 lat, co często wiąże się z atmosferą imprezową i spożyciem alkoholu. Do najczęstszych przyczyn zagrożeń należą:

• Nieodpowiedzialne użytkowanie: Odpalanie fajerwerków pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających znacząco zwiększa ryzyko wypadku. Dzieci pod żadnym pozorem nie powinny odpalać wyrobów pirotechnicznych, nawet pod nadzorem dorosłych, i muszą trzymać się z dala od miejsca odpalania.
• Niewłaściwy wybór miejsca: Używanie wyrobów pirotechnicznych w pomieszczeniach zamkniętych oraz w pobliżu obiektów mogących być narażonych na pożar (np. drzewa, linie energetyczne, dachy budynków) jest surowo zabronione. Nie należy odpalać ich w pobliżu domów.
• Niezastosowanie się do instrukcji: Brak czytania i bezwzględnego przestrzegania zaleceń producenta oraz ostrzeżeń jest jedną z kluczowych przyczyn wypadków. Nigdy nie należy pochylać się nad ładunkiem. Jeśli po odpaleniu fajerwerku lub wypaleniu lontu okaże się, że nie eksplodował, pod żadnym pozorem nie wolno do niego podchodzić, aby sprawdzić, co się stało.
• Niewłaściwe przechowywanie i transport: Kieszenie nie są właściwym miejscem do przechowywania fajerwerków ze względu na ryzyko samozapłonu.

Kluczowe zasady bezpiecznego obchodzenia się z fajerwerkami

Aby zabawa z fajerwerkami była bezpieczna, należy przestrzegać ściśle określonych zasad. Pamiętajmy, że fajerwerki to materiały łatwopalne i wybuchowe, o wysokiej temperaturze palenia i dużym polu rażenia w momencie wybuchu - to nie są zabawki.

Zakup i przechowywanie

• Fajerwerki należy kupować tylko od sprawdzonych sprzedawców, których stoiska posiadają odpowiednie pozwolenia na handel. Mamy wtedy pewność, że były właściwie przechowywane i nie są uszkodzone.
• Sprzedaż fajerwerków dozwolona jest wyłącznie osobom pełnoletnim, za okazaniem dowodu tożsamości.
• Każde opakowanie powinno zawierać instrukcję obsługi w języku polskim, nazwę i adres producenta lub importera, określenie typu i klasy wyrobu, a także ostrzeżenia. Produkt nie powinien być uszkodzony, a materiał pirotechniczny nie może wysypywać się z opakowania. Symbol CE (Conformité Européenne) na opakowaniu gwarantuje, że wyrób jest bezpieczny przy użytkowaniu zgodnym z instrukcją.
• Wszelkie odstępstwa od tych wymagań powinny wzbudzić czujność i być zgłaszane do Państwowej Inspekcji Handlowej lub Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Przygotowanie do odpalania

• Przed przystąpieniem do odpalania dokładnie przeczytaj instrukcję obsługi. Zawiera ona kluczowe informacje, takie jak bezpieczna odległość, jaką należy zachować.
• Wybierz miejsce, w którym nie zrobisz nikomu krzywdy i niczego nie zniszczysz. Sprawdź, czy na drodze ładunku nie znajdują się drzewa, linie energetyczne ani łatwopalne obiekty. Przewiduj tor lotu i miejsce upadku.
• Zadbaj o własne bezpieczeństwo: zaleca się stosowanie okularów ochronnych, które zapobiegają urazom oczu.

Proces odpalania

• Fajerwerki wolno odpalać wyłącznie pod nadzorem dorosłych.
• Zachowaj bezpieczną odległość podaną w instrukcji obsługi.
• Nigdy nie pochylaj się nad ładunkiem - stań z boku i trzymaj źródło ognia w wyciągniętej ręce. Odpalanie w rękach jest przyczyną bardzo wielu poważnych urazów.
• Rakiety należy odpalać z rur wsuniętych w podłoże, ponieważ drewniana prowadnica jest wyłącznie stabilizatorem lotu.
• Petardy draskowe należy natychmiast odłożyć na ziemię po potarciu. Petardy lontowe odpalamy po położeniu na ziemi, a nie w ręku.
• Jeśli fajerwerk nie eksplodował, nie podchodź do niego.
• Nie odpalaj petard w stanie nietrzeźwym ani w okolicznościach mogących narazić innych na niebezpieczeństwo.

Dzieci i zwierzęta

• Dzieci są zawsze bardzo zainteresowane fajerwerkami, jednak nie wolno im odpalać wyrobów pirotechnicznych. Należy przypilnować, by trzymały się z dala od miejsca odpalania.
• Huk petard niepokoi zwierzęta, szczególnie psy. Zadbajmy o to, by czworonogi nie były narażone na odgłosy wybuchów i nie zakłócały spokoju innym. Starajmy się również nie odpalać petard przed lub po nocy sylwestrowej.

Środki zapobiegawcze

W pobliżu miejsca odpalania fajerwerków warto mieć pod ręką gaśnicę lub przynajmniej wiadro z wodą, aby szybko zareagować w przypadku pożaru.

Prawne aspekty używania fajerwerków

Regulacje prawne dotyczące obrotu, przechowywania i użytkowania fajerwerków są restrykcyjne i rozbudowane. Ich celem jest przede wszystkim ochrona życia i zdrowia użytkowników oraz osób postronnych.

Obowiązujące regulacje i lokalne ograniczenia

• Prawo zakazuje używania wyrobów pirotechnicznych w miejscach publicznych, za wyjątkiem 31 grudnia oraz 1 stycznia. W wielu gminach wprowadzono okresowe ograniczenia w stosowaniu materiałów pirotechnicznych.
• Wczesne próby pirotechniczne i odpalanie resztek są niedozwolone.
• Należy informować policję o handlowcach, którzy sprzedają petardy dzieciom, gdyż jest to przestępstwo zagrożone karą grzywny, ograniczenia lub pozbawienia wolności do lat 2.

Odpowiedzialność prawna

Nieodpowiedzialne posługiwanie się petardami, doprowadzające do powstania szkody u osób trzecich, jest zawinionym wyrządzeniem szkody, co prowadzi do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej osoby, która petardę odpaliła. W prawie polskim obowiązuje zasada: kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Oprócz odpowiedzialności odszkodowawczej, osoby korzystające z petard w sposób nieodpowiedzialny mogą ponosić również odpowiedzialność karną. Użycie fajerwerków w miejscu publicznym może być uznane za wykroczenie, zwłaszcza gdy zakłóca spokój publiczny, porządek publiczny, spoczynek nocny lub wywołuje zgorszenie.

Jeśli szkoda zostanie wyrządzona wskutek pokazu sztucznych ogni zorganizowanych przez gminę, odpowiedzialność ponosi organizator. Gmina, jako organizator spotkania w tłumie, ma obowiązek zadbać o to, aby petardy nie były odpalane przez uczestników, np. poprzez ogrodzenie terenu zebrania lub kontrolę wejść.

Statystyki i realne zagrożenia: Przykłady incydentów

Ogromna popularność i dostępność fajerwerków niestety często nie idzie w parze ze świadomością ich prawidłowego i zgodnego z prawem nabywania, przechowywania i użytkowania. Poniżej przedstawiono dwa tragiczne przykłady z 2016 roku, które ilustrują realne zagrożenia:

• Wybuch na targowisku w Osinowie Dolnym (29 marca 2016): Na przygranicznym targowisku nastąpił wybuch na stoisku handlowym, gdzie zgromadzone były materiały wybuchowe. W wyniku eksplozji i pożaru około 30 pawilonów uległo spaleniu, a budynki mieszkalne i usługowe w promieniu 80 metrów zostały poważnie uszkodzone (wyleciały szyby, zniszczone wnętrza, uszkodzone elewacje i dachy). Kilka osób odniosło obrażenia.
• Eksplozja w garażu w Łomiankach (31 grudnia 2016): W garażu budynku jednorodzinnego wybuchły materiały pirotechniczne należące do firmy organizującej pokazy fajerwerków. W początkowej fazie działań ratowniczych, ze względu na groźbę kolejnych eksplozji, strażacy nie mieli możliwości poszukiwania poszkodowanych. Po ugaszeniu pożaru odnaleziono ciało 22-letniej kobiety, która znajdowała się w budynku. Budynek w trzech czwartych uległ zawaleniu, dwa pojazdy spłonęły, a trzy zostały uszkodzone odłamkami gruzu.

Te zdarzenia dobitnie pokazują, jak niebezpieczne mogą być fajerwerki w przypadku ich niewłaściwego przechowywania, sprzedaży lub użytkowania. Bezpieczeństwo jest kluczowe, a przestrzeganie zasad może uchronić przed poważnymi konsekwencjami.

tags: #pozar #domu #z #fajerwerkami