Pożar jako Klęska – Informacje i Zasady Postępowania

Pożar, szczególnie ten o dużej skali, może zostać zakwalifikowany jako klęska żywiołowa, wywołując chaos i zagrożenie dla życia, mienia oraz środowiska. Znajomość zasad postępowania w takich sytuacjach jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa i minimalizacji strat.

Wielki pożar lasu w Puszczy Solskiej (pow. biłgorajski) - Studium przypadku

W ostatnich dniach Polska zmierzyła się z potężnym pożarem lasów w powiecie biłgorajskim (Lubelskie), który objął teren Puszczy Solskiej - obszaru o wysokiej wartości przyrodniczej. We wtorek po godzinie 15 strażacy otrzymali zgłoszenie o rozległym pożarze lasu w miejscowości Kozaki w gminie Łukowa. Ogień, napędzany prądami powietrza, szybko wymknął się spod kontroli, roznosząc się górą i opanowując znaczne połacie lasu.

Początkowo pożar pochłonął około 100 hektarów lasów, jednak w środę w godzinach porannych rozprzestrzenił się nawet na prawie 480 hektarów terenów leśnych. Lasy Państwowe informowały, że sytuacja jest bardzo trudna, płoną zarówno lasy prywatne, jak i państwowe, a ogień zagraża drzewom na bardzo dużej powierzchni. Nadbryg. Zenon Pisiewicz, Lubelski Komendant Wojewódzki PSP w Lublinie, ocenił, że gaszenie pożaru potrwa jeszcze kilkanaście godzin, a sytuacja pozostaje dynamiczna.

Trudności w akcji gaśniczej i tragiczne wydarzenia

Trudność w opanowaniu żywiołu polegała przede wszystkim na tym, że były to przede wszystkim drzewa iglaste, a także na braku łatwego dostępu do wody. Ratownicy musieli dowozić wodę na miejsce lub tłoczyć ją na duże odległości, co znacząco spowalniało działania. W akcję gaśniczą włączono setki strażaków, dziesiątki jednostek straży pożarnej, samoloty Lasów Państwowych oraz śmigłowce, w tym Black Hawk. Do działań dołączyli także żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej.

W trakcie dramatycznej walki z żywiołem doszło do tragicznego wypadku. We wtorek w nocy jeden z samolotów gaśniczych typu Dromader rozbił się w rejonie prowadzonej akcji, a pilot zginął. Prezydent Karol Nawrocki złożył kondolencje rodzinie zmarłego, podkreślając ogromny smutek. Mimo tragedii akcja nie została przerwana.

Reakcja służb i zagrożenie dla mieszkańców

Biłgorajska policja zakomunikowała, że z uwagi na pożar lasu i nieużytków rolnych droga wojewódzka nr 849 na wysokości miejscowości Kozaki jest całkowicie zablokowana. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wydało pilny alert dla mieszkańców powiatu biłgorajskiego (gminy Łukowa, Józefów, Aleksandrów) oraz części Podkarpacia, ostrzegając przed pożarem lasu i dużym zadymieniem, zalecając nieotwieranie okien. Zaleca się również nieużywanie ognia w lasach i ich pobliżu, ograniczenie przebywania na zewnątrz w rejonach zadymienia, a w razie zagrożenia przygotowanie się do ewentualnej ewakuacji.

Szef MSWiA Marcin Kierwiński podkreślił, że sytuacja jest cały czas trudna, a najbliższe godziny będą decydujące. Mimo skali zagrożenia, decyzja o ewakuacji mieszkańców nie zapadła. W Warszawie zwołano sztab kryzysowy z udziałem premiera. Według władz lokalnych, zniszczony las może wymagać częściowej wycinki i ponownego nasadzenia, co oznacza wieloletni proces odbudowy ekosystemu. Przyczyny pożaru nie są jeszcze znane.

Czym jest pożar jako klęska żywiołowa?

Gdy znajdujemy się na terenie dotkniętym klęską żywiołową, z pewnością mamy wrażenie, że świat wywrócił się do góry nogami i nic nie działa tak, jak powinno. Nie jest to takie znowu dalekie od prawdy. Sytuacja jest trudna, ludzie są bardzo nerwowi, często nie myślą racjonalnie, kierują się emocjami. To zupełnie zrozumiałe, zwłaszcza jeśli klęska żywiołowa dotknęła kogoś bezpośrednio, na przykład zabrała mu dobytek całego życia.

Jak przygotować się i postępować w obliczu pożaru?

Prewencja i podstawowe przygotowanie

Kluczowe jest odpowiednie przygotowanie, które może zminimalizować ryzyko pożaru i jego skutków:

• Bardzo ostrożnie używaj zastępczych źródeł grzewczych.
• Określ w mieszkaniu, domu i obejściu gospodarskim drogi ewakuacji oraz zapoznaj z nimi domowników; przetrenuj z rodziną taką ewakuację.
• Zaopatrz mieszkanie, dom i obejście w podręczne gaśnice i naucz rodzinę posługiwać się nimi.

Postępowanie w przypadku wykrycia pożaru

Szybka i właściwa reakcja ma ogromne znaczenie:

• Jeśli zauważyłeś pożar, to masz obowiązek prawny i moralny powiadomić o tym osoby zagrożone, straż pożarną lub inne służby ratownicze.
• Użyj prostych sposobów, by ugasić pożar w zarodku - gaśnica, woda, koc gaśniczy.
• Jeśli ubranie pali się na Tobie - zatrzymaj się, połóż na ziemi i obracaj do chwili zduszenia ognia; ucieczka spowoduje tylko zwiększenie płomienia.
• Jeśli pali się tłuszcz w naczyniu kuchennym - ugaś go solą kuchenną lub po prostu nakryj szczelną pokrywką.
• Wyprowadź wszystkie osoby zagrożone w bezpieczne miejsce i w razie potrzeby udziel pierwszej pomocy.
• Gdyby pożar i swąd dymu obudził Cię ze snu - zbadaj, czy drzwi są ciepłe; jeżeli tak, to nie otwieraj ich, lecz użyj innych dróg, by opuścić pomieszczenie (np. przez okno, o ile jest to możliwe) lub usilnie wzywaj pomocy, wymachując przez okno białym obrusem, prześcieradłem.
• Jeśli musisz wyjść przez pomieszczenia zadymione, to zakryj usta i nos gęstą tkaniną, okryj się czymś niepalnym i przemieszczaj tuż przy podłodze - dym i gorące powietrze unosi się do góry, a dołem powietrze jest bardziej czyste i chłodne.
• Bądź przygotowany! Opuszczając mieszkanie, zabierz ze sobą wszystkich domowników.
• W momencie, gdy żywioł szaleje, najlepiej schronić się w bezpieczne miejsce i nie próbować za wszelką cenę ratować majątku do ostatniej chwili.

Działania po ustąpieniu zagrożenia pożarowego

Po ugaszeniu ognia należy podjąć szereg działań zabezpieczających:

• Zachowaj czujność i uwagę, gdyż po pożarze elementy konstrukcyjne budynku (zabudowań) mogą być osłabione.
• Skontaktuj się z firmą ubezpieczeniową w przypadku, gdy Twoje mieszkanie, Twój dom, zabudowania gospodarcze i pozostałe mienie ubezpieczyłeś od pożaru.
• Wyrzuć produkty żywnościowe, napoje i lekarstwa, które były narażone na działanie wysokiej temperatury, dymu i płomieni. Dotyczy to również zawartości lodówki i zamrażarki. Nie wolno też ponownie zamrażać rozmrożonej żywności.
• Jeśli sejf lub metalowa skrzynia uległy oddziaływaniu pożaru, nie próbuj ich otwierać. W ich wnętrzu przez długi czas (wiele godzin) może utrzymywać się wysoka temperatura.
• Jeśli nie wiemy, co powinniśmy zrobić i od czego zacząć, albo jak się uwolnić na przykład z uszkodzonego po pożarze budynku, najlepiej będzie, jeśli zadzwonimy pod 112 i tam poinformujemy, że potrzebujemy pomocy.

W przypadku oparzeń powstałych w wyniku pożaru, należy natychmiast polewać miejsca oparzone dużą ilością zimnej wody.

Zarządzanie kryzysowe i ewakuacja ludności

Dobrze zorganizowane społeczeństwo jest przygotowane do sprawnego funkcjonowania nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Statystyki wskazują, że w większości przypadków występujące zagrożenia mają charakter lokalny, a ich likwidacja jest działaniem rutynowym. W tego rodzaju akcjach udział biorą służby zawodowe (często również ochotnicze) jednej lub kilku formacji, takich jak straż pożarna, policja, pogotowie ratunkowe.

Czasami jednak, w wyniku niekorzystnego rozwoju sytuacji, zdarzenia mogą spowodować powstanie sytuacji kryzysowej, w konsekwencji której następuje znaczne ograniczenie możliwości reagowania służb oraz funkcjonowania struktur państwowych i groźba zerwania więzi społecznych. Warunkiem podjęcia skutecznych działań jest odpowiednio wczesne uzyskanie informacji o zaistnieniu zagrożenia, jej przetworzenie i przekazanie we właściwej formie do poszczególnych adresatów.

Realizacja działań ostrzegania i alarmowania powinna umożliwić skuteczne uruchomienie systemu reagowania i uprzedzenie ludności o zagrożeniu przy jednoczesnym zminimalizowaniu niebezpieczeństwa powstania paniki wśród ludności zagrożonej. Ewakuacja ludności od dawna stanowi wypróbowaną, chociaż częściej wymuszoną niż wcześniej przewidywaną, metodę ochrony przed niebezpiecznymi zdarzeniami losowymi, zarówno w sensie zapobiegawczym, jak i ratowniczym.

Za zorganizowaniem ewakuacji przemawia fakt, że zawsze znajdą się ludzie, którzy będą usiłowali opuścić rejony zagrożone. W takiej sytuacji, przy braku jakiejkolwiek organizacji, masowe ruchy ludności mogą spowodować paraliż organizacyjny, zablokowanie ciągów komunikacyjnych itp., co w konsekwencji może wywołać tragiczne skutki. Celem ewakuacji jest zmniejszenie stopnia zagrożenia, dlatego zarządza się ją tylko w razie pewności, że zwiększy to możliwość przetrwania ludności. Aby ewakuacja okazała się skuteczną formą ochrony ludności, powinna być należycie zaplanowana. Dlatego też konieczne jest przygotowanie planu ewakuacji, jako jednego z elementów Planu Zarządzania Kryzysowego i Planu Obrony Cywilnej. Plan taki winien precyzować zarówno sposób prowadzenia ewakuacji w zależności od istniejących uwarunkowań, jak i określać zasoby niezbędne do realizacji tego zadania.

Prawne aspekty ochrony przeciwpożarowej

Przepisy prawne jasno określają obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, mające na celu zapobieganie pożarom i minimalizowanie ich skutków:

• Odpowiedzialność za ochronę przeciwpożarową: Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu ma obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Odpowiedzialność tę może przejąć - w całości lub w części - zarządca lub użytkownik na podstawie umowy cywilnoprawnej. Obowiązki te dotyczą również gmin w zakresie nadzoru nad zadaniami związanymi z ochroną przeciwpożarową.
• Kwalifikacje: Osoby wykonujące czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, polegające na zapobieganiu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, a niezatrudnione w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, są obowiązane posiadać tytuł zawodowy inżynier pożarnictwa albo tytuł zawodowy inżynier i dyplom ukończenia studiów w Szkole Głównej Służby Pożarniczej w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego.
• Opłaty za szkolenia: Za szkolenia w zakresie ochrony przeciwpożarowej pobierane są opłaty, których wysokość jest regulowana przepisami.
• Zgłoszenie obiektu budowlanego: Inwestor jest obowiązany zawiadomić komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej właściwego dla miejsca lokalizacji inwestycji o zakończeniu budowy obiektu budowlanego istotnego ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem i o zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.
• Uzgodnienia projektów: Rzeczoznawca może uzgodnić projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany, projekt techniczny oraz projekt urządzenia przeciwpożarowego, zarówno bez uwag, jak i z uwagami.
• Dopuszczenie wyrobów: Dopuszczenia do użytkowania wyrobów w jednostkach ochrony przeciwpożarowej oraz ogólne oceny wyrobów dokonuje się w oparciu o Polskie Normy, a w przypadku ich braku - wymagania techniczno-użytkowe określone w rozporządzeniach.

tags: #pozar #jaka #kleska