W niedzielę 2 czerwca rano doszło do pożaru na poddaszu zabytkowego Kościoła Świętych Piotra i Pawła przy ulicy Żabi Kruk w centrum Gdańska. Szybka reakcja straży pożarnej pozwoliła na opanowanie sytuacji i uratowanie większości cennego dziedzictwa świątyni.
Wybuch pożaru i szybka akcja gaśnicza
Strażacy otrzymali wezwanie o pożarze dachu zabytkowego kościoła św. Piotra i Pawła w Gdańsku na Żabim Kruku około godziny 6 rano, dokładnie o 06:02. Ze względu na fakt, że "mamy do czynienia z obiektem sakralnym, dużej powierzchni", błyskawicznie zadysponowano kolejne siły z całego województwa.
W akcji gaśniczej brało udział łącznie 28 zastępów straży pożarnej, czyli około 100 strażaków, zarówno z Gdańska, jak i zastępy z innych powiatów i Ochotniczej Straży Pożarnej. Do gaszenia ognia, który zlokalizowany był na wysokości 30 metrów, strażacy wykorzystywali pięć drabin i podnośników.
Wielki Pożar Kościoła w Gdańsku - 1999r (materiał TV)
Pożar został ugaszony, a sytuacja opanowana w ciągu około dwóch godzin od zgłoszenia. Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz poinformowała kilkanaście minut po godzinie 8, że pożar został ugaszony. Portal trojmiasto.pl donosił, że dzięki szybkiej reakcji służb udało się uratować kościół.
Po opanowaniu ognia rozpoczęły się prace porządkowe i zabezpieczające. Trwała rozbiórka nadpalonych elementów dachu, w tym części konstrukcji dachowej zakrystii. Działaniami na miejscu kierował pomorski komendant wojewódzki.
Skala zniszczeń i ochrona dziedzictwa
Ogień strawił około 200 metrów kwadratowych konstrukcji dachowej, w tym dach nad zakrystią z jednej strony. Arcybiskup Sławoj Leszek Głódź zaznaczył, że całość kościoła ma ćwierć hektara, co świadczy o tym, że spalona część stanowiła ułamek całości. W jego ocenie "Łaska Boża i Opatrzność czuwały przy tej tragedii".
Według abp Głódzia, wewnątrz świątyni ogień nie wyrządził żadnych szkód. Jednakże, ponieważ użyta do gaszenia woda kapała z części dachowej do wnętrza kościoła, "jest trochę wody w prezbiterium, na posadzce i w zakrystii". Strażacy, by zminimalizować te skutki, zabezpieczali folią niektóre zabytkowe elementy stanowiące wyposażenie kościoła oraz wynieśli część wyposażenia, które ucierpiało w wyniku zalania. Zagrożony pożarem był też ołtarz świątyni, który został zabezpieczony. Cudowny Obraz Matki Bożej Łaskawej ani pozostałe wyposażenie kościoła głównego, na szczęście, nie ucierpiały.
Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podziękowała "dzielnym i odważnym strażakom" za błyskawiczną akcję. "To oni uratowali kościół" - powiedział również metropolita gdański abp Sławoj Leszek Głódź, podkreślając trudny dojazd do świątyni ze względu na okoliczne bloki. Dulkiewicz zadeklarowała "wszelką pomoc" ze strony miasta w odbudowie dachu kościoła, choć na razie nie jest znana kwota wsparcia. Na miejscu obecny był także miejski konserwator zabytków Grzegorz Sulikowski, monitorujący sytuację.
Możliwe przyczyny pożaru
Według nieoficjalnych informacji, przyczyną pożaru mogło być zwarcie w instalacji elektrycznej, która znajdowała się w niedawno wyremontowanym dachu. Udział osób trzecich w podpaleniu został raczej wykluczony, ponieważ kościół był zamknięty i zabezpieczony alarmami.
Historia i znaczenie Kościoła Świętych Piotra i Pawła
Zarys historyczny
Kościół Świętych Piotra i Pawła zlokalizowany jest na terenie Starego Przedmieścia w Gdańsku przy ulicy Żabi Kruk. Jego budowę rozpoczęto pod koniec XIV wieku, a dokładniej w 1397 roku, jako filię Kościoła Mariackiego. Jest to jeden z największych kościołów gotyckich w Gdańsku.
Świątynia była wielokrotnie przebudowywana i odbudowywana po licznych zniszczeniach, w tym pożarach, do których doszło m.in. w 1424, 1521 i 1580 roku. Także w czasie działań wojennych w 1945 roku kościół został zniszczony pożarem podczas szturmu Armii Czerwonej na Gdańsk, kiedy to runęły konstrukcje dachowe prezbiterium, nawy południowej i częściowo nawy głównej, a także oberwaniu uległa większość sklepień. Planowa rekonstrukcja świątyni rozpoczęła się w drugiej połowie lat 70. ubiegłego stulecia, a uroczysta rekonsekracja nastąpiła 11 września 2006 roku.
W latach 1622-1945 kościół należał do ewangelików reformowanych i odbywały się w nim nabożeństwa w językach polskim, angielskim, francuskim i niemieckim. Od 1945 roku świątynia służy rzymskim i ormiańskim katolikom.
Cenne wyposażenie i sanktuarium
Gospodarze kościoła wymieniają wśród najcenniejszego wyposażenia świątyni m.in. gotycką chrzcielnicę z XV wieku, Kaplicę Uphagenów z zachowanym epitafium w formie antycznej oraz rokokową drewnianą obudową, kolekcję żyrandoli z XVII wieku, barokowy ołtarz główny i stalle renesansowe z XVII wieku. W tym kościele mieści się również sanktuarium Cudownego Obrazu Matki Bożej Łaskawej z kościoła ormiańskiego w Stanisławowie.
Apel o wsparcie na odbudowę
W imieniu księdza proboszcza Cezarego Annusewicza i wspólnoty gdańskich Ormian, wystosowano prośbę do "wszystkich Ludzi Dobrej Woli o wsparcie w odbudowie". Szczegóły i więcej informacji na temat zbiórki zostaną podane wkrótce.
Wspólnota podkreśla swoją tożsamość jako Katolicki Kościół Wschodni, będący pełnoprawnym członem Kościoła Katolickiego, uznającym władzę i autorytet Biskupa Rzymu. Obrządek ormiański, wywodzący się z Armenii i tradycji św. Bazylego, został uformowany przez św. Grzegorza Oświeciciela.