4 stycznia 2019 roku w Koszalinie doszło do tragicznego pożaru w escape roomie "ToNiePokój" przy ulicy Józefa Piłsudskiego 88. W wyniku zdarzenia śmierć poniosło pięć 15-letnich dziewcząt, uczennic klasy 3D oddziałów gimnazjalnych Szkoły Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie, które świętowały urodziny jednej z koleżanek. Ofiarami tragedii były: Karolina Barabas, Julia Pawlak, Wiktoria Pietras, Małgorzata Tymieniecka i Amelia Wieczorek.
Przyczyny pożaru i śmierć ofiar
Z dotychczasowych ustaleń Prokuratury Okręgowej w Koszalinie wynika, że bezpośrednią przyczyną pożaru było rozszczelnienie butli gazowej zainstalowanej w piecyku, który ogrzewał pomieszczenie. Gaz nie pochodził z sieci, lecz był dostarczany do obiektu w butlach. Początkowo nie wykluczano instalacji elektrycznej jako źródła ognia, jednak późniejsze ekspertyzy ją odrzuciły. Pożar wybuchł około godziny 17:15 w dwukondygnacyjnym budynku, obejmując pomieszczenie sąsiadujące z pokojem, w którym przebywały dziewczęta.
Rzecznik prokuratury dysponuje opinią biegłego z zakresu medycyny sądowej sporządzoną po badaniach sekcyjnych, która jednoznacznie wskazuje, że przyczyną śmierci pokrzywdzonych było zatrucie tlenkiem węgla. Biegły wykluczył, by dziewczęta były pod wpływem alkoholu, narkotyków czy jakichkolwiek środków odurzających. Tragiczne, wstępne ustalenia wskazują, że pokrzywdzone samodzielnie nie mogły opuścić obiektu, ponieważ tak konstruowane są escape roomy.
Nieprawidłowości w obiekcie
Komendant główny Państwowej Straży Pożarnej Leszek Suski przedstawił ustalenia, które wskazywały na "wiele niedociągnięć" w lokalu. Wśród nich wymieniono:
- Urządzenia grzewcze znajdowały się zbyt blisko materiałów palnych.
- W pomieszczeniu znaleziono świece, a instalacje były poprowadzone w sposób prowizoryczny.
- Samo pomieszczenie, w którym przebywały dziewczęta, miało zaledwie 7,3 m kw., co przy dwóch fotelach i lampie sugerowało ciasnotę.
- Brak zapewnienia właściwej ewakuacji.
W regulaminie obiektu zapisano, że w zabawie mogą uczestniczyć wyłącznie osoby pełnoletnie, a niepełnoletnie - pod opieką dorosłego. W obiekcie nie było dróg ewakuacyjnych. Ogień miał uniemożliwić 25-letniemu pracownikowi escape roomu, Radosławowi D., dotarcie do nastolatek i otwarcie im drzwi. Pracownik, poważnie poparzony, trafił do centrum leczenia ciężkich oparzeń szpitala specjalistycznego w Gryficach. W momencie pożaru nie był w stanie otworzyć dziewczętom drzwi, które mogły to zrobić dopiero po rozwiązaniu ostatniej zagadki. Choć w lokalu znajdowały się gaśnice, nie zostały użyte.
Śledztwo i odpowiedzialność
Oskarżeni i zarzuty
Prokuratura Okręgowa w Koszalinie wszczęła śledztwo w kierunku spowodowania pożaru skutkującego śmiercią pięciu 15-latek, co zagrożone jest karą do 12 lat pozbawienia wolności. Według ustaleń prokuratury, 28-letni Miłosz S. z Poznania faktycznie organizował i prowadził escape room należący do jego babci. Zajmował się zawodowo obsługą tego typu pokoi zagadek.
Akt oskarżenia, skierowany do Sądu Okręgowego w Koszalinie 30 kwietnia 2021 roku, objął cztery osoby:
- Miłosz S. - organizator escape roomu.
- Jego matka, Beata W., i babcia, Małgorzata W. - uczestniczące w prowadzeniu działalności.
- Pracownik obiektu, Radosław D.
Wszyscy oskarżeni usłyszeli zarzuty umyślnego stworzenia niebezpieczeństwa wybuchu pożaru w escape roomie i nieumyślnego doprowadzenia do śmierci pięciu osób. Miłosz S. został tymczasowo aresztowany na trzy miesiące, groziło mu do 8 lat więzienia.
Wyrok ws. pożaru w escape roomie. Co mówią rodzice? (UWAGA! TVN)
Przebieg procesu i wyroki
Proces rozpoczął się 14 grudnia 2021 roku przed Sądem Okręgowym w Koszalinie. Rodzice ofiar przystąpili do sprawy jako oskarżyciele posiłkowi. 21 listopada 2024 roku zapadł wyrok. Miłosz S. został skazany na 2 lata więzienia za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa w postaci pożaru. Pracownik Radosław D. oraz Małgorzata W. i Beata W. również usłyszeli wyroki, choć szczegóły ich kar nie zostały podane w udostępnionym materiale.
Reakcje społeczne i zmiany prawne
Żałoba i uroczystości
Tragedia w Koszalinie wywołała głębokie poruszenie w całej Polsce. Kondolencje rodzinom ofiar złożyli m.in. prezydent Andrzej Duda, premier Mateusz Morawiecki oraz ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce Georgette Mosbacher. Prezydent Koszalina Piotr Jedliński ogłosił niedzielę, 6 stycznia 2019 roku, dniem żałoby w mieście. Odwołano Orszak Trzech Króli, spektakle w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym oraz wydarzenia kulturalne w Centrum Kultury 105.
6 stycznia 2019 roku o godzinie 12:00 w koszalińskiej katedrze odbyła się msza święta w intencji ofiar pożaru i ich rodzin, celebrowana przez biskupa koszalińsko-kołobrzeskiego Edwarda Dajczaka. Po nabożeństwie miał miejsce przemarsz na plac ratuszowy i wspólna modlitwa. 10 stycznia 2019 roku odbył się wspólny pogrzeb ofiar pożaru, zorganizowany przez Urząd Miejski w Koszalinie, w kościele św. Kazimierza na osiedlu Bukowym.
Kontrole i nowelizacja przepisów
W związku z pożarem, ówczesny Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Joachim Brudziński polecił Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej przeprowadzenie kontroli przeciwpożarowych we wszystkich obiektach typu escape room w Polsce. Skontrolowano 520 lokali, stwierdzono prawie 2000 uchybień i wydano 102 zakazy użytkowania obiektów. Podobne kontrole zapowiedziano również na Litwie i w Czechach.
11 stycznia 2019 roku minister Joachim Brudziński podpisał nowelizację rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Wprowadzono przepisy uszczegóławiające kwestie ochrony przeciwpożarowej dotyczące ewakuacji w obiektach o charakterze rozrywkowym. Nowe regulacje nakazały między innymi co najmniej raz na 2 lata praktyczne sprawdzanie organizacji ewakuacji ludzi oraz spełnianie wymagań ochrony przeciwpożarowej. Premier Mateusz Morawiecki zapowiedział standaryzację pomieszczeń, w których prowadzona będzie tego typu działalność rozrywkowa.