W sobotę 17 sierpnia 2024 roku region Gniezna doświadczył jednego z największych pożarów lasu od kilkunastu lat. Ogień, który wybuchł w okolicy miejscowości Cielimowo, szybko objął znaczne obszary leśne, wywołując szerokie działania ratunkowe i poważne konsekwencje dla środowiska oraz lokalnej społeczności.
Przebieg zdarzeń i skala pożaru
Początek i zgłoszenie
Zgłoszenie o pożarze lasu, zlokalizowanego między miejscowościami Cielimowo a Żydowo pod Gnieznem, wpłynęło do Stanowiska Kierowania PSP Gniezno w sobotę, 17 sierpnia, około godziny 13:00. Ogień został zauważony przez osoby postronne przebywające w lesie, a także przez strażaka ochotnika, co umożliwiło szybką reakcję służb ratunkowych.
Rozwój i rozmiary
W momencie rozpoczęcia akcji, pożar obejmował powierzchnię około 4-5 hektarów młodego lasu. Z uwagi na bardzo małą wilgotność roślin oraz panujące warunki pogodowe, w tym wiejący wiatr, ogień rozprzestrzeniał się w błyskawicznym tempie. Ostatecznie, według wstępnych szacunków Nadleśnictwa Gniezno i Lasów Państwowych, pożar strawił około 25-26 hektarów młodników sześcioletnich. Był to młody las, zasadzony z ogromnym staraniem po nawałnicy, która przeszła przez ten teren w 2017 roku. Działania gaśnicze trwały nieprzerwanie przez ponad 34 godziny, aż do późnych godzin wieczornych w sobotę i dogaszanie pogorzeliska w niedzielę.
Akcja gaśnicza i zaangażowane siły
Zastępy straży pożarnej
W akcji gaszenia pożaru uczestniczyło kilkanaście, a ostatecznie 26 zastępów straży pożarnej. Byli to strażacy z wielu jednostek powiatu gnieźnieńskiego oraz wrzesińskiego, w tym:
- PSP Gniezno (7 jednostek)
- JRG Września (1 jednostka)
- Komenda Wojewódzka PSP Poznań (samochód operacyjny)
- OSP Niechanowo (2 jednostki)
- OSP Żydowo
- OSP Czerniejewo
- OSP Trzuskołoń
- OSP Mnichowo
- OSP Witkowo
- OSP Marzenin
- OSP Węgierki
- OSP Łubowo
- OSP Modliszewo
- OSP Zdziechowa
Na miejscu obecni byli również policjanci, którzy zabezpieczali ruch na drodze krajowej nr 15.
Wsparcie lotnicze
W związku z dynamicznym rozwojem pożaru i potrzebą natychmiastowego wsparcia, podjęto decyzję o włączeniu w akcję środków lotniczych. W sumie trzy samoloty typu Dromader wykonywały naloty ze środkiem gaśniczym i wodą. Jeden z samolotów pochodził z Wielkopolski, a dwa z Torunia. Każdy z tych samolotów, wchodzących w skład systemu zabezpieczenia przeciwpożarowego Lasów Państwowych, jest w stanie zabrać ponad 2000 litrów wody.
Udział Lasów Państwowych i mieszkańców
W akcji gaśniczej aktywnie uczestniczyli pracownicy Nadleśnictwa Gniezno oraz Zakładów Usług Leśnych. Po zakończeniu bezpośredniej akcji gaśniczej, pilarze z Zakładów Usług Leśnych udostępnili teren pożarzyska w celu wyorania barier, które miały uniemożliwić dalsze przemieszczanie się ognia. W ekstremalnie trudnych warunkach pogodowych, z panującym upałem, strażakom udało się opanować pożar. Ważnym elementem wsparcia była również pomoc ze strony mieszkańców okolicznych miejscowości, którzy dostarczali wodę pitną dla strażaków i leśników, a także okolicznych rolników, którzy za pomocą beczkowozów z wodą pomagali w dogaszaniu pogorzeliska.
Za potężną technologią w lotniskowych wozach strażackich
Trudności i opanowanie ognia
Gryzące języki ognia rozprzestrzeniały się w każdym możliwym kierunku, a miejscami, z uwagi na wiatr, przenosiły się w kolejne sektory, tworząc nowe zarzewia. Okrążenie przeciwnika, zorganizowanie odcinków bojowych i zmasowany atak, wspomagany przez samoloty gaśnicze, pozwoliły na opanowanie sytuacji. Pomimo awarii sprzętu i strat w umundurowaniu, udało się zatrzymać ogień wszystkimi dostępnymi siłami. W zdarzeniu nikt nie ucierpiał.
Przyczyny pożaru
Prawdopodobne źródło
W obecnej chwili nie ma jednoznacznie wskazanej przyczyny pożaru, jednak zgodnie z danymi publikowanymi przez Lasy Państwowe, za ponad 90% pożarów w Polsce odpowiedzialny jest człowiek. Zaprószenie ognia jest wskazywane jako prawdopodobna przyczyna pożaru lasu w Nadleśnictwie Gniezno.
Czynniki ryzyka i wysokie zagrożenie pożarowe
Pożar rozprzestrzeniał się w błyskawicznym tempie ze względu na bardzo małą wilgotność roślin oraz ekstremalnie suche warunki pogodowe. Przesuszone trawy, wysokie temperatury i brak opadów stworzyły III stopień zagrożenia pożarowego. Nawet krótkotrwałe, nawalne ulewy nie zmieniają na zbyt długo zagrożenia, co podkreśla utrzymujące się ryzyko w lasach, nie tylko wielkopolskich. Ściółka jest ekstremalnie sucha, a wystarczy niewielka iskra, aby doszło do kolejnej tragedii.
Apel o ostrożność
Lasy Państwowe, PSP Gniezno oraz lokalne władze apelują o zachowanie szczególnej ostrożności na terenach leśnych i rozwagę podczas przebywania w lasach, zwłaszcza w okresie suchych i upalnych dni, kiedy ryzyko pożaru gwałtownie rośnie.
Skutki pożaru i straty
Zniszczenia przyrodnicze
Pożar w Cielimowie to ogromna tragedia dla całego regionu. Ogień strawił młode pokolenie lasu, zasadzone ogromnym staraniem po nawałnicy z 2017 roku. Były to sześciuletnie młodniki, które stanowiły symbol odradzającego się ekosystemu. Z punktu widzenia przyrodniczego, obszar pożarzyska będzie wymagał specjalnego traktowania. Przy tak wysokich temperaturach, jakie panowały w czasie pożaru, nie było szans, aby kataklizm przeżyły jakiekolwiek rośliny, owady i zwierzęta znajdujące się w tym terenie. Dokładne szacowanie zniszczeń zostanie przeprowadzone przez specjalistów z Nadleśnictwa Gniezno.
Wpływ na ruch drogowy
W wyniku działań gaśniczych i dla bezpieczeństwa, droga krajowa nr 15 na odcinku pomiędzy Gnieznem a Wrześnią (a także między Gnieznem a Żydowem) została całkowicie zamknięta przed godziną 16:00. Policja wyznaczyła objazdy drogami powiatowymi, a utrudnienia w ruchu trwały aż do późnych godzin wieczornych, znacząco wpływając na komunikację w regionie.
Wymiar symboliczny i emocjonalny
Pożar w Cielimowie ma również wymiar symboliczny, ponieważ strawił las, który odradzał się po ogromnym kataklizmie - huraganie z lipca 2017 roku. Kilka lat trwały prace związane z uprzątnięciem połamanych drzew i posadzeniem nowego pokolenia lasu. Ten pożar jest bardzo traumatycznym przeżyciem dla lokalnej ludności, która do tej pory odczuwała skutki wcześniejszego huraganu.
Dalsze działania i obserwacja pogorzeliska
Pogorzelisko w Cielimowie będzie wymagało stałej obserwacji jeszcze przynajmniej przez kilka dni, aby upewnić się, że ogień nie pojawi się ponownie. Strażacy wciąż jeszcze prowadzą działania na terenie kompleksu leśnego, między Cielimowem a Żydowem.
Walka z dezinformacją
Plotki o zabudowie terenu
W ostatnich dniach po tragicznym zdarzeniu w mediach społecznościowych i wśród mieszkańców zaczęły krążyć nieprawdziwe informacje sugerujące, że na terenie lasu, który spłonął w sobotę, ma powstać osiedle mieszkaniowe.
Ustawowa ochrona terenów leśnych
Lasy Państwowe i władze lokalne podkreślają, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tereny leśne w Polsce są objęte szczególną ochroną. Ustawa o lasach jasno określa, że lasy stanowiące własność Skarbu Państwa, a także lasy prywatne, są wyłączone z możliwości przeznaczenia na cele niezwiązane z gospodarką leśną. Co więcej, nawet w przypadku lasów prywatnych, które uległy zniszczeniu, obowiązują przepisy nakładające na właścicieli obowiązek zalesienia tych obszarów.
Apel o weryfikację informacji
W obliczu narastających plotek i nieprawdziwych informacji, apeluje się do mieszkańców oraz osób zainteresowanych losem lasu w Cielimowie o rozwagę i weryfikację informacji, które pojawiają się w przestrzeni publicznej. W świetle obowiązującego prawa, plotki o planowanej budowie osiedla na terenie spalonego lasu w Cielimowie są całkowicie bezpodstawne, a ich przekształcenie na cele mieszkaniowe jest wykluczone.
Podziękowania i podsumowanie
Podziękowania dla zaangażowanych
Nadleśnictwo Gniezno oraz Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu wyraziły ogromne podziękowania dla wszystkich, którzy włączyli się w akcję gaszenia pożaru w lesie. Doceniono wysiłek strażaków, leśników, pracowników Zakładów Usług Leśnych, mieszkańców i rolników, którzy w panującym upale uwijali się, aby powstrzymać żywioł. Szczególne podziękowania skierowano również do osób postronnych, które zgłosiły pożar.
Wnioski i apele
Pożar w Cielimowie przypomina o ogromnym zagrożeniu pożarowym, które panuje w polskich lasach, zwłaszcza w suchych i upalnych okresach. Przesuszone trawy, wysokie temperatury i brak opadów tworzą warunki, w których wystarczy niewielka iskra, aby doszło do kolejnej tragedii. W związku z tym, Lasy Państwowe i służby apelują o zachowanie szczególnej ostrożności i rozwagę podczas przebywania na terenach leśnych.
tags: #pozar #lasu #w #cielimowie