Pożar Puszczy Noteckiej był drugim co do wielkości pożarem lasu w Polsce po II wojnie światowej, ustępując jedynie pożarowi w Kuźni Raciborskiej. To dramatyczne wydarzenie miało miejsce 10 i 11 sierpnia 1992 roku.
Przebieg i przyczyny pożaru
Las zapalił się 10 sierpnia 1992 roku o godzinie 16:27. Przyczyną pożaru były iskry sypiące się z zablokowanych hamulców pociągu towarowego relacji Poznań - Krzyż, który przejeżdżał pomiędzy Miałami a Drawskim Młynem.
Mimo natychmiastowo podjętej akcji gaśniczej, ogień szybko się rozprzestrzenił. Było to spowodowane między innymi bardzo niską wilgotnością ściółki, co sprzyjało błyskawicznemu zajmowaniu się kolejnych obszarów. Pożar trwał do godziny 0:30 następnego dnia.
Zakończył się on dzięki gwałtownej burzy, która w ciągu zaledwie 15 minut ugasiła ogień, ratując tym samym pozostałą część Puszczy Noteckiej. W ciągu dziewięciu godzin spłonęło prawie 6 tysięcy hektarów lasów.
Pożary lasów 101 | National Geographic
Skutki pożaru i początkowe działania
Oprócz rozległych obszarów leśnych, w wyniku pożaru zniszczonych zostało również 19 budynków gospodarczych i trzy gospodarstwa.
Usuwanie skutków pożaru trwało trzy lata. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Pile skierowała do pracy wszystkie swoje nadleśnictwa, angażując znaczne zasoby ludzkie i techniczne.
Odbudowa i zmiany w ekosystemie
Przy wyrębie spalonego lasu pracowało 5 tysięcy osób, w tym aż 4 tysiące drwali. Na pożarzysku pozyskano 1 milion metrów sześciennych drewna. Na miejscu spalonego lasu posadzono 80 milionów sadzonek, co znacząco zmieniło strukturę przyszłego drzewostanu.
Przed pożarem sosna stanowiła aż 99 procent, natomiast brzoza - tylko 0,4 procent składu gatunkowego drzewostanu. W nowym drzewostanie proporcje uległy znaczącej zmianie: na sosnę przypada zaledwie 74 procent, na brzozy aż 18 procent, a na dęby i modrzewie po 2 procent. To sprawiło, że obszar ten stał się najbardziej zróżnicowanym gatunkowo fragmentem drzewostanu w całej Puszczy Noteckiej.
Zapobieganie przyszłym zagrożeniom
W celu minimalizacji ryzyka przyszłych pożarów wprowadzono szereg środków zapobiegawczych. Wzdłuż torowiska utworzono 8-metrowe pasy przeciwpożarowe, pozbawione roślinności. Dodatkowo, powstały biologiczne pasy bezpieczeństwa o szerokości od 50 do 100 metrów, porośnięte wyłącznie gatunkami liściastymi, które są mniej podatne na ogień.
Na obszarze odnowionego lasu, w promieniu nie większym niż 1,5 kilometra od siebie, postawiono również cysterny o pojemności 40-60 tysięcy litrów. Każda z nich jest w stanie zasilić około 20 strażackich wozów bojowych, co znacznie zwiększa efektywność gaszenia ewentualnych pożarów.
