Straż Pożarna: Organizacja, Działania i Znaczenie

Istnieje mnóstwo powodów, dla których życie bez Straży Pożarnej byłoby dużo bardziej niebezpieczne. Przede wszystkim ginęłoby jeszcze więcej osób w czasie pożarów i wypadków drogowych. Nie byłoby wsparcia podczas powodzi i wichur. Pomoc Strażaków i wszystkich jednostek Straży Pożarnej jest tak naprawdę nieoceniona dla całego społeczeństwa.

strażacy gaszący pożar i pomagający podczas powodzi

Struktura organizacyjna polskiego pożarnictwa

Aby Straż Pożarna mogła sprawnie funkcjonować, musi być przede wszystkim dobrze zorganizowana. W polskim systemie bezpieczeństwa wyróżniamy kilka rodzajów formacji straży pożarnej, z których każda pełni specyficzne funkcje.

Państwowa Straż Pożarna (PSP)

Państwowe Straże Pożarne (PSP) to bardzo ważne formacje, które na co dzień zwalczają wszelkiego rodzaju pożary, pomagają przy wypadkach samochodowych i w innych sytuacjach ratowniczo-gaśniczych. Działania te prowadzone są zawodowo.

Na najwyższym poziomie hierarchii znajduje się Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej (PSP), zarządzająca i koordynująca działaniami na poziomie krajowym. W skład PSP wchodzą także:

  • Komendy Wojewódzkie PSP
  • Komendy Powiatowe i Miejskie PSP
  • Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze (JRG), którymi są główne zespoły operacyjne PSP rozmieszczone w różnych punktach miast i regionów.

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP)

Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) to jednostki, bez których również ciężko byłoby sobie wyobrazić życie, w szczególności w małych miejscowościach, gdzie właśnie te formacje działają. OSP to ochotnicy, którzy odbywają specjalne szkolenia, po to, aby móc uczestniczyć w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Są to niezależne grupy strażaków, które wspierają działania PSP, głównie w małych miejscowościach i na wsiach.

Zakładowe Straże Pożarne

Tego typu jednostki działają przede wszystkim w dużych zakładach przemysłowych. Mają one własne oddziały Straży Pożarnej, które sprawują ochronę przeciwpożarową na terenie danego zakładu.

Wojskowe Straże Pożarne

Wojskowe Straże Pożarne to jednostki odpowiedzialne za ochronę obiektów wojskowych.

schemat struktury organizacyjnej polskiego pożarnictwa

Systemy powiadamiania i gotowość do działania

Słysząc dźwięk strażackiej syreny, zazwyczaj wiemy, że może się dziać coś niebezpiecznego i mamy świadomość, że za chwilę do akcji wyruszą Strażacy. Dla samego Strażaka odgłos syreny jest szczególnie ważny i absolutnie nie może go zignorować. Może ona mieć różne brzmienia, natomiast trzy krótkie dźwięki z przerwami zazwyczaj oznaczają alarm bojowy.

Oprócz wspomnianej drogi informowania istnieją również inne systemy powiadamiania Strażaków, takie jak aplikacje mobilne, za sprawą których można rozesłać do Strażaków SMS-y informujące o zdarzeniu. Mogą to być także połączenia telefoniczne. W samej aplikacji często też znajduje się lokalizacja wypadku lub pożaru, mapa i ogólny opis zdarzenia. Aplikacja internetowa www.florian-straz.pl powstała jako narzędzie do wspomagania zarządzania i komunikacji w jednostkach ratowniczo-gaśniczych PSP.

strażak odbierający zgłoszenie na tablecie z mapą

Kształcenie i rozwój kadr: Technik pożarnictwa

Technik pożarnictwa to osoba przygotowana do pełnienia służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej. Kształcenie techników pożarnictwa realizowane jest w Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie oraz Szkołach Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie i Poznaniu. Kształcenie odbywa się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. Nr 991).

Zgodnie z art. 8, ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - "Szkoły kształcące w zawodzie technik pożarnictwa może zakładać i prowadzić wyłącznie minister właściwy do spraw wewnętrznych".

Egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe

Aby uzyskać tytuł zawodowy „technik pożarnictwa”, należy po ukończeniu kształcenia zdać egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Egzamin ten zastąpił organizowane do tej pory w szkołach egzaminy z przygotowania zawodowego. Za przygotowanie i organizację egzaminu odpowiedzialne są Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) oraz okręgowe komisje egzaminacyjne (OKE), nadzorowane przez ministra właściwego do spraw oświaty. W przypadku zawodu technik pożarnictwa za egzamin odpowiedzialne są CKE oraz OKE w Krakowie, Jaworznie i Poznaniu.

Zadania egzaminacyjne przygotowywane są nie przez poszczególne szkoły, tak jak było wcześniej, ale przez OKE i współpracujących z nią specjalistów z zakresu pożarnictwa. Egzamin składa się z dwóch etapów:

  1. Etap pierwszy, to dwuczęściowy egzamin pisemny, obejmujący w części pierwszej - wiadomości i umiejętności właściwe dla zawodu, a w części drugiej - wiadomości i umiejętności związane z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą.

Zwiększenie liczby miejsc o 20 w stosunku do liczby określonej w "Zasadach kwalifikowania kandydatów na kwalifikacyjne kursy zawodowe w zawodzie technik pożarnictwa w roku szkolnym 2025/2026", było uwzględnieniem przez Komendanta Głównego PSP postulatów dotyczących zwiększonych potrzeb w tym zakresie, zgłaszanych przez komendantów wojewódzkich PSP oraz stronę społeczną. Podstawowym kryterium rozdziału tych miejsc była wielkość województwa mierzona w oparciu o liczbę etatów. Zgodnie z tą metodyką dodatkowe miejsca przypadły 8 województwom (komendom wojewódzkim PSP - liczba miejsc dla jednostek centralnych pozostała bez zmian). W imiennych wykazach kandydatów sporządzonych przez komendantów wojewódzkich PSP i przesłanych do KG PSP, zwiększenie liczby miejsc zostało już uwzględnione.

W ostatnim czasie Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa - Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie nawiązał współpracę ze Szkołą Główną Służby Pożarniczej.

grupa techników pożarnictwa podczas zajęć praktycznych

Wszechstronność działań i nowe wyzwania

Działalność Państwowej Straży Pożarnej jest wszechstronna. Obejmuje nie tylko gaszenie pożarów i ratowanie ofiar wypadków, należy do niej także ratownictwo chemiczno-ekologiczne. Drony weszły w ostatnich latach do powszechnego użytku w wielu sferach życia, znajdując zastosowanie również w działaniach straży pożarnej. Mamy coraz więcej elektryków na naszych drogach - strażacy widzą w nich nowe wyzwania w kontekście bezpieczeństwa pożarowego.

Nowoczesny „średniak” na podwoziu Scania, który trafił do jednej z jednostek, jest przykładem inwestycji w sprzęt. W celu doskonalenia umiejętności, Komendant Główny PSP podpisał „Program szkolenia doskonalącego z zakresu działania rot asekuracyjnych”. Ćwiczenia Zespołu Zarządzania Kryzysowego Miasta Krakowa w formie sztabowej oraz praktycznej, których celem była ocena przygotowania miasta do reagowania na zdarzenia o charakterze katastrofy w ruchu kolejowym, to przykład symulacji pozwalających na poprawę gotowości.

strażacy w akcji ratownictwa chemiczno-ekologicznego

Nieoceniona pomoc i zaangażowanie

Pomimo ciekawości, jesteśmy spokojni, bo wiemy, że ktoś zareaguje i uchroni nas przed niebezpieczeństwem. Z całego serca dziękujemy Strażakom za to, że są zawsze tam, gdzie inni… raczej się ewakuują - za odwagę, której nie da się nauczyć z podręcznika, za siłę, która nie kończy się po jednym wezwaniu, i za gotowość do działania o każdej porze dnia i nocy.

Jubileusze, takie jak 100-lecie działalności druhów z OSP Główczyce, są piękną okazją do podsumowań, wspomnień i podziękowań dla wszystkich druhów za ich oddanie i służbę na rzecz lokalnej społeczności.

Polscy strażacy z Państwowej Straży Pożarnej biorą także udział w międzynarodowych akcjach ratowniczych, np. w Grecji w ramach unijnego mechanizmu ochrony ludności, co świadczy o ich globalnym zaangażowaniu w bezpieczeństwo.

Po pożarze Lidla - podziękowania dla strażaków

tags: #pozarnictwo #strazy #pozarnej