Współczesne projektowanie budynków, szczególnie tych o złożonej strukturze i przeznaczeniu, wymaga szczególnej uwagi na aspekty bezpieczeństwa pożarowego. Jednym z kluczowych rozwiązań technicznych, mających na celu ochronę życia, zdrowia oraz mienia przed skutkami pożaru, jest przedsionek przeciwpożarowy. Pełni on rolę strategicznego elementu w systemie biernych zabezpieczeń, skutecznie ograniczając rozprzestrzenianie się ognia i dymu.
Rola i Funkcje Przedsionka Przeciwpożarowego
Przedsionek przeciwpożarowy pełni funkcję obudowy otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego i stanowi swoistą „śluzę” lub przestrzeń przejściową pomiędzy dwoma strefami pożarowymi. Można przyjąć, że bezpieczeństwo pożarowe to wszelkie działania i przedsięwzięcia mające na celu ochronę życia i zdrowia, mienia oraz środowiska przed skutkami powstania i rozprzestrzeniania się pożaru.
Zastosowanie odpowiednich środków zapobiegawczych, takich jak przedsionek, pozwala w warunkach zagrożenia powstrzymać ogień oraz oddziaływanie wysokiej temperatury w obrębie strefy pożarowej przynajmniej przez założony czas. To z kolei pozwala w znaczący sposób zminimalizować ryzyko oraz ewentualne straty do przewidzianego w projekcie obszaru. Przemyślany podział budynku na strefy pożarowe wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo użytkowników budynku, którzy w razie potrzeby będą mieli zapewnione odpowiednie warunki ewakuacji pomiędzy sąsiednimi strefami.
Podstawy Prawne i Wymagania Techniczne
Ogólne wymagania odnośnie do przedsionka przeciwpożarowego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), dalej zwane r.w.t.b.u. Należy również wspomnieć, że w Polsce jednym z najważniejszych aktów prawnych regulujących kwestie bezpieczeństwa pożarowego oraz systemów zabezpieczeń budynków są Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz. [numer odnośnika]).
Wymiary i Konstrukcja
Zgodnie z § 232 ust. 3 r.w.t.b.u., przedsionek przeciwpożarowy powinien mieć wymiary rzutu poziomego nie mniejsze niż 1,4 x 1,4 m. Jego ściany i strop, a także osłony lub obudowy przewodów i kabli elektrycznych - z wyjątkiem wykorzystywanych w przedsionku oraz z wyjątkiem zespołów kablowych, o których mowa w § 187 ust. 3 - powinny posiadać klasę odporności ogniowej co najmniej EI 60 i być wykonane z materiałów niepalnych.
Przedsionek przeciwpożarowy powinien być zamykany drzwiami i wentylowany co najmniej grawitacyjnie, z zastrzeżeniem § 246 ust. 2 i 3 r.w.t.b.u. Należy również pamiętać, że wentylacja ta ma działać również w warunkach pożaru. Drzwi występujące w przedsionku (także drzwi windy) powinny mieć klasę odporności ogniowej zgodną z wymaganiami § 234 ust. [numer odnośnika] oraz § 232 ust. 5. Drzwi przeciwpożarowe czy inne zamknięcia przeciwpożarowe muszą posiadać klasę odporności ogniowej (EI30-EI120).
Lokalizacja i Zastosowania Specjalne
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych nie wskazuje konkretnie miejsca lokalizacji przedsionka przeciwpożarowego. Miejsce to powinien wskazać projektant zabezpieczeń przeciwpożarowych w budynku, a zaakceptować rzeczoznawca ppoż. przy okazji akceptacji projektu zabezpieczeń przeciwpożarowych w budynku.
Przedsionek w Strefach Zagrożonych Wybuchem
W kontekście stref zagrożonych wybuchem, przedsionek przeciwpożarowy może być wybudowany zarówno wewnątrz hali produkcyjnej, jak i na zewnątrz, przed wejściem ewakuacyjnym, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymagań technicznych i zatwierdzenia przez odpowiednie organy.
Przedsionek Łączący Garaż z Budynkiem
Zgodnie z § 280 r.w.t.b.u., połączenie garażu z budynkiem wymaga zastosowania przedsionka przeciwpożarowego zamykanego drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30.
Przedsionek jako Element Drogi Ewakuacyjnej
Przedsionek przeciwpożarowy, na przykład w budynku wysokim ZL III z jedną klatką schodową, jest częścią drogi ewakuacyjnej, ponieważ taka klatka schodowa stanowi główną drogę ewakuacyjną. W istniejącym budynku, w przypadku braku zabezpieczenia przed zadymieniem przedsionka przeciwpożarowego, jego zapewnienie w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych może być nakazane decyzją, zgodnie z par. 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z 21 kwietnia 2006 r.
Warto zwrócić uwagę na specjalne wymagania dotyczące oddymiania w zależności od typu budynku i strefy pożarowej:
- Gdy przedsionek stanowi drogę ewakuacyjną w budynkach wysokich (W) dla stref innych niż ZL IV i PM oraz w budynkach wysokościowych (WW), powinien być wyposażony w urządzenia zapobiegające zadymieniu (na podstawie § 246 ust. [numer odnośnika]).
- Gdy stanowi drogę ewakuacyjną w budynkach wysokościowych (WW) dla strefy pożarowej PM, powinien być wyposażony w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub samoczynne urządzenia oddymiające uruchamiane za pomocą systemu wykrywania dymu (na podstawie § 246 ust. [numer odnośnika]).
Przedsionki a Strefy Pożarowe
Aby zrozumieć znaczenie przedsionka przeciwpożarowego, należy poznać koncepcję strefy pożarowej. Strefę pożarową stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego, bądź też pasami wolnego terenu. Przyjmuje się, że w momencie wybuchu pożaru objęta nim zostanie jedna strefa pożarowa, która jest jednocześnie maksymalnym obszarem strat.
Podział budynku na strefy pożarowe pozwala lepiej dostosować wykorzystywane urządzenia do konkretnej powierzchni, lepiej skonfigurować systemy alarmowe, a także lepiej zarządzać akcją ewakuacyjną. Elementy oddzielenia przeciwpożarowego, takie jak ściany i stropy, lub odpowiednia odległość pomiędzy budynkami pozwalają zapewnić podział na strefy pożarowe. Z założenia ewakuacja ze strefy objętej pożarem do sąsiadującej z nią strefy pozwala zapewnić bezpieczeństwo. Sąsiadujący obszar (strefa pożarowa) jest bowiem wydzielony przegrodami odpornymi na działanie wysokiej temperatury, co pozwala powstrzymać ogień.
Elementy Oddzielenia Przeciwpożarowego
Ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. W ścianie oddzielenia przeciwpożarowego łączna powierzchnia otworów nie powinna przekraczać 15% powierzchni ściany, a w stropie oddzielenia przeciwpożarowego - 0,5% powierzchni stropu. Ograniczenia te nie dotyczą otworów w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego w garażu, które znajdują się na drogach manewrowych.
Elementy oddzielenia przeciwpożarowego oraz zamknięcia znajdujących się w nich otworów muszą posiadać klasę odporności ogniowej (REI30-REI240). Wymagane klasy odporności ogniowej, w tym dla drzwi przeciwpożarowych (EI30-EI120) oraz ścian oddzielenia pożarowego (REI60-REI240), zostały szczegółowo określone w Warunkach Technicznych (§232).
W celu zapewnienia jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa pożarowego, na terenie danego budynku stosowane są systemy ppoż mogące składać się z biernych i aktywnych środków zabezpieczeń. Celem stosowania biernych zabezpieczeń, do których zalicza się przedsionki przeciwpożarowe, jest zwiększenie odporności ogniowej elementów konstrukcji oraz spowolnienie rozprzestrzeniania się ognia i wysokiej temperatury. Odpowiednio przemyślane i wdrożone systemy ppoż pozwalają zmniejszyć zagrożenie do wielkości strefy pożarowej.
tags: #przedsionek #przeciwpozarowy #wikipedia