Hydranty przeciwpożarowe, zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne, stanowią kluczowy element systemów bezpieczeństwa pożarowego. Ich skuteczność zależy bezpośrednio od prawidłowo zaprojektowanych, wykonanych i konserwowanych przewodów zasilających. Właściwe zaopatrzenie w wodę do celów przeciwpożarowych jest niezbędne do szybkiego i efektywnego gaszenia pożarów.
Rola i Wymagania Prawne
Zgodnie z Prawem budowlanym, każdy obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. spełnienie podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Dla niektórych obiektów konieczne jest zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Szczegółowe wytyczne w tym zakresie zawarte są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r., które zawiera również informacje dotyczące sposobów określania wymaganej ilości wody do celów ppoż. Dla pozostałych obiektów budowlanych woda do celów ppoż. do zewnętrznego gaszenia pożaru jest zapewniana w ramach ilości wody przewidywanych dla jednostek osadniczych, nie mniejszej jednak niż 10 dm³/s.
Zasilanie Hydrantów Zewnętrznych
Hydrant zewnętrzny jest integralną częścią sieci wodociągowej stanowiącej źródło wody do celów przeciwpożarowych. Aby zapewnić jego efektywne działanie, stosuje się szczegółowe regulacje dotyczące zasilania.
Źródła Zasilania i Charakterystyka Sieci
Sieci wodociągowe będące źródłem wody do celów przeciwpożarowych powinny być zasilane z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń. Muszą one zapewniać wymaganą wydajność i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny.
Przepisy wskazują, że sieci wodociągowe przeciwpożarowe powinno wykonywać się jako sieci obwodowe. Poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s, dopuszczalna jest jednak budowa sieci rozgałęzieniowej. Dopuszcza się również budowę rozgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody, na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150.
Wymagane Ciśnienie i Odcięcia
Ciśnienie nominalne hydrantu zewnętrznego, mierzone na zaworze hydrantowym, nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.
Hydranty strażackie zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia, które umożliwiają odłączenie ich od sieci. Norma PN-B-02863 określa minimalną odległość zasuwy od hydrantów zewnętrznych równą 1 m. Pominięcie tego wymogu przez projektanta często uniemożliwia poprawny montaż hydrantu zewnętrznego.
Zasilanie Hydrantów Wewnętrznych
Hydranty wewnętrzne są wykorzystywane do poboru wody na cele przeciwpożarowe wewnątrz budynków, a ich zasilanie podlega równie restrykcyjnym wymogom.
Źródła Zasilania i Rezerwy Wody
Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa musi być zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych. Zasilanie to może odbywać się bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej, w sposób zapewniający spełnienie wymagań w zakresie wymaganego ciśnienia i wydajności oraz możliwości jednoczesnego poboru wody.
Zasilenie hydrantów wewnętrznych musi być zapewnione na okres nie krótszy niż 1 godzina. W przypadku budynków wysokich i wysokościowych do zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej powinien być zapewniony zapas wody zgromadzony o łącznej pojemności nie mniejszej niż 100 m³ w jednym lub kilku zbiornikach, przeznaczony wyłącznie do tego celu.
Zgodnie z rozporządzeniem, w przypadku budynków wysokich (W) z pomieszczeniami mieszkalnymi, istnieje możliwość zasilenia instalacji wodociągowej przeciwpożarowej bezpośrednio z sieci wodociągowej przeciwpożarowej, której minimalna wydajność wynosi 10 l/s, bez zapewniania zbiorników przeciwpożarowych.
Ciśnienie i Zabezpieczenia Przewodów
Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego powinno zapewniać wymaganą wydajność dla danego rodzaju hydrantu wewnętrznego, z uwzględnieniem zastosowanej średnicy dyszy prądownicy, i być nie mniejsze niż 0,2 MPa. Ciśnienie na zaworze 52, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, dla określonej wydajności nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.
Przewody instalacji, z której pobiera się wodę do gaszenia pożaru, wykonane z materiałów palnych, powinny być obudowane ze wszystkich stron osłonami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 60. Warunek ten nie dotyczy pionów prowadzonych w klatkach schodowych wydzielonych ścianami i zamkniętych drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30.
Ochrona Przed Zamarznięciem i Odłączanie
W nieogrzewanych budynkach lub w ich częściach przewody zasilające instalacji wodociągowej przeciwpożarowej należy zabezpieczyć przed możliwością zamarznięcia. W tym przypadku można stosować instalację suchą, pod warunkiem zastosowania rozwiązań umożliwiających jej nawadnianie w sposób ręczny i/lub automatyczny.
Należy zapewnić możliwość odłączania zasuwami lub zaworami tych części przewodów zasilających instalację wodociągową przeciwpożarową, które znajdują się pomiędzy doprowadzeniami (przewody wykonane jako obwodowe).
Dopuszcza się przyłączanie do przewodów zasilających instalacji wodociągowej przeciwpożarowej przyborów sanitarnych, pod warunkiem że w przypadku ich uszkodzenia nie spowoduje to niekontrolowanego wypływu wody z instalacji.
Minuty szkolenia GFD – łapanie hydrantu
Funkcjonowanie w Sytuacjach Kryzysowych
Ciągłość dostaw wody do celów przeciwpożarowych jest kluczowa, także w sytuacjach awaryjnych, takich jak wielkoobszarowe awarie zasilania.
Wyzwania Podczas Blackoutu
Wielkoobszarowa awaria zasilania może spowodować ograniczenie lub całkowite wstrzymanie pracy systemów wodociągowych. Z tego powodu blackout jest uznawany za jedno z największych zagrożeń dla ciągłości dostawy wody. W ocenie przygotowania przedsiębiorstw wodociągowych na dostawę wody w sytuacji kryzysowej w oparciu o rozwiązania konwencjonalne, stwierdza się konieczność adaptacji.
Innowacyjne Rozwiązania
Opracowana została idea autorskiego rozwiązania poboru wody z sieci wodociągowej w czasie obniżonego ciśnienia - bateria czerpalna. Umożliwia ona wykorzystanie wody zakumulowanej w przewodach wodociągowych poprzez jej pobór z hydrantów zewnętrznych. Zgromadzone ilości wody wewnątrz przewodów mogą stanowić znaczne wsparcie dla poszkodowanej ludności w okresach braku dostaw energii elektrycznej, uniemożliwiających pracę pompowni wodociągowych. Pozyskanie uzdatnionej wody i jej rozdysponowanie wśród mieszkańców pozwoli na ograniczenie ryzyka zdrowotnego związanego ze spożyciem wody o niepewnym pochodzeniu.
Konserwacja i Nadzór
Szereg wymagań stawianych instalacji wodociągowej przeciwpożarowej ma na celu zapewnienie pewności wykorzystania hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych w sytuacji realnego zagrożenia.
Uzgodnienie projektu z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych umożliwi wykonanie instalacji w sposób zgodny z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami. Należy pamiętać, że jedynie właściwie konserwowana i badana instalacja przeciwpożarowa spełni swoje zadanie. Dlatego też, należy dokonywać regularnych, wymaganych przepisami, przeglądów wszystkich instalacji i urządzeń przeciwpożarowych. Niestety, często zdarza się, że instalacja działa wyłącznie do odbioru obiektu przez Państwową Straż Pożarną, a po kilku latach niekonserwowana instalacja ulega uszkodzeniu i może nie sprawdzić się w przypadku pożaru. Niezwykle ważnym jest właściwe i rzetelne poddawanie urządzeń przeciwpożarowych odpowiednim procedurom konserwacyjnym.
tags: #przewod #zasilajacy #hydrant