Punkt czerpania wody to miejsce, w którym możliwy jest pobór wody do celów przeciwpożarowych (PPOŻ). To właśnie tutaj straż pożarna może uzupełniać zapasy, niezbędne podczas gaszenia pożarów. Wszystkie te rozwiązania mają jedno zadanie - zapewnić szybki i bezpieczny dostęp do wody, gdy zagrożenie jest realne.
Rola i znaczenie infrastruktury wodnej w ochronie przeciwpożarowej
Każda jednostka osadnicza i każdy obiekt użyteczności publicznej musi mieć zapewnione źródło wody do zewnętrznego gaszenia pożarów. Wodę do celów przeciwpożarowych najczęściej zapewnia sieć wodociągowa, ale nie zawsze jest ona wystarczająca. W miejscach, w których ilość wody do celów PPOŻ jest niewystarczająca, wykonuje się uzupełniające punkty czerpania wody PPOŻ.
W obiektach budowlanych i na terenach otwartych punkty te są niezbędne, by zapewnić spełnienie warunków ochrony przeciwpożarowej. Szczególne znaczenie mają one w lasach, gdzie ogień rozprzestrzenia się bardzo szybko. Odpowiednio przygotowany punkt czerpania wody PPOŻ to ważny element systemu ochrony przeciwpożarowej, który może być częścią miejskiej sieci wodociągowej lub samodzielnym obiektem w terenie leśnym.
Definicje: Punkt a stanowisko czerpania wody
W przepisach PPOŻ można spotkać się z dwoma terminami, które często są używane zamiennie, lecz pełnią różne funkcje:
- Punkt czerpania wody: Jest to samo źródło wody, które może być naturalne (np. potok, jezioro, studnia) lub sztuczne (np. zbiornik przeciwpożarowy).
- Stanowisko czerpania wody: To przestrzeń i infrastruktura, w której odbywa się faktyczny pobór wody przez jednostki ochrony przeciwpożarowej. Dzięki takiemu przygotowaniu stanowiska, pompy pożarnicze i motopompy mogą pracować wydajnie, bez ryzyka zassania powietrza.
Wymagania techniczne i lokalizacyjne
Zasady dotyczące punktów czerpania wody PPOŻ określa Rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Stanowisko czerpania wody powinno mieć szerokość co najmniej 4 m i długość co najmniej 12 m oraz być wykonane w sposób umożliwiający wjazd i wyjazd, a także postój samochodu ratowniczo-gaśniczego o długości 12 m.
W przypadku braku źródła, które zapewniałoby wystarczającą ilość wody, właściwy miejscowo komendant powiatowy (miejski) PSP może dopuścić na czas określony zastępcze źródło wody. Źródłami zastępczymi mogą być w szczególności naturalne lub sztuczne zbiorniki wodne, studnie czy cieki wodne - wyposażone w stanowiska czerpania wody z dojazdem.
Zbiorniki przeciwpożarowe
Zbiorniki przeciwpożarowe stanowią najważniejszy element ochrony przeciwpożarowej, zwłaszcza w miejscach, w których sieć wodociągowa nie ma odpowiedniej wydajności. Obowiązująca norma PN-B-02857:2017-04 określa wymagania dla wszystkich typów zbiorników: naziemnych, półpodziemnych, podziemnych, krytych i otwartych.
| Parametr | Wymagania |
|---|---|
| Pojemność minimalna | 50 m³ |
| Głębokość poboru | minimum 2,0 m |
| Średnica przewodu ssawnego | min. 100 mm (dla zbiornika naziemnego min. 150 mm) |
Oznakowanie i gotowość bojowa
Każdy punkt czerpania wody PPOŻ powinien być odpowiednio oznakowany. Dzięki temu strażacy mogą szybko odnaleźć miejsce poboru nawet w trudnych warunkach terenowych lub przy ograniczonej widoczności. Zgodnie z przepisami, do obowiązków właścicieli, zarządców lub użytkowników budynków oraz placów składowych i wiat należy m.in. oznakowanie przeciwpożarowych zbiorników wodnych oraz punktów poboru wody.
Znaki powinny być zgodne z Polskimi Normami. W lasach punkt czerpania wody musi być odpowiednio oznakowany i utrzymywany w stałej gotowości, a naturalne zbiorniki oraz cieki wodne powinny być poddawane okresowym przeglądom (w okresie od 1 marca do 30 września nie rzadziej niż raz na dwa miesiące).