Gmina Baranów Sandomierski charakteryzuje się bogatą historią działalności Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), które od dekad pełnią kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa mieszkańcom. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowe informacje dotyczące remiz Ochotniczych Straży Pożarnych w Baranowie Sandomierskim, Woli Baranowskiej i Skopaniu, ich rozwoju, modernizacji oraz codziennej działalności.
Ochotnicza Straż Pożarna w Baranowie Sandomierskim
Początki i rozwój historyczny
Związek Ochotniczych Straży Pożarnych utworzony został w roku 1921. Oddział Miejsko-Gminny Związku OSP RP w Baranowie Sandomierskim prowadzi działalność nieprzerwanie po reaktywacji od 1956 roku.
Pierwszym naczelnikiem Straży Pożarnej w Baranowie Sandomierskim został Feliks Krauz, który w życiu prywatnym pełnił obowiązki pełnomocnika dóbr hrabiny Krasickiej. Obowiązki naczelnika pełnił do 1865 roku, po czym przyjął obowiązki Burmistrza Miasta, a naczelnikiem został były Burmistrz Michał Zelis. Warto zaznaczyć, że od początku istnienia Straży Pożarnej istniała ścisła współpraca z Zarządem Miejskim i Radą Miejską, które nigdy nie szczędziły funduszy na rozwój straży, zakup mundurów i sprzętu.
W okresie, kiedy naczelnikiem był Feliks Krauz, czyli w latach 1858-1865, Straż otrzymała ręczną przenośną sikawkę. Był to hydrofor wbudowany w dębową beczkę z jedną dźwignią oraz 20 metrami węża wylotowego.
Od 1875 roku funkcję naczelnika objął Franciszek Solarski i pełnił ją do 1878 roku. Następnie krótko naczelnikiem był Edmund Solarski, a po nim funkcję tę powierzono mistrzowi kominiarskiemu Stanisławowi Barańskiemu, który pełnił ją do 1900 roku. W 1898 roku Straż brała udział przy gaszeniu dużego pożaru Zamku oraz wyjeżdżała na pomoc do tak odległych miejscowości jak Mielec czy Mokrzyszów.
Na lata 1902-1911 przypadła działalność naczelnika Stanisława Satary. W 1908 roku Straż w Baranowie Sandomierskim obchodziła 50-lecie istnienia. Ze składek obywateli miasta i pomocy gminy został ufundowany sztandar dla straży z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej z jednej strony, a św. Florianem z drugiej strony, oraz orłem polskim zrywającym się do lotu na drzewcu sztandaru.
W czasie I wojny światowej szeregi polskiego wojska musieli zasilić strażacy łącznie z naczelnikiem Stanisławem Satarą. Reorganizację straży przeprowadził Franciszek Satara, angażując w jej szeregi pozostałą w miasteczku młodzież. Kolejnym naczelnikiem straży został Ludwik Krzemiński, a prezesem Walenty Kucharski - prezes Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Były to lata 1919-1929, kiedy to dla straży zakupiono nowe mundury ze środków Zarządu Miejskiego.
W 1925 roku rozpoczęto budowę remizy strażackiej w czynie społecznym.
Od 1929 roku funkcję naczelnika pełnił Jan Klarman „Jedynak”. W tym czasie na wyposażenie nowej straży zakupiono motopompę ze środków Państwowego Zakładu Ubezpieczeń. Staraniem Burmistrza Drzewińskiego, a zarazem prezesa straży, w 1937 roku zakupiono autopogotowie marki Ford, którego wykonawcą była firma poznańska. W 1939 roku, wraz z rozpoczęciem II wojny światowej, autopogotowie zostało skonfiskowane, a strażacy przeszli do pracy konspiracyjnej.
Po wyzwoleniu w 1945 roku naczelnikiem został Paweł Wilczyński, a po nim kolejno: Władysław Wojnarowski, Ludwik Lipski, Wojciech Wojnas i Józef Patkowski. Kiedy kolejny raz naczelnikiem został Jan Klarman „Jedynak”, Straż otrzymała samochód marki DODGE z beczką. W 1956 roku straż otrzymała nowy sztandar, który posiada do chwili obecnej. Przystąpiono do rozbudowy strażnicy, dostosowując ją do istniejących potrzeb.
W 1966 roku obchodzono uroczyste 1000-lecie Państwa Polskiego. Prezesem jednostki był Tadeusz Paź, a naczelnikiem Jan Klarman „Jedynak”. Straż obchodziła 108. rocznicę powstania. Straż Pożarna w Baranowie Sandomierskim liczyła wówczas 30 członków posiadających różne stopnie wyszkolenia. Władze Miasta i Powiatu Tarnobrzeskiego, doceniając działalność i historię jednostki, przekazały strażakom nowy samochód pożarniczy Star 25.
W 1967 roku, po rezygnacji naczelnika Jana Klarmana „Jedynaka”, naczelnikiem został Andrzej Ciejka, a prezesem Emil Madej, pełniący wcześniej funkcję gospodarza. Dokonywano prób rozbudowy remizy, lecz nie spotkało się to z poparciem władz miejskich. Od 1974 roku ponownie prezesem został Tadeusz Paź i pełnił tę funkcję do 1983 roku. Z inicjatywy naczelnika Andrzeja Ciejki powstała męska i żeńska drużyna młodzieżowa.
W latach 1983-1986 nastąpiło chwilowe załamanie działalności OSP oraz częste zmiany w Zarządzie. W 1986 roku prezesem zostaje Emil Madej, a naczelnikiem Marian Patkowski. Przy zaangażowaniu nowego Zarządu w 1988 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Baranowie Sandomierskim obchodziła 130-lecie istnienia. W 1989 roku nastąpiło uroczyste przekazanie nowego samochodu marki Star 244, sfinansowanego w całości przez Komendę Wojewódzką Straży Pożarnej w Tarnobrzegu, który jest eksploatowany do chwili obecnej.
Od 1991 roku prezesem jednostki jest Eugeniusz Baran, a naczelnikiem Andrzej Ciejka.
Rozbudowa i modernizacja remizy
W 1992 roku przystąpiono do rozbudowy remizy. Dzięki olbrzymiemu zaangażowaniu druhów Kazimierza Ślęzaka i Eugeniusza Barana w niedługim czasie postawiono dwa boksy garażowe, ładnie wykomponowane do istniejącego budynku. W 1998 roku jednostka obchodziła 140-lecie swojego istnienia w rozbudowanym i wykończonym obiekcie.
Aktualnie, Burmistrz Miasta i Gminy Baranów Sandomierski podpisał umowę na realizację zadania pod nazwą „Modernizacja budynku remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Baranowie Sandomierskim”. W ramach inwestycji miasto zapłaci 2 000 000 zł. Całe przedsięwzięcie składa się z dwóch zadań:
- Przebudowa i modernizacja obu części istniejącego budynku OSP, wybudowanego jeszcze w latach 50. ubiegłego wieku. Chodzi m.in. o termomodernizację obiektu (od ocieplenia fundamentów i ścian, przez wymianę stolarki, po modernizację kotłowni), a także pewną przebudowę jego wnętrza.
- Modernizacja części świetlicowej, która powstała w latach 90. XX wieku. Mieści się w niej świetlica wychowawczo-opiekuńcza z zapleczem (hall, szatnie, toalety, kuchnia).
Do wyłonienia wykonawcy inwestycji potrzebna była mała dogrywka, ponieważ ceny zaproponowane przez oferentów znacznie przekraczały założony przez samorząd limit kosztów, wynoszący 1 203 363 zł. Umowę podpisano z firmą PZ-Budowa Patrycja Żyła. Drugim elementem inwestycji jest modernizacja energetyczna obiektu, realizowana w ramach szerszego zadania pn. „Poprawa efektywności energetycznej obiektów użyteczności publicznej na terenie gminy Baranów Sandomierski”.
Współczesna działalność i wyposażenie
W 2008 roku, dzięki staraniom druhów Andrzeja Ciejki i Waldemara Grabskiego, przy pomocy Komendy Wojewódzkiej PSP w Rzeszowie, OSP pozyskała podwozie samochodu ciężarowego marki Star 266, które przekazała do karosacji na samochód pożarniczy. Zostaje on uroczyście włączony do działań operacyjnych w dniu 1 czerwca 2008 roku z okazji jubileuszu 150-lecia OSP w Baranowie Sandomierskim. Podczas tej uroczystości jednostka otrzymała nowy sztandar ufundowany przez mieszkańców miasta Baranów Sandomierski, który w imieniu mieszkańców wręczył Przewodniczący Rady Osiedla Piotr Chwałek.
W roku 2011, na Zebraniu sprawozdawczo-wyborczym, ze względu na stan zdrowia z funkcji Prezesa rezygnuje wieloletni Prezes OSP, druh Eugeniusz Baran. Na tym samym zebraniu zostaje wybrany nowy Zarząd jednostki, a Prezesem zostaje wieloletni skarbnik, druh Henryk Róg. Naczelnikiem wybrany został druh Waldemar Grabski. Jednostka kontynuuje swoją działalność operacyjno-ratowniczą na wysokim poziomie.
W 2013 roku Zarząd podjął inicjatywę pozyskania nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego. Wspólnie z Prezesem miejsko-gminnym, druhem Jackiem Hynowskim, będącym jednocześnie Burmistrzem Miasta i Gminy Baranów Sandomierski, podjęto działania na rzecz pozyskania nowoczesnego samochodu. W grudniu 2014 roku samochód pożarniczy GBA marki IVECO stanął w garażu OSP. W dniu 2 stycznia 2015 roku samochód został wprowadzony do podziału bojowego. Poświęcenie samochodu odbyło się w dniu 17 maja 2015 roku w Baranowie Sandomierskim podczas miejsko-gminnych obchodów Dnia Strażaka.
W dniu 27 lutego 2016 roku na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym podsumowano działalność Zarządu ostatniej kadencji oraz wybrano nowy Zarząd i Komisję Rewizyjną. Ponownie Prezesem jednostki zostaje wybrany druh Henryk Róg, a Naczelnikiem druh Mariusz Nowak.
Zarząd działalność prowadzi na podstawie Statutu Związku. Występuje z wnioskami poprawy bazy OSP poprzez rozbudowy i modernizacje remiz. Podejmuje działania w zakresie pozyskiwania nowych samochodów pożarniczych i sprzętu pożarniczego. Zarząd jest organizatorem Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej szczebla gminnego, Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych, Gminnego Przeglądu Sprzętu Pożarniczego. Organizuje szkolenia dla członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Członkowie Zarządu organizują i biorą czynny udział w obchodach Dnia Strażaka.
Ochotnicza Straż Pożarna w Woli Baranowskiej
Powstanie i początki
Pierwsze wzmianki dotyczące powstania straży ogniowej na Woli Gołego (dawna nazwa Woli Baranowskiej) datowane są na rok 1896. Właściwa data powstania OSP Wola Baranowska to 20 sierpnia 1907 roku, kiedy to jednostka została zarejestrowana w poczet Związku Ochotniczych Straży Pożarnych we Lwowie. Pierwszymi założycielami byli Jan Babiuch, Wojciech Maderak, Józef Mrzygód, Jan Kłos, Jan Durda, Jan Lis, Fabian Bernat, Jan Polek i Roman Bochniewicz.
Pierwszy sprzęt gaśniczy jednostki stanowiły drewniane sikawki, siekiery, bosaki, tłumice oraz dwutłokowa sikawka ręczna na podwoziu jezdnym, a przechowywany był w drewnianej szopie, która służyła strażakom aż do roku 1948. W roku 1946, dzięki dużemu wkładowi mieszkańców i licznych ochotników, podjęto budowę remizy i oddano ją do użytku w ciągu dwóch lat. Około roku 1950 ze środków społecznych została zakupiona motopompa typu DKW i służyła do lat 60.
Rozwój sprzętu i modernizacja remizy
Pierwszym samochodem jednostki był STAR-20GM, przekazany przez Fabrykę Firanek w Skopaniu, który służył strażakom do roku 1978. Potem zastąpiony został przez Stara 26 GBAM, przekazanego przez Komendę Rejonową PSP w Tarnobrzegu, który w roku 1993 wymieniono na wojskowy wóz terenowy STAR-660. Tenże pojazd karosowano w Osinach na wóz bojowy.
W 1997 roku, z inicjatywy Komendanta Gminnego ZOSP RP, później Burmistrza Miasta i Gminy Baranów Sandomierski, Kazimierza Ślęzaka, podjęto rozbudowę starej remizy przy znacznym udziale strażaków i mieszkańców sołectwa. W 2002 roku Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Tarnobrzegu przekazała samochód marki Jelcz-GCBA, który służył do 2011 roku.
Jubileusze i wyróżnienia
W 2007 roku jednostka obchodziła jubileusz stulecia. Z tej okazji mieszkańcy sołectwa ufundowali Sztandar, który został odznaczony najwyższym odznaczeniem korporacyjnym - ZŁOTYM ZNAKIEM ZWIĄZKU. Jednostka powitała również figurę Św. Floriana.
W 2009 roku decyzją Zarządu OSP została powołana 34-osobowa Jednostka Operacyjno-Techniczna II kategorii.
Ochotnicza Straż Pożarna w Skopaniu
Początki i założyciele
Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Skopaniu rozpoczyna się w roku 1880, kiedy to grupa mieszkańców wsi postanowiła powołać do życia straż ogniową. Wśród założycieli znaleźli się gospodarze o nazwiskach: Gąsior, Kukla, Łakomy, Lis, Matyba, Kurgan oraz Bartłomiej Janik, który został pierwszym naczelnikiem straży.
Po zakończeniu wojny strażacy przystępują do odbudowy miejscowości oraz ożywienia działalności straży. W roku 1960 straż pozyskuje pierwszą motopompę, a pierwszym mechanikiem w jednostce zostaje druh Zdzisław Ślęzak, który w 1961 roku odbywa specjalistyczne szkolenie w zakresie obsługi motopomp w Palikówce koło Rzeszowa. W latach 60. strażacy pracują społecznie przy budowie domu ludowego, na którym w roku 1975 zostaje zainstalowana elektryczna syrena alarmowa, przeniesiona później na maszt obok domu ludowego.
W 1972 roku, w celu lepszego zaopatrzenia wsi w wodę do celów gaśniczych, strażacy wykonują podziemny zbiornik przeciwpożarowy o pojemności około 100 m³, który służy miejscowości do dnia dzisiejszego. W pierwszej murowanej remizie OSP znalazł swoje miejsce wóz bojowy pozyskany z OSP Suchorzów. Przystosowany do ciągnięcia przez parę koni lub traktor, służył od tej pory do akcji gaśniczych, zawodów oraz w celach reprezentacyjnych OSP. W latach 1976-90 strażacy aktywnie uczestniczą w pracach społecznych na rzecz swojej miejscowości, angażując się m.in. w budowę wodociągu, kaplicy, kościoła i cmentarza parafialnego. Początek lat 80. wprowadza pewien marazm w działalność straży, związany z ówczesną sytuacją polityczną, ekonomiczną i gospodarczą kraju. W 1989 roku następuje „zmiana pokoleniowa” w zarządzie OSP, starsi druhowie ustępują pola młodszym - m.in. prezesem zostaje druh Mieczysław Mazur, a 3 lata później naczelnikiem Grzegorz Ślęzak. Następuje ożywienie działalności straży.
Budowa i rozwój nowej remizy oraz wyposażenie
W styczniu 1994 roku, podczas zebrania sprawozdawczego, zostaje powołany społeczny komitet budowy remizy pod przewodnictwem naczelnika OSP druha Grzegorza Ślęzaka. 2 maja tegoż roku rozpoczęto prace przy wykopie fundamentów, a 30 grudnia budynek był już w stanie surowym zamkniętym i zadaszony. 21 grudnia 1994 roku został zakupiony ze środków finansowych rady sołeckiej pierwszy w historii jednostki samochód pożarniczy - fabrycznie nowy „ŻUK A-156H”.
5 maja 1996 roku jednostka otrzymała sztandar ufundowany przez społeczeństwo Skopania na jubileusz 115-lecia działalności. Sztandar został odznaczony najwyższym odznaczeniem korporacyjnym - ZŁOTYM ZNAKIEM ZWIĄZKU, a powstała wówczas Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza chłopców złożyła na sztandar uroczyste ślubowanie. W maju 1998 roku przy jednostce powstała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza dziewcząt.
30 listopada 1998 roku, decyzją Komendanta Głównego PSP, jednostka zostaje włączona do KRAJOWEGO SYSTEMU RATOWNICZO-GAŚNICZEGO. Akt włączenia do KSRG został wręczony przez ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Tarnobrzegu, mł. bryg. Zbigniewa Laskowskiego, podczas zebrania sprawozdawczego jednostki w styczniu 1999 roku.
W 2004 roku zarząd OSP rozpoczął starania o pozyskanie nowego wozu bojowego. Dzięki pomocy i zaangażowaniu wielu osób, a szczególnie Przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu Strażaków, posła ziemi tarnobrzeskiej na Sejm RP, p. Władysława Stępnia, 3 grudnia 2004 roku w remizie pojawił się nowy lekki samochód ratowniczo-gaśniczy FORD TRANSIT. Został on wprowadzony do podziału bojowego podczas uroczystej zbiórki jednostki 8 stycznia 2005 roku i otrzymał imię „GRZEŚ” na cześć naczelnika jednostki.
W 2005 roku jednostka obchodziła jubileusz 125-lecia działalności. Została odznaczona Medalem Honorowym im. Bolesława Chomicza oraz otrzymała zaszczytny tytuł „ZASŁUŻONA DLA MIASTA I GMINY BARANÓW SANDOMIERSKI”. W czerwcu 2006 roku pięcioosobowa delegacja jednostki, na zaproszenie rzecznika prasowego ZG ZOSP RP p. Reginy Rokita, uczestniczyła w spotkaniu Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z przedstawicielami służb ratowniczych z całego kraju.
W 2007 roku straż otrzymała w użytkowanie dwa pomieszczenia w budynku byłej szkoły podstawowej. Przy wsparciu finansowym Burmistrza Miasta i Gminy oraz własnym nakładem pracy strażacy wykonali pokój zarządu OSP oraz izbę tradycji, w której zgromadzono pamiątki i trofea zdobyte na zawodach sportowo-pożarniczych. Równocześnie zagospodarowano część placu szkolnego. W 2008 roku strażacy podjęli się kolejnego dzieła: w ogródku przed budynkiem remizy została wybudowana ze składek strażaków kapliczka naszego patrona, Św. Floriana. Uroczystość poświęcenia kapliczki odbyła się w 128. rocznicę powstania straży w maju tegoż roku.
7 czerwca 2009 roku, uchwałą zarządu OSP, zostaje powołana JEDNOSTKA OPERACYJNO-TECHNICZNA III kategorii, w skład której powołano 31 osób. W roku 2011 zarząd rozpoczął starania w zakresie pozyskania średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego. Dzięki przychylności wielu osób, instytucji, władz samorządowych i Związku OSP RP, przy ogromnym zaangażowaniu naczelnika jednostki - Grzegorza Ślęzaka, w październiku 2012 roku w remizie pojawił się fabrycznie nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy „Mercedes Atego 1429”, wykonany przez firmę BOCAR z Korwinowa koło Częstochowy. Samochód o oznaczeniu GBA 27,16 wyposażony jest fabrycznie m.in. w zbiornik wodny o poj. 2,7m³ i zbiornik na środek pianotwórczy.
Uroczystość poświęcenia i wprowadzenia do podziału bojowego nowego samochodu, który otrzymał imię „BARTEK” na cześć pierwszego naczelnika jednostki, odbyła się w dniu Narodowego Święta Niepodległości 11 listopada 2012 roku. Aktualnie (na dzień 1.12.2013r.) jednostka liczy 35 członków czynnych, w tym 26 członków jednostki operacyjno-technicznej (JOT 2 kategorii); 5 honorowych, 7 wspierających, kobiety zrzeszone w KDP oraz 12 dziewcząt i 21 chłopców w MDP. Jednostka prowadzi szeroko pojętą działalność społeczną, kulturalną, sportową i wychowawczą pracę z młodzieżą.
Na wyposażeniu posiadamy m.in.: 2 samochody ratowniczo-gaśnicze (GBA 2,7/16 Mercedes i SLRT FORD TRANSIT), 2 motopompy PO-5, motopompę TOHATSU 72 AS, zestaw hydrauliczny HOLMATRO CT 3124+, pompy szlamowe PS-50 i HONDA WT30X, agregat prądotwórczy HONDA EC2200, wentylator oddymiający SCORPION H22, agregat wysokociśnieniowy, nożyco-rozpierak ręczny LUKAS LKS-30, 2 zestawy medyczne PSP-R1 wraz z deskami ortopedycznymi i szynami Kramera, 2 pilarki łańcuchowe do drewna STIHL, pilarkę tarczową do betonu i stali, drabiny DNW 3080 i D 10W, 4 aparaty powietrzne FENZY z butlami stalowymi i czujnikami bezruchu, średni zestaw hydrauliczny marki „Weber”. Dysponujemy także niezbędnym osprzętem i armaturą gaśniczą oraz umundurowaniem i uzbrojeniem osobistym ratowników.
W 2014 roku rozpoczęto budowę nowej remizy dla jednostki, która będzie się składała z dwóch boksów garażowych, wieży obserwacyjno-alarmowej oraz łącznika, w którym znajdzie się zaplecze kuchenne i sanitarne.
Osiągnięcia sportowe i działalność społeczna
Od połowy lat 90. drużyny reprezentujące jednostkę na zawodach sportowo-pożarniczych odnoszą sukcesy na szczeblu gminy i powiatu oraz uczestniczą w mistrzostwach województwa. Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza dziewcząt przez kilkanaście lat zajmowała pierwsze miejsca podczas zawodów miejsko-gminnych i powiatowych; 4 razy wystąpiła w mistrzostwach województwa w systemie CTi F, zajmując w 2009 roku w Krzeszowie 6. miejsce. Kobieca Drużyna Pożarnicza powstała w 2000 roku i od tego momentu wygrała zawody miejsko-gminne 13 razy z rzędu; 7 razy wystąpiła w zawodach powiatowych, 4 razy zajmując miejsca na podium, w tym w 2009 roku 1. miejsce. W 2010 roku drużyna uczestniczyła w mistrzostwach województwa. Drużyna męska od 1997 roku nieprzerwanie zajmuje miejsca na podium zawodów miejsko-gminnych. W tym czasie 13 razy zwyciężyła; 4 razy zajęła 2. miejsce i 2 razy 3. miejsce. Warto także nadmienić, że naczelnik - druh Grzegorz Ślęzak od 2011 r. jest wiceprezesem.
Wspólne cele Ochotniczych Straży Pożarnych
Niezależnie od lokalizacji, Ochotnicze Straże Pożarne w gminie Baranów Sandomierski realizują szereg wspólnych celów, zgodnych ze statutem Związku OSP RP:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Udział w akcjach gaśniczo-ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz statutu.
tags: #remiza #baranow #sandomierski