Początki i rozwój jednostki
Historia kacwińskich strażaków rozpoczęła się w 1882 roku, kiedy to mieszkańcy wsi Kacwin utworzyli organizację mającą na celu obronę przed żywiołem ognia. Ta organizacja trwa do dziś. Cytat "Za sikawku 150 papierków austriackich" z księgi rachunkowej parafii Kacwin z 1882 roku odnosi się do zakupu pierwszego sprzętu - ręcznej sikawki, którą przodkowie walczyli z pożarami.
Szkoleniem pierwszych strażaków zajął się Jan Hryc, miejscowy nauczyciel i organista. Rozwój organizacji został zahamowany przez I wojnę światową, gdy mężczyzn powołano do wojska. W 1917 roku wybuchł pożar, który zniszczył zabudowania na obecnej ul. Św. Anny, powodując wielką tragedię dla Kacwina. Od poparzeń ucierpiało wiele osób, a jedna zmarła.
Podczas II wojny światowej wieś nie ucierpiała od pożarów aż do 31 marca 1945 roku, kiedy to spaliło się 17 stodół. Po tym zdarzeniu kacwinianie doszli do wniosku, że w warunkach zwartej, łatwopalnej zabudowy, konieczne jest posiadanie motopompy. Nawiedzające Kacwin pożary od tamtej pory były szybko gaszone przez miejscowych strażaków oraz z pomocą sąsiednich OSP.
W 1959 roku jednostka zakupiła drugą motopompę Polonia PO-3, nowoczesną, z elektrycznym rozrusznikiem. Łatwość w jej obsłudze skłoniła Zarząd Straży do utworzenia sekcji młodzieżowej OSP również w 1959 roku. Pracy z młodzieżą poświęcano wiele czasu, a największym efektem tych działań było zajęcie I miejsca przez sekcję dziewcząt w 1978 roku na Zawodach Wojewódzkich w Sromowcach Niżnych oraz w roku 1983, kiedy Panie wygrały Zawody Wojewódzkie w Łososinie.
Okres nowoczesności i rozbudowy
Początki lat osiemdziesiątych XX wieku to w kacwińskiej straży tzw. pokoleniowa zmiana warty. W skład zarządu weszło młodsze pokolenie, które od razu zaczęło prężnie działać. W styczniu 1983 roku jednostka otrzymała lekki samochód gaśniczy „Żuk”, co zakończyło problemy z zaprzęgami.
Na Walnym Zebraniu w 1984 roku zapadła decyzja o budowie nowej remizy. Dom Strażaka został uroczyście poświęcony w dniu 26 kwietnia 1992 roku. W budowę remizy włożono ogromną pracę społeczną, szczególnie przez strażaków i mieszkańców Kacwina.
W 1990 roku mieszkańcy sąsiedniej Niedzicy przeżywali chwile grozy spowodowane dużym pożarem, w którym spłonęło kilkanaście budynków. Strażacy z Kacwina natychmiast pospieszyli na ratunek i jako pierwsza jednostka przybyli na miejsce tragedii.
Okres po roku 1989 przyniósł ułatwienia w przekraczaniu granicy państwowej, co pozwoliło na nawiązywanie kontaktów i wymianę doświadczeń ze strażakami ze Słowacji. W 1995 roku za wieloletnią działalność dla dobra społeczeństwa Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej nadał jednostce z Kacwina Złoty Znak Związku.
Pod koniec 1996 roku udało się uzyskać samochód JELCZ-HYDROMIL z Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu, który został dostosowany dla potrzeb pożarniczych. W dniu 13 kwietnia 1997 roku odbyło się uroczyste poświęcenie samochodu, słowackiej motopompy oraz sztandaru. Uroczystość uświetniła swoim występem Reprezentacyjna Orkiestra Karpackiego Oddziału Straży Granicznej z Nowego Sącza i Podhalańska Kompania Honorowa Strażaków z Jordanowa, a przybył na nią również Szef Obrony Cywilnej Kraju.
Wiek XXI to nowy rozdział w historii OSP Kacwin, z możliwościami zakupu nowoczesnego sprzętu i większymi obowiązkami. Włączenie jednostki do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) nastąpiło dnia 19 kwietnia 2004 roku, co było dużym wyróżnieniem dla Kacwina. Powiększenie terenu działania straży dało impuls do starań o drugi samochód, co zmaterializowało się 21 listopada 2004 roku, kiedy to na Jasnej Górze w Częstochowie odebrano lekki samochód pożarniczy FORD Transit. Samochód ten wraz z przyczepą został doposażony m.in. w motopompę TOHATSU, agregat prądotwórczy, zestaw ratownictwa medycznego z deską ortopedyczną, pompę szlamową i pływającą.
Konieczność posiadania nowoczesnego sprzętu była coraz bardziej widoczna. Ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy na podwoziu Scania, z silnikiem o mocy 400 KM, napędem na 4 koła, zbiornikiem na wodę o poj. 5000 litrów, autopompą i działkiem wodnym o wydajności 3200 l/m, pneumatycznym masztem oświetleniowym oraz 7-tonową wyciągarką, został doposażony w sprzęt i armaturę pożarniczą, aby skutecznie nieść pomoc przy pożarach i wypadkach drogowych.
W 2017 roku niebezpieczny nocny pożar, który miał miejsce w Kacwinie na ul. Nadwodnej, był impulsem do zakupu drugiej lekkiej i wydajnej motopompy. W lipcu 2020 roku poświęcono nową motopompę TOHATSU VE 1500 o wydajności 2000 l/min.
Jubileusz 140-lecia OSP Kacwin
25 września 2022 roku był dniem szczególnym dla sołectwa Kacwin z uwagi na Jubileusz 140-lecia jednostki OSP. Uroczystości rozpoczęto uroczystą mszą świętą, której przewodniczył Dziekan dekanatu Niedzica, Proboszcz Parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Niedzicy - ks. Józef Bednarczyk wraz z ks. dr hab. Pawłem Maciaszkiem oraz Proboszczem Parafii pw. Wszystkich Świętych w Kacwinie ks. Władysławem Zapotocznym.
Po zakończonym nabożeństwie wszyscy strażacy i zaproszeni goście przemaszerowali na plac przykościelny, gdzie nastąpiło ich oficjalne powitanie. W uroczystościach brały udział poczty sztandarowe z okolicznych miejscowości, a także liczne władze państwowe i samorządowe, w tym wiceminister Edward Siarka, posłanka na Sejm RP Anna Paluch, wójt gminy Łapsze Niżne Jakub Jamroz, przewodniczący Rady Gminy Łapsze Niżne Zdzisław Majerczak oraz radna powiatu nowotarskiego Irena Rataj. Obecny był również Zastępca Komendanta Powiatowego PSP w Nowym Targu.
Podczas uroczystości, po złożeniu meldunku przez Naczelnika jednostki, st. sekc. Adriana Magierę, odbyło się podniesienie flagi na maszt i odegranie hymnu państwowego. Prezes OSP w Kacwinie, dh Stanisław Molitorys, przedstawił historię jednostki. Zgodnie z Uchwałą Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, odznaczeniami uhonorowani zostali druhny i druhowie jednostki OSP z Kacwina. Ponadto, zgodnie z Uchwałą Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej w Kacwinie, wręczono pamiątkowe statuetki za duży wkład pracy społecznej oraz wieloletnią i aktywną działalność na rzecz jednostki. Przed zakończeniem ceremonii i złożeniem meldunku, miały miejsce przemówienia okolicznościowe.
Działalność statutowa i struktura
Ochotnicza Straż Pożarna w Kacwinie obecnie liczy 82 członków zwyczajnych, w tym 9 kobiet. Posiada również 2 Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (chłopięcą i dziewczęcą) liczące łącznie 20 osób.
Główne cele i zadania jednostki OSP obejmują:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz innym zagrożeniom we współpracy z państwową strażą pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Branie udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz statutu.
Uroczystości w Kacwinie często uświetnia Orkiestra Dęta Ochotniczej Straży Pożarnej w Kacwinie, która została założona w 2002 roku przez Zarząd Leśnej Wspólnoty Urbarialnej. W roku 2005 opiekę nad orkiestrą objęła jednostka OSP.
Remonty i inwestycje w remizie
Okres po 2010 roku to również czas intensywnych remontów Domu Strażaka. Dzięki programom takim jak „Małopolskie Remizy”, środkom pozyskanym z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska, a także środkom własnym i pracy społecznej strażaków, udało się odnowić większość budynku.
W ramach projektu „Małopolskie remizy” gruntownie wyremontowano budynek remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w Kacwinie. Inwestycja zakładała także remont kotłowni wraz z montażem nowego pieca centralnego ogrzewania. Jak informuje Piotr Miśkowicz z gminnego zespołu realizacji projektów unijnych Urzędu Gminy Łapsze Niżne, dodatkowo w remizie założono trzy nowe bramy garażowe oraz wstawiono nową stolarkę okienną. Koszt inwestycji wyniósł ponad 147 tys. zł, z czego 35 tys. zł gmina Łapsze Niżne otrzymała z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.
