Ochotnicza Straż Pożarna w Szynwałdzie: Historia, Rozwój i Działalność

Początki Ochotniczej Straży Ogniowej w Szynwałdzie sięgają 1887 roku, kiedy to ksiądz Aleksander Siemieński przyczynił się do jej założenia. Jednostka powstała z potrzeby chwili, gdyż dawniej na wsiach budynki przeważnie były drewniane i kryte strzechą, co prowadziło do stosunkowo częstych pożarów. Dobro lokalnej społeczności leżało księdzu na sercu, został zapamiętany jako społecznik zaangażowany w poprawę losu tutejszej ludności.

Zabudowa wiejska z drewnianymi domami i strzechą, symbolizująca częste pożary

Wczesne Lata i Rozwój Jednostki

Na początku działalności strażacy zakupili trzy sikawki. W pierwszych latach szynwałdzka Straż Ogniowa podlegała Zarządowi Głównemu Towarzystwa Kółek Rolniczych. Przed pierwszą wojną światową strażacy posiadali już kilka beczek na wodę, która była dowożona do gaszenia pożaru konno. Środkiem lokomocji były wtedy woły lub konie, a syrenę zastępował dzwon kościelny. Pieczęć używana przez jednostkę pochodzi z 1923 roku.

Prezesi i Komendanci Okresu Przedwojennego i Wojennego

Przed wojną i w czasie jej trwania prezesem był Wojciech Cichoń, a później przez krótki czas Józef Kantor. Od początku lat dwudziestych do wybuchu drugiej wojny światowej aktywnym prezesem był Ludwik Antosz. Jednostka była w tym okresie dobrze wyszkolona i zorganizowana, uznawana za jedną z lepszych w okolicy. Działali również inni druhowie, tacy jak Franciszek Antosz, Walenty Antosz, Stanisław Chrostek, Grzegorz Czarnik, Józef Galus, Piotr Iwan, Józef Jop, Wojciech Kantor, Józef Kopacz, Kazimierz Kopacz, Jan Kusek, Jan Mazur, Józef Mazur, Jakub Micek, Stanisław Szczęch, Jan Śrutek, Stanisław Tragarz, Piotr Tryba, Franciszek Zegar i Stanisław Zegar.

W czasie drugiej wojny światowej działalność straży została ograniczona przez okupanta i czasowo zawieszona. Druhowie pełnili dyżury przy kancelarii sołtysa w charakterze gońców, a wielu z nich zostało zmobilizowanych do udziału w działaniach wojennych.

Reaktywacja i Rozwój Powojenny

Po wojnie władze gminy Ryglice nakazały przekazanie sprzętu i umundurowania strażaków do siedziby gminy. Pomimo tego jednostkę ponownie reaktywowano. Dokonał tego pierwszy powojenny komendant Józef Iwan, który zdobył nowy sprzęt i prowadził szkolenia. W tym okresie, aż do 1975 roku, remiza mieściła się w stajniach należących wcześniej do rodu Sanguszków (tzw. podworskich stajniach). Strażacy nadal nie mieli swojego miejsca, dlatego pozyskany sprzęt ulokowano w budynku starego domu, w którym mieszkał gospodarz jednostki, druh Jan Szczęch.

  • W 1952 roku na wyposażeniu jednostki pojawiła się pierwsza motopompa, a stara ręczna została przekazana strażakom z Zalasowej.
  • W 1959 roku strażacy otrzymali sztandar, ufundowany przez mieszkańców Szynwałdu w podziękowaniu za ofiarność i poświęcenie.
  • W 1961 roku jednostka za własne środki zakupiła pierwszy samochód - DODGE 3/4, który służył strażakom do 1971 lub 1972 roku. Jego kierowcą został druh Józef Tryba.
  • W 1970 roku straż zdobyła nową motopompę typu M-400, a jednostka została zakwalifikowana do wyższej grupy w systemie ratowniczym M-2.

Budowa i Modernizacja Remizy Strażackiej

W 1972 roku powołano Komitet Budowy Domu Strażaka oraz zakupiono działkę pod budowę remizy na wprost kościoła. W 1973 roku strażacy rozpoczęli budowę nowej remizy. Na czas trwania budowy sprzęt został przeniesiony do jednego z garaży Kółka Rolniczego, na którego dachu umieszczono syrenę. Od 1975 roku do wybudowania nowego budynku sprzęt pożarniczy znajdował się w pomieszczeniach Kółka Rolniczego.

Budowę nowej remizy zakończono w 1982 roku, a uroczyste przekazanie budynku odbyło się 25 lipca. Przez kilka lat część budynku wynajmowała Szkoła Podstawowa (1982-1986) i Biblioteka Publiczna (1982-1988), prowadząc w niej zajęcia lekcyjne.

W 1989 roku za budynkiem remizy została zbudowana wieża do suszenia węży strażackich.

W 2001 roku poświęcono nowy sztandar strażacki i rozpoczęto rozbudowę remizy o drugą część z prawej strony. Powstało nowe skrzydło, w którym mieści się obecnie sklep wielobranżowy, salon fryzjerski, świetlica, sołtysówka, sala dla gości, zaplecze kuchenno-sanitarne. W starej części znajdują się garaże na samochody i sprzęt pożarniczy, sklep spożywczo-przemysłowy, a na piętrze sale wynajmowane na organizację wesel, spotkań i innych uroczystości.

W 2012 roku cały budynek został ocieplony i wykonano nową elewację, a rok później odbył się gruntowny remont sali tanecznej oraz pomieszczeń sanitarnych. W budynku remizy, oprócz części bojowej, znajdują się również dwie sale (taneczna i jadalniana) z dobrze wyposażoną kuchnią, pokój gościnny oraz lokale handlowo-usługowe.

Współczesny budynek remizy OSP Szynwałd z odnowioną elewacją

Wyposażenie i Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy

W latach 1969 - 83 jednostka OSP nie miała do dyspozycji własnego samochodu, więc do pożaru strażacy musieli dojeżdżać konno, a później ciągnikiem. Decyzją Wojewódzkiego Komendanta Straży Pożarnych w Krakowie wycofano samochód DODGE, co wymusiło transport konny lub własnymi maszynami rolniczymi.

  • Dopiero w 1983 roku strażacy z Szynwałdu otrzymali samochód pożarniczy GBM-Star 266, przekazany przez Komendę Rejonową Straży Pożarnej w Tarnowie. Samochód ten został wyremontowany w 2020 roku do wersji Star 266 Man i służy jednostce do dziś.
  • Od 17 lutego 2012 roku jednostka OSP w Szynwałdzie została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Jest to obecnie druga jednostka w Gminie Skrzyszów należąca do tego systemu. Aby do niego przystąpić, konieczne było posiadanie dwóch samochodów bojowych i specjalistycznego sprzętu.
  • Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowie przekazała jednostce lekki samochód ratowniczo-gaśniczy marki LUBLIN/BUS oraz dwa komplety aparatów powietrznych.
  • Urząd Gminy i "Związek OSP RP Oddział Wojewódzki" przeznaczyły około 24 000 złotych na zakup nowego zestawu hydraulicznego do ratownictwa technicznego oraz sprzętu ochrony dróg oddechowych.
  • W 2013 roku, 31 października, druhowie przywitali w jednostce nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy IVECO EUROCARGO. Jego zakup, o wartości 639 900 złotych, został sfinansowany z wielu źródeł: dotacji Komendanta Głównego PSP (150 000 zł z firmy ubezpieczeniowej i 115 000 zł związanej z KSRG), Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (150 000 zł), Starostwa Powiatowego w Tarnowie (5 000 zł) oraz budżetu gminy Skrzyszów (219 900 zł). Samochód wyposażony jest m.in. w elektryczną wyciągarkę, drabinę pożarniczą, trójfazowy agregat prądotwórczy, wentylator oddymiający SCORPION, latarki, radiostacje Motorola, zbiorniki na wodę (2500 l) i środek pianotwórczy (250 l), autopompę GODIVA oraz linię szybkiego natarcia o długości 60 metrów. Posiada napęd na cztery koła i mieści sześć osób w kabinie.
  • Kolejnym pozyskanym przez jednostkę samochodem był Renault Master, przekazany przez Zakład Karny w Tarnowie w 2016 roku.

Aktualnie jednostka dysponuje dwoma średnimi samochodami GBARt Iveco 2,5/27 oraz GBA Star 266 2,7/20, a także Renault Master. Na wyposażeniu jednostki jest także standardowe wyposażenie, takie jak aparaty OUO, torba medyczna PSP-R1, kamera termowizyjna, detektor gazów, sprzęt hydrauliczny Weber, drabiny, pilarki, trójnóg ratowniczy ze sprzętem wysokościowym, poduszki pneumatyczne i wentylator.

W ubiegłym roku zarząd OSP Szynwałd sfinalizował zakup trójfazowego agregatu prądotwórczego, który jest jedynym takim agregatem w całym powiecie Tarnowskim. Sprzęt ten również został sfinansowany z pozyskanych dotacji.

Współczesne wozy bojowe OSP Szynwałd, w tym IVECO EUROCARGO i Star 266 Man

Struktura, Działalność i Udział w Akcjach

Obecnie jednostka liczy 86 członków, w tym 62 czynnych, 17 honorowych oraz 7 wspierających. W skład jednostki wchodzą: Druhowie Czynni, Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza i Żeńska Drużyna Pożarnicza.

Zarząd Jednostki

Aktualny zarząd OSP Szynwałd:

  • Prezes: Stanisław Żywiec (według jednego źródła) lub Daniel Kusek (według innego źródła, jako obecny opiekun MDP).
  • Wiceprezes: Tomasz Bańdur
  • Naczelnik: Tomasz Pruchnik
  • Zastępca naczelnika: Paweł Krakowski
  • Sekretarz: Kazimierz Mazur
  • Skarbnik: Grzegorz Krakowski
  • Gospodarz remizy: Józef Pruchnik
  • Kronikarz: Iwona Pruchnik

Wśród członków wymieniani są również Adam Plebanek, Michał Bańdur, Bartosz Stańczyk. Po II wojnie światowej naczelnikami i prezesami byli m.in. Józef Iwan, Kazimierz Prokop, Józef Laska, Stanisław Micek, Bronisław Madeja, Roman Smoleń, Wojciech Gębica, Franciszek Chrostek, Stanisław Stańczyk, Jan Pazder, Zdzisław Tryba, Stanisław Żywiec, Adam Plebanek, Michał Bańdur, Tomasz Pruchnik i Tomasz Bańdur.

Młodzieżowa i Żeńska Drużyna Pożarnicza

Pierwsza Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza (MDP) w OSP Szynwałd ślubowała na sztandar 9 maja 1993 roku podczas uroczystego jubileuszu 105-lecia powstania jednostki. Aktualnie w MDP działa 27 członków (20 chłopców i 7 dziewcząt). Młodzież bierze udział w zawodach sportowo-pożarniczych, zawodach halowych oraz Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy o Pożarnictwie. Obecnym opiekunem drużyny jest prezes jednostki Daniel Kusek, który wspólnie z pozostałymi strażakami dba o poszerzanie wiedzy i umiejętności wśród młodzieży.

Pierwsze wzmianki dotyczące kobiet w jednostce sięgają 1969 roku, natomiast 30 stycznia 2002 roku oficjalnie została powołana Żeńska Drużyna Pożarnicza. Kobiety nadal tworzą drużynę, biorąc czynny udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, włączając się w życie jednostki oraz startując w zawodach sportowo-pożarniczych.

Operacje i Codzienność

Strażacy z Szynwałdu są dysponowani średnio 30 razy w roku do różnego typu zdarzeń. Ze względu na górzysty teren oraz duże zalesienie, aby móc dotrzeć na miejsce zdarzenia w zimie, niezbędne jest założenie łańcuchów na koła samochodu gaśniczego. W obszarze działań jednostki znajduje się także zbiornik wodny „Korzeń”, wykorzystywany do szkoleń i ćwiczeń.

W 1992 roku strażacy z OSP Szynwałd na mocy decyzji Krajowego Centrum Koordynacji Ratownictwa zostali włączeni w skład kompanii pożarniczej z rejonu tarnowskiego do akcji gaszenia wielkiego pożaru lasów w Kuźni Raciborskiej, będąc jedyną jednostką z tych okolic.

Strażacy regularnie przeprowadzają zbiórki szkoleniowe i organizują różnego rodzaju ćwiczenia. Ostatnie współorganizowane ćwiczenia były przeprowadzane wspólnie z żołnierzami Wojsk Obrony Terytorialnej na zbiorniku wodnym „Korzeń”.

Poza obowiązkami statutowymi i utrzymaniem gotowości bojowej, druhowie biorą udział w różnych akcjach społecznych, startują w zawodach sportowych (np. w Hniezdnem na Słowacji od 2014 roku, w Ogólnopolskich Mistrzostwach Strażaków OSP w Narciarstwie Alpejskim i Snowboardzie, czy w Amatorskiej Lidze Orlikowej Gminy Skrzyszów). Organizują również jednodniowe wycieczki integracyjne. Strażacy angażują się także w uroczystości parafialne i kulturalne na terenie Szynwałdu i gminy. W 1990 roku druhowie wykonali schody do kościoła parafialnego, nazywane odtąd schodami strażackimi.

Na początku 2022 roku, w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, strażacy zaangażowali się w pomoc na rzecz uchodźców, organizując zbiórki darów i goszcząc w remizie kilka potrzebujących rodzin z Ukrainy.

Prezes jednostki, druh Daniel Kusek, zapowiedział, że w planach jest zakup quada, możliwy dzięki pozyskanym funduszom.

Ważne Rocznice i Uroczystości

  • 9 maja 1993 roku Ochotnicza Straż Pożarna z Szynwałdu obchodziła 105 rocznicę jej założenia. Podczas jubileuszu zostały pasowane dwie młodzieżowe drużyny strażaków.
  • Figura świętego Floriana, patrona strażaków, mieszcząca się na budynku, została poświęcona w 1984 roku przez ks. Stefana Zymułę. Do 2012 roku znajdowała się w gablocie na budynku remizy, a obecnie stoi w świetlicy strażackiej.
  • W niedzielę 1 lipca 2012 roku odbyła się uroczystość 125 rocznicy powstania Ochotniczej Straży Pożarnej. W tym dniu poświęcono również figurę św. Floriana, która znajduje się przed budynkiem remizy. Na cokole pod figurą jest pamiątkowa tablica z napisem: "GDY ŚWIĘTY FLORIAN STOI NA STRAŻY ŻADNE NIESZCZĘŚCIE SIĘ NIE WYDARZY" W 125 ROCZNICĘ ZAŁOŻENIA OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ W SZYNWAŁDZIE. W PODZIĘKOWANIU TYM KTÓRZY Z WŁASNEJ I NIEPRZYMUSZONEJ WOLI ZAWSZE BYLI I SĄ GOTOWI PONIEŚĆ OFIARĘ DLA NICH RATUJĄC ŻYCIE I DOBYTEK SWOICH WSPÓŁOBYWATELI REALIZUJĄC W TEN SPOSÓB STRAŻACKIE MOTTO: "BOGU NA CHWAŁĘ LUDZIOM NA POŻYTEK" 1 LIPCA 2012. Po poświęceniu nastąpiło wbicie symbolicznych gwoździ przez osoby zaproszone na uroczystość.
  • W 1994 roku, gdy Szynwałd i parafia obchodziły 650-lecie powstania, strażacy włączyli się w przygotowanie uroczystości, wykonując balustradę do jednych ze schodów, które są teraz nazywane strażackimi.
Uroczystość poświęcenia figury św. Floriana przed remizą OSP Szynwałd

Portal Remiza.pl obchodzi 18. urodziny

Z wielką radością portal Remiza.pl, Polski Serwis Pożarniczy, ogłasza swoje 18-ste urodziny. Przez te lata pracy stał się kluczowym źródłem informacji i wiedzy dla strażaków oraz pasjonatów pożarnictwa w całej Polsce.

Pomysł na Remiza.pl narodził się w kwietniu 2006 roku z inicjatywy entuzjastów pożarnictwa, którzy dostrzegli potrzebę stworzenia miejsca w sieci dedykowanego strażakom. Portal oficjalnie zadebiutował 18 maja 2006 roku, szybko zyskując popularność w strażackiej internetowej społeczności.

Społeczność jest sercem Remiza.pl. Użytkownicy, czytelnicy, współpracownicy, partnerzy i sponsorzy przyczynili się do rozwoju portalu. Plany na kolejne lata obejmują dalszy rozwój bazy wiedzy, wprowadzenie nowych funkcji oraz poszerzenie zakresu działalności. Z okazji 18-tych urodzin portal zapowiada konkursy, rabaty w sklepie i wiele innych atrakcji.

tags: #remiza #szynwald #osiemnastka