Współczesne działania ratowniczo-gagaśnicze wymagają coraz bardziej wyspecjalizowanych pojazdów i zaawansowanego sprzętu. Polskie jednostki straży pożarnej, zarówno Państwowej Straży Pożarnej (PSP), jak i Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), regularnie wzbogacają swoje floty o nowoczesne maszyny, przystosowane do różnorodnych, często ekstremalnych, warunków. Poniżej przedstawiamy przegląd wybranych specjalistycznych samochodów strażackich, ich możliwości i znaczenia dla bezpieczeństwa.
Ciężkie Samochody Ratowniczo-Gaśnicze
Jednym z przykładów wzmocnienia potencjału OSP jest otrzymanie ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego przez założoną w 1923 roku jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej w Lipnie w woj. wielkopolskim. Pojazd ten będzie stanowił wyposażenie miejscowej Jednostki Operacyjno-Technicznej.
Charakterystyka Pojazdu dla OSP Lipno
- Dostawca: Bielska firma SZCZĘŚNIAK Pojazdy Specjalne Sp. z o.o.
- Podwozie: 2-osiowe Scania P450B4X4HZ linii XT.
- Kabina: Jednomodułowa kabina brygadowa, umożliwiająca przewóz sześciu strażaków w układzie (1+1+4).
- Nadwozie: Szkielet nadwozia pożarniczego to konstrukcja samonośna wykonana ze spawanych profili aluminiowych.
- Zbiorniki: Wyposażony w kompozytowe zbiorniki na wodę o pojemności 7000 litrów oraz 710 litrów na środek pianotwórczy.
Lotniskowe Wozy Bojowe: Panther CA-7
Dwa nowe samochody gaśnicze typu Panther CA-7 8x8 wzmocniły flotę Straży Pożarnej na lotnisku Chopina w Warszawie. Te potężne maszyny, ważące z ładunkiem ponad 50 ton, odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa operacji lotniczych.
Parametry i Możliwości Panther CA-7
- Silniki: Każdy pojazd posiada dwa silniki o łącznej mocy 1270 KM, które napędzają wszystkie osiem kół.
- Waga: W pełnej gotowości ważą około 52 tony.
- Pojemność wodna: 12,5 tony to waga wody (12600 litrów), co umożliwia nieprzerwaną akcję gaśniczą trwającą 1 minutę.
- Osiągi:
- Mogą jechać z prędkością 150 km/h.
- Do 80 km/h rozpędzają się w 14 sekund.
- Zasięg: Te parametry pozwalają dotrzeć do najdalszego punktu lotniska w dwie minuty i czterdzieści sekund, podczas gdy norma wynosi obecnie trzy minuty.
Nowe maszyny zastąpiły wysłużone wozy Barrakuda, które rozpoczęły służbę w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku.
Dodatkowe Wyposażenie Lotniska
Oprócz wozów bojowych, lotniskowi strażacy otrzymali również specjalny sprzęt do usuwania unieruchomionych samolotów. Umożliwi on szybkie i bezpieczne usunięcie zepsutego lub zniszczonego samolotu z drogi startowej lub drogi kołowania i przywrócenie sprawności operacyjnej lotniska.
Specjalistyczne Pojazdy do Dekontaminacji CBRNe
W lipcu 2022 roku Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu odebrała specjalistyczny pojazd do dekontaminacji przy zagrożeniach CBRNe (tzw. czynników chemicznych, biologicznych, radiologicznych, nuklearnych i materiałów wybuchowych). Jest to jeden z ośmiu samochodów zamówionych przez PSP w bielskiej firmie Wawrzaszek ISS.
Wdrażanie Pojazdów CBRNe
Wspomniany ciężki, specjalny samochód do dekontaminacji przy zagrożeniach CBRNe, zabudowany na podwoziu Scanii G410, trafił między innymi do Specjalistycznej Grupy Ratownictwa Chemiczno-Ekologicznego Poznań 6. Wcześniej, jeszcze w czerwcu, pierwszy z pojazdów tego typu zamówionych przez PSP odebrała JRG nr 6 w Warszawie.
Wartość i Funkcje
Wartość jednego samochodu to 4 821 600,00 zł, na co głównie składa się specjalistyczne wyposażenie umożliwiające przeprowadzenie procesów dekontaminacyjnych:
- Ratowników zabezpieczonych ubraniami ochronnymi po przeprowadzonych działaniach.
- Osób cywilnych w skażonej odzieży wierzchniej.
- Wyposażenia wrażliwego.
Konstrukcja i Wyposażenie Pojazdu
Zabudowa pojazdu to konstrukcja samonośna wykonana z kompozytu poliestrowego, odpornego na korozję. Została ona podzielona na siedem przedziałów oraz jeden dodatkowy, zewnętrzny przedział, którym jest zamontowana pod tylną klapą kabina dekontaminacyjna.
Kabina Dekontaminacyjna
Wykonana z twardego PVC, wyposażona jest w system dysz, zamków i zapinek, służących do połączenia jej z brodzikiem na windzie załadunkowej.
Wnętrze Samochodu
Posiada kilka pomieszczeń, w tym również pomieszczenia stanowiące ścieżkę dekontaminacji poszkodowanego. Pojazd jest wyposażony między innymi w:
- Zbiornik wody i zbiornik na ścieki.
- Przyłącza z ciepłą wodą.
- Układ ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji przedziałów służących do procesu dekontaminacji (dodatkowo wentylowany jest także przedział sprzętowy).
- System monitoringu (z sześcioma kamerami wewnątrz i jedną na maszcie).
- Układ elektryczny z inwerterem i dodatkowymi akumulatorami do zapewnienia zasilania przez minimum cztery godziny, nawet po wyłączeniu generatora bądź zewnętrznego źródła zasilania.
Maszt i Oświetlenie
Pojazd jest również wyposażony w maszt pneumatyczny włoskiej firmy Firecco z zamontowaną kamerą PTZ Hikvision oraz czterema lampami LED o mocy 78W i o strumieniu świetlnym 8000lm każda (dwie lampy ze światłem skupionym, dwie z rozproszonym).
Sprzęt Specjalistyczny
W przedziale sprzętowym znajduje się sprzęt służący do:
- Dekontaminacji aktywną pianą.
- Fumigacji wewnętrznej nadtlenkiem wodoru.
- Urządzenie do ozonowania.
- Fumigacji wewnętrznej waporyzowanym nadtlenkiem wodoru (VHP).
- Ubrania podekontaminacyjne, środki ochrony indywidualnej.
- Zestaw BIOHAZARD oraz urządzenia pomocnicze.
Zastosowano również ciekawe rozwiązanie w postaci sterowania przeziernością okien (z pomieszczenia nadzoru) w pomieszczeniach, które nie są wyposażone w kamery. Po wywołaniu alarmu, osoba nadzorująca może włączyć przezroczystość szyb i mieć wgląd na sytuację w pomieszczeniach. W stanie normalnym szyby są matowe.
Baza Techniczna
Bazę pod opisaną zabudowę specjalistyczną stanowi dwuosiowa Scania G410 z układem napędu 4×2 (rozstaw osi 5550 mm). Wyposażona jest ona w silnik DC13, spełniający normę Euro 6 o mocy 302 kW/410 KM, który współpracuje z automatyczną przekładnią biegów. Dwuosobowa kabina załogowa wyposażona jest w leżanki. Dopuszczalna masa całkowita (DMC) pojazdu wynosi 18000 kg, a jego wymiary to odpowiednio: 11175 mm długości, 2550 mm szerokości oraz 3556 mm wysokości.
Strategiczne Znaczenie
Ciężki, specjalny samochód do dekontaminacji przy zagrożeniach CBRNe to bardzo specjalistyczny pojazd stanowiący ważny element wyposażenia PSP, realizującej nie tylko zadania z zakresu ochrony przeciwpożarowej czy usuwania skutków klęsk żywiołowych oraz katastrof (w tym przemysłowych). Co warto podkreślić, stanowi on również "kręgosłup" Obrony Cywilnej Kraju. Stąd konieczność wyposażenia straży pożarnej w tego typu specjalistyczne "narzędzia", pozwalające na prowadzenie działań, we współpracy z innymi służbami oraz wojskiem, także w warunkach konfliktu zbrojnego. Nowy nabytek PSP stanowi również dowód na to, że polski rynek bez problemu radzi sobie z tak zaawansowanymi pojazdami i zabudowami pojazdów gaśniczych oraz specjalistycznych, co oznacza, że może śmiało konkurować z potentatami tej branży.
Lekkie Samochody Rozpoznawczo-Operacyjne na Bazie Forda Rangera
Jeden z dilerów Forda przekazał straży pożarnej kilkanaście modeli Rangera w specjalnej zabudowie. Wyspecjalizowane pojazdy są przygotowywane dla wojska, służb drogowych czy mundurowych. Zabudowy powstają pod konkretne zamówienie, dlatego pojazdy cechują się wytrzymałością i wszechstronnością. Tak jest również w przypadku samochodów rozpoznawczo-operacyjnych dla straży pożarnej.
Rodzaje Zabudów
Lekki samochód rozpoznawczo-operacyjny z zabudową ze standardowym lub dużym hardtopem, lekki pojazd z zabudową kontenerową - to tylko nieliczne przykłady możliwości, jakie oferują specjalistyczne zabudowy modeli Forda dla straży pożarnej. W przypadku modelu lekkiego samochodu rozpoznawczo-operacyjnego (LSRO), który bazuje na modelu Ranger z zabudową kontenerową, mamy do czynienia z pick-up’em, który nie boi się żadnego terenu.
Modyfikacje i Wyposażenie
Pomaga w tym między innymi napęd na cztery koła (możliwość dołączenia napędu wraz z reduktorem). Pod maską znajduje się turbodoładowany silnik wysokoprężny 2.0 EcoBlue o mocy 170 KM, który przekazuje napęd na koła za pośrednictwem 6-stopniowej manualnej skrzyni biegów. Oczywiście auta dla straży pożarnej są odpowiednio zmodyfikowane oraz wzmocnione, aby zapewniały pełną mobilność w najtrudniejszych warunkach.
Zawieszenie i Odporność
Przykładowo, na tylnej osi zastosowano zawieszenie pneumatyczne z automatyczną regulacją ciśnienia w miechach w taki sposób, aby utrzymać wysokość nadwozia oraz stabilność, bez względu na masę obciążenia na skrzyni ładunkowej. Oprócz miechów pneumatycznych zastosowano tradycyjne resory piórowe, które pozwalają na pełną mobilność nawet w przypadku uszkodzenia miechów pneumatycznych. Ponadto w przednim zawieszeniu pojawiły się wzmocnione sprężyny marki Eibach, która jest licencjonowanym dostawcą elementów zawieszenia dla marki Ford. Prześwit minimalny pojazdu to 190 mm (pod osiami pojazdu - w obciążeniu), choć w niektórych modelach z oponami terenowymi prześwit jest zdecydowanie większy. Dzięki zastosowaniu opcjonalnego pakietu offroadowego, wszystkie elementy newralgiczne, takie jak silnik i skrzynia biegów, są zabezpieczone grubą osłoną przed ewentualnymi uszkodzeniami.
Dodatkowe Udogodnienia
Wszystkie samochody zostały wyposażone w dodatkowe 2 gniazda zasilania 230V, dodatkowe gniazda zapalniczek oraz gniazda USB. Na pokładzie znajdują się także przetwornice 230V, dodatkowe lampy LED, oświetlenie uprzywilejowania oraz specjalne konsole dachowe pod radiostacje, dodatkowy schowek i oświetlenie. Ze względu na możliwość interwencji w trudnym terenie, auta mają wyższe kąty natarcia, zejścia i rampowe. Zastosowano również potężne wyciągarki, które w przypadku tak wyspecjalizowanych pojazdów są niezbędne do sprawnego przeprowadzania akcji ratowniczych.
Historia i Wyzwania: Samochód Gaśniczy Hush E-One
Przez kilka lat na wyposażeniu Ochotniczej Straży Pożarnej w Nasielsku znajdował się samochód gaśniczy Hush E-One. Niestety, dla gminy Nasielsk pojazd był problematyczny, między innymi z powodu dużego zużycia paliwa podczas pracy silnika. Pierwotnie pojazd na początku lat 90. trafił do Szkoły Aspirantów PSP w Poznaniu, a następnie do warszawskiej JRG nr 3. W późniejszym czasie został przekazany druhom z Nasielska.
Problemy Eksploatacyjne i Nowe Życie
Pojazd w pewnym momencie stał się problemem, ponieważ jego utrzymanie było bardzo drogie. Ostatecznie pojawił się pomysł na sprzedaż samochodu, co również nie było łatwe. Dopiero pod koniec 2019 roku pojazd został zakupiony. Samochód zakupiono w październiku zeszłego roku. W międzyczasie pojazd poddano między innymi lakierowaniu i oklejeniu, a także zamontowano sprzęt pożarniczy. Obecnie amerykański pojazd gaśniczy służy mieszkańcom Sosnowca i od chwili wprowadzenia go do podziału bojowego, wyjeżdżał już 10 razy.
Hush E-One: Specyfikacja Techniczna
Hush, bo o nim mowa, znalazł się w transporcie kilkunastu samochodów pożarniczych, które w 1993 roku przypłynęły do Polski ze Stanów Zjednoczonych. Pod zabudowę wykorzystano miejskie podwozie 4×2 z silnikiem wysokoprężnym, sześciocylindrowym Detroit Diesel z turbodoładowaniem o pojemności 9045 centymetrów sześciennych i mocy 350 koni mechanicznych oraz automatyczną, pięciostopniową skrzynią biegów Allison HT-740. Zabudowa tego amerykańskiego pojazdu, podobnie jak podwozie i kabina, to produkt firmy E-One, wykonana ze stali nierdzewnej i aluminium.
Wyposażenie Gaśnicze
Na wyposażeniu znajduje się:
- Zbiornik wody o pojemności 3000 litrów.
- Zbiornik środka pianotwórczego 300 litrów.
- Główna jednostopniowa autopompa Hale American Godiva QSMG 125 o wydajności 4700 litrów na minutę.
- Niezależna autopompa wysokociśnieniowa o wydajności 250 litrów na minutę, która podaje wodę do dwóch linii szybkiego natarcia o długości 60 metrów każda.
- Dwa maszty oświetleniowe wysuwane na wysokość 1,7 m.
Osiągi Historyczne
W momencie opuszczenia amerykańskiej fabryki od 0 do 100 kilometrów na godzinę potrzebował 39 sekund, a prędkość maksymalna wynosiła wtedy 120 kilometrów na godzinę. Obecnie Hush "odpoczywa jak prawdziwy amerykański emeryt", czyli nad Morzem Bałtyckim w Pobierowie.
