Wojskowe Samochody Ratowniczo-Gaśnicze: Przegląd i Specyfikacja

Samochody ratowniczo-gaśnicze, szczególnie te przeznaczone dla wojska, charakteryzują się specyficznymi wymaganiami technicznymi i taktycznymi. Ich konstrukcja musi łączyć wysoką efektywność bojową z mobilnością w trudnym terenie oraz odpornością na uszkodzenia.

Klasyfikacja Ciężkich Samochodów Ratowniczo-Gaśniczych

Zgodnie z normą PN-EN 1846-1, samochód ratowniczo-gaśniczy klasy ciężkiej to pojazd, którego całkowita masa rzeczywista przekracza 16 tys. kg. Dla samochodu dwuosiowego, zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (DzU z 2015 r., poz. 305), nie może ona przekroczyć 18 tys. kg. Samochody ciężkie zabudowywane są na podwoziach różnego typu i wielkości, a dopuszczalna masa całkowita pojazdu uzależniona jest od liczby osi. Choć wspomniana norma nie określa górnej granicy masy pojazdu, to w Polsce użytkowane są w tej klasie samochody ratowniczo-gaśnicze mające nie więcej niż cztery osie, co pozwala nimi sprawnie manewrować.

Przykład Nowoczesnego Pojazdu: P.S. Bocar na Podwoziu MAN

Ostatnio do Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP nr 2 w Bydgoszczy trafił ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy P.S. Bocar Sp.z o.o. zabudowany na podwoziu MAN TGM 18.340 BB (4x4), o dopuszczalnej masie całkowitej 18 t.

Charakterystyka techniczna

Jednostkę napędową stanowi sześciocylindrowy silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem o mocy maksymalnej 340 KM. Napęd na obie osie przenoszony jest za pośrednictwem dziewięciostopniowej skrzyni przekładniowej oraz skrzyni rozdzielczej. Zawieszenie obydwu osi składa się z parabolicznych stalowych resorów piórowych, amortyzatorów teleskopowych oraz stabilizatorów.

Design i funkcjonalność

Pojazd ten wyróżnia wyjątkowy design. Projektanci i konstruktorzy stworzyli jednolitą bryłę dzięki zastosowaniu nakładki na dach kabiny. Doskonale poradzili sobie również z zabudową filtra cząstek stałych, umieszczonego po prawej stronie nadwozia. Dach nadwozia wykonano w formie podestu roboczego. Można na niego wejść dzięki składanej, aluminiowej drabince, umieszczonej z tyłu po prawej stronie nadwozia pożarniczego. Zamontowano na nim aluminiową skrzynię do przewożenia węży ssawnych, sprzętu i armatury.

Układ wodno-pianowy i system CAFS

W układ wodno-pianowy wbudowano dwuzakresową autopompę TO3000 EN 1028-1-FPN 10-3000/ FPH 40-400 niemieckiego producenta Johstadt PF Pumpen und Feuerlöschtechnik GmbH, o wydajności 3705 l/min przy 8 barach lub 430 l/min przy 40 barach. Samochód ten, poza standardowym wyposażeniem przewidzianym dla tej klasy i kategorii pojazdów, ma system piany sprężonej CAFS - Compressed Air Foam System. Elementem wyróżniającym system piany sprężonej Bocar PWPSystem 2400 jest wykorzystanie sekcji wysokiego ciśnienia do tłoczenia wody, który może zostać uruchomiony także podczas podawania prądów gaśniczych niskiego ciśnienia. Wyposażenie ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego w system piany sprężonej znacznie rozszerza jego możliwości taktyczno-techniczne. Umiejętne wykorzystanie piany sprężonej w pierwszej fazie gaszenia pożarów wewnętrznych czy pożarów pojazdów skraca czas gaszenia oraz zmniejsza straty pożarowe, obniżając jednocześnie koszty użycia piany.

Zamówienia Publiczne dla Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej

Regionalna Baza Logistyczna w Krakowie poinformowała o rozpoczęciu postępowania przetargowego na dostawę łącznie ponad 20 samochodów ratowniczo-gaśniczych w układzie o różnej kategorii wagowej i przeznaczeniu. Przedmiotem zamówienia jest dostawa w latach 2024-2025 samochodów ratowniczo-gaśniczych wraz ze szkoleniem teoretycznym i praktycznym w zakresie ich obsługi i eksploatacji. Postępowanie zostało podzielone na pięć części dotyczących zakupu różnego wagomiaru samochodów ratowniczo-gaśniczych w układzie 4x4 lub 6x6 z przeznaczeniem dla kilku jednostek wojskowej straży pożarnej. W przypadku wyboru oferty jedynym czynnikiem decydującym jest cena składanych propozycji. Termin składania ofert został wyznaczony na 20 listopada tego roku.

Samochody lekkie (4x4)

Część pierwsza dotyczy pozyskania jednego lekkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego w układzie 4x4 o mocy silnika minimum 150 KM. Pojemność zbiornika paliwa powinna zapewniać przejazd min. 300 km przy jeździe terenowej. Samochód ma być przystosowany do ciągnięcia przyczepy o masie do 1,5 tony. W skład wyposażenia pojazdu powinna wchodzić wciągarka elektryczna (wraz z pokrowcem), zamontowaną z przodu pojazdu o sile uciągu min. 3,5 ton i długości liny min. 30 m. Oprócz tego samochód ma zostać wyposażony w m.in. zestaw ostrzegawczo-oświetleniowy akumulatorowy z głowicą LED w walizce, o mocy minimum 12 000 lumenów, aparaty ochrony dróg oddechowych czy różnego typu radiotelefony.

Samochody średnie (4x4)

Część druga dotyczy pozyskania 7 średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych 4×4 z kabiną załogową 1+1+4 o mocy silnika minimum 300 KM. Pojemność zbiornika paliwa powinna zapewniać przejazd minimum 500 km (po drodze utwardzonej z pełnym obciążeniem) lub 6-godzinną pracę autopompy (przy jej średnim obciążeniu). Wóz musi być wyposażony w zbiornik mogący przewozić minimum 2500 litrów wody oraz autopompę o wydajności min. 2500 l/min przy ciśnieniu 8 bar i głębokości ssania 1,5 m. Oprócz tego w skład wyposażenia pojazdu ma wchodzić m.in. nożyco-rozpieracz o sile cięcia ≥ 35 t, rozpierania ≥ 18 t, ściskania ≥ 6 t i ciągnięcia ≥ 4 t, działko wodno-pianowe o określonej wydajności.

Samochody ciężkie (4x4 lub 6x6)

Część trzecia dotyczy pozyskania 2 ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych w układzie 4x4 lub 6x6 z kabiną załogową 1+1+1 lub 1+2 o mocy silnika minimum 400 KM. Pojemność zbiornika paliwa powinna zapewniać przejazd minimum 300 km (po drodze utwardzonej z pełnym obciążeniem) lub 4-godzinną pracę autopompy (przy jej średnim obciążeniu). Wóz musi być wyposażony w zbiornik mogący przewozić minimum 5000 litrów oraz autopompę o wydajności min. 3200 l/min przy ciśnieniu 8 bar i głębokości ssania 1,5 m. Oprócz tego pojazd musi posiadać działko wodno-pianowe sterowane zdalnie z kabiny lub ręcznie z pomostu, o wydajności min. 1600÷2400 dm³/min przy ciśnieniu 8 bar. Wyposażenie pojazdu ma obejmować m.in. kamerę termowizyjną, zestaw ratowniczy czy przenośny agregat prądotwórczy 230/400V o mocy min. 5 kW.

Ciężkie lotniskowe samochody (6x6)

Część czwarta dotyczy pozyskania 11 ciężkich lotniskowych samochodów ratowniczo-gaśniczych w układzie 6x6 z kabiną 1+2 lub 1+1+1 o mocy silnika 450 KM. Pojemność zbiornika paliwa powinna zapewniać przejazd minimum 300 km (po drodze utwardzonej z pełnym obciążeniem) lub 4-godzinną pracę autopompy (przy jej średnim obciążeniu). Wóz musi być wyposażony w zbiornik mogący przewozić minimum 8000 litrów wody oraz autopompę o wydajności min. 5000 l/min przy ciśnieniu 8 bar i głębokości ssania 1,5 m. Pojazd ma posiadać także działko wodno-pianowe o wydajności min. 1600÷2400 dm³/min przy ciśnieniu 8 bar. Wyposażenie pojazdu ma obejmować m.in. aparaturę wodno-pianową, zestaw ratowniczy czy przenośny agregat prądotwórczy 230/400V o mocy min. 5 kW.

Ciężkie samochody specjalne (6x6)

Część piąta dotyczy pozyskania 4 ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych w układzie 6x6 z kabiną trzyosobową o mocy silnika minimum 450 KM ze zblokowaną automatyczną skrzynią przekładniową. Maksymalna prędkość na najwyższym biegu ma być nie mniejsza niż 100 km/h. Przyspieszenie do 80 km/h w max. 40 s w warunkach normalnej pracy. Pojemność zbiornika paliwa powinna zapewniać przejazd minimum 300 km (po drodze utwardzonej z pełnym obciążeniem) lub 4-godzinną pracę autopompy (przy jej średnim obciążeniu). Pojazd ma posiadać możliwość przewożenia zbiornika wodnego o pojemności 10 000 litrów oraz mieć pompę o wydajności minimum 6000 dm³/min przy ciśnieniu 8 bar i głębokości ssania 1,5 m.

Specjalistyczne Pojazdy dla Bundeswehry: Tatra-Rosenbauer

Na początku kwietnia Centrum Ochrony Przeciwpożarowej Federalnych Sił Zbrojnych (Zentrum Brandschutz der Bundeswehr) poinformowało o testach najnowszych ciężkich terenowych samochodów ratowniczo-gaśniczych do działań w warunkach leśnych, przeznaczonych przede wszystkim do obsługi poligonów. Jeśli próby te wypadną pomyślnie, niemieccy strażacy w wojskowych mundurach otrzymają 76 takich samochodów.

Kooperacja i założenia konstrukcyjne

Wozy powstają w ścisłej kooperacji pomiędzy, należącą do Czechoslovak Group, Tatrą - jako dostawcą podwozi, a niemieckim oddziałem renomowanej austriackiej Rosenbauer Group - jako dostawcą specjalistycznych zabudów. Z założenia samochody, zaklasyfikowane jako Feuerlösch-Kfz Waldbrandbekämpfung, mają łączyć duże możliwości bojowe i wysoką dzielność terenową z bezpieczeństwem eksploatacji w środowisku leśnym. Dlatego obok bardzo wysokiej mobilności taktycznej zamawiający wymaga doskonałej zwrotności w powiązaniu z odpornością na uszkodzenia i zdolnością do samoobrony w sytuacji, gdy ogień obejmie podłoże lub korony drzew.

Podwozie i układ napędowy

Jako bazę wykorzystano podwozie Tatra T 815-7 4×4 Force. Wyróżnia je krótki rozstaw osi - 3710 mm - oraz krótki tylny zwis, by pojazd cechował się doskonałą manewrowością, szczególnie w trakcie pokonywania często piaszczystych i krętych leśnych dróg. Auto ma długą kabinę w tzw. wydaniu strażackim. Zamontowano w niej dodatkowy osprzęt i urządzenia sterujące oraz podwyższono poprzez dodanie specjalnej nakładki dachowej z tworzywa. W rezultacie powiększeniu uległa przestrzeń kabiny, co w pełni wyekwipowanym strażakom ułatwia zakładanie butli z tlenem czy w ogóle bardziej swobodne działanie w ubraniu ochronnym. Do napędu wybrano chłodzony cieczą silnik wysokoprężny Cummins o mocy maksymalnej 375 kW/510 KM, spełniający normę Euro 6. Układ napędowy dopełniają automatyczna skrzynia przekładniowa Allison serii 4500, skrzynia rozdzielcza i niezależnie zawieszone półosie wahliwe, z zawieszeniem pneumatycznym (istnieje możliwość zmiany prześwitu w górę lub w dół w stosunku do położenia neutralnego).

Zabudowa i wyposażenie

Nadwozie firmy Rosenbauer należy do serii MT (Modular Technology), co oznacza, że dany typ zabudowy powstaje na bazie standaryzowanych modułów i kluczowych komponentów. Zabudowa to lekka i wytrzymała konstrukcja z poszyciem z tłoczonej blachy aluminiowej. Dach ma postać podestu roboczego w wykonaniu antypoślizgowym i mieści m.in. skrzynie na sprzęt i wyposażenie. Boczne przedziały sprzętowe są dwa, po jednym z każdej strony, duże, umieszczone z tyłu, zamykane lekkimi aluminiowymi żaluzjami wodo- i pyłoszczelnymi. Uzupełnia je tylny przedział autopompy, także zamykany żaluzją. Poza tym na dole, między osiami, z każdej ze stron zamontowano po skrzynce narzędziowej, z prawej strony tuż za zbiornikiem paliwa. Pojemności poszczególnych zbiorników wynoszą: na wodę 4000 (plus 300 zarezerwowanych do ochrony własnej pojazdu) litrów, na środek pianotwórczy 100 litrów. Do samoobrony w nadkolach i nad kabiną kierowcy zainstalowano kilka małych dysz, które dodatkowo mogą ochronić krytyczne miejsca przed szczególnie wysoką temperaturą. Zastosowano autopompę N35 o wydajności do 3500 l/min i przednie - zderzakowe, zdalnie sterowane działko wodno-pianowe o wydajności 1500 l/min. W wyposażeniu znalazły się jeszcze osłony rurowe górnej części nadwozia oraz góry i przodu kabiny, zabezpieczające przed uderzeniami gałęzi oraz - w przypadku osłon z przodu - ułatwiające przejazd przez młodnik czy krzaki, ponieważ ciężarówka może je taranować. Dopuszczalna masa całkowita tak skonfigurowanego pojazdu wynosi 18 000 kg, a zasadnicze wymiary: długość 7500 mm, szerokość 2550 mm i wysokość 3100 mm. Rosenbauer ma dostarczyć samochody Feuerlösch-Kfz Waldbrandbekämpfung firmie BwFuhrparkService GmbH, obsługującej Bundeswehrę. O zawarciu umowy poinformowano oficjalnie 30 sierpnia 2021 r.

Dostawy dla Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej od Szczęśniak Pojazdy Specjalne

Rozpoczęły się dostawy samochodów ratowniczo-gaśniczych dla jednostek Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej. Są one realizowane w ramach wieloletnich umów zawartych przez 3. Regionalną Bazę Logistyczną w Krakowie z firmą Szczęśniak Pojazdy Specjalne Sp. z o.o. z Bielska-Białej. W sumie w ramach rozpoczętych dostaw do wojskowych strażaków trafić ma siedem średnich, trzy ciężkie i osiem lotniskowych (ciężkich) samochodów ratowniczo-gaśniczych. Wszystkie one to nowoczesne pojazdy spełniające wymagania zamawiającego oraz przyszłego użytkownika. Jednostki Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej odpowiadają za ochronę przeciwpożarową w jednostkach podległych Ministrowi Obrony Narodowej, realizując szeroki zakres zadań, zarówno typowych dla Państwowej Straży Pożarnej, jak i szczególnych obowiązków wynikających z funkcjonowania Sił Zbrojnych RP.

Średnie samochody Renault

Pierwszą grupą z zamówionych pojazdów jest siedem średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych, dla których jako bazę wybrano podwozie Renault Trucks D15 HIGH K P4X4 320E6 z napędem na obie osie (4x4), zapewniające wysoką mobilność w każdych warunkach terenowych i pogodowych. Pojazdy te zostały zaprojektowane z myślą o specyfice działań i zadaniach stawianych przed WOP oraz spełniają najwyższe standardy techniczno-jakościowe. Aby zapewnić im odpowiednią dynamikę i mobilność, w układzie napędowym zastosowano silnik wysokoprężny o mocy 235 kW (320 KM), którego moc przenoszona jest na obie osie za pośrednictwem automatycznej skrzyni biegów. Każdy z dostarczanych pojazdów posiada stały napęd wszystkich kół (4x4), zapewniający zachowanie trakcji w terenie w połączeniu z pojedynczym (na obu osiach) ogumieniem z terenowym bieżnikiem (395R20). Jednomodułowa, 4-drzwiowa kabina dla sześciu strażaków, umożliwia szybkie i bezpieczne działania załogi. Dwustopniowa autopompa pożarnicza Godiva P2A 2010 (wydajność: 2846 l/min 8 bar lub 429 l/min 40 bar) jest uznawana za jedną z najlepszych na świecie. Osiągające wydajność 1600 l/min ręcznie sterowane działko wodno-pianowe umieszczone zostało na dachu z przodu zabudowy. Dodatkowe wyposażenie stanowi m.in. automatyczny hamulec awaryjny, boczny radar wyszukujący obiekty w „martwym polu”, asystent pasa ruchu, czy system rozpoznawania znaków drogowych.

Ciężkie samochody Scania

Drugą grupę stanowią trzy ciężkie samochody ratowniczo-gaśnicze zabudowane na 3-osiowych podwoziach Scania P450B6X6HZ XT. W układzie napędowym zastosowano silnik o mocy 331 kW (450 KM), którego moc jest przenoszona za pomocą zautomatyzowanej skrzyni biegów GRS 905. Dla załogi przewidziano trzyosobową, krótką kabinę w układzie (1+1+1). Kierowca ma do swojej dyspozycji czytelny, siedmiocalowy panel kontrolny informujący m.in. o poziomie środków gaśniczych w zbiornikach czy otwarciu skrytek lub podestów. Z przodu samochodu zamontowana została wyciągarka elektryczna o sile uciągu 8165 kg z liną o długości 30 metrów. Zabudowa pożarnicza składa się z trzech modułów: sprzętowego, ze zbiornikami na środki gaśnicze oraz pompowo-sprzętowego. Szkielet pierwszego i trzeciego z modułów został wykonany ze spawanych profili aluminiowych z elementami ze stali nierdzewnej. Ich poszycie zewnętrzne stanowią lakierowane blachy aluminiowe, a wewnętrzne - blacha anodowana. W zabudowie jest pięć skrytek sprzętowych. Moduł zbiorników na wodę o pojemności 10 065 litrów oraz 1030 litrów na środek pianotwórczy zamontowany jest na ramie pomocniczej w środkowej części nadwozia pożarniczego. Jest on wykonany z materiałów kompozytowych (GRP) i posiada wewnętrzne falochrony zabezpieczające przed przelewaniem przewożonej w nim cieczy. W tylnej części zabudowy znajduje się dwustopniowa autopompa pożarnicza Godiva P2A 6010 o wydajności 6160 l/min przy ciśnieniu 8 barów lub 447 l/min przy ciśnieniu 40 barów. Samochód został wyposażony w dwa działka wodno-pianowe sterowane za pomocą joysticków z kabiny. Zderzakowe działko ma wydajność 1600 l/min, natomiast główne, zamontowane w przedniej części dachu zabudowy, osiąga wydajność 5000 l/min. Na wyposażeniu znajduje się również zwijadło szybkiego natarcia z napędem elektrycznym, z wężem wysokociśnieniowym o długości 65 metrów i prądownicą o wydajności 150 l/min.

Lotniskowe samochody Scania

Pod zabudowę pojazdów lotniskowych wykorzystano 3-osiowe podwozia Scania P450B6X6HZ XT. Ich napęd, podobnie jak w opisywanych wyżej ciężkich samochodach ratowniczo-gaśniczych, zapewnia silnik o mocy 331 kW (450 KM). Jego moc jest przenoszona za pomocą zautomatyzowanej skrzyni biegów GRS 905. Dla załogi przewidziano trzyosobową, krótką dzienną kabinę w układzie (1+1+1). Zabudowa pożarnicza samochodu również składa się z trzech modułów: sprzętowego, ze zbiornikami na środki gaśnicze oraz modułu pompowo-sprzętowego. Szkielet poszczególnych modułów nadwozia pożarniczego wykonany został ze spawanych profili aluminiowych, natomiast pokrycie zewnętrzne i wewnętrzne z blach aluminiowych. Zbiorniki na środki gaśnicze wykonane zostały z materiałów kompozytowych i mają pojemność: 8045 litrów na wodę oraz 810 litrów na środek pianotwórczy. Dodatkowym uzupełnieniem środków gaśniczych jest agregat proszkowy AP 180, o pojemności 180 kg proszku, a także agregat śniegowy z butlami (2x30 kg) z 60 kg dwutlenku węgla (CO2). W tylnej części zabudowy znajduje się przedział pompowo-sprzętowy. Zamontowano w nim dwustopniową autopompę pożarniczą Godiva P2A 6010 o wydajności 6150 l/min przy ciśnieniu 8 barów lub 447 l/min przy ciśnieniu 40 barów. Układ wodno-pianowy posiada automatyczny dozownik środka pianotwórczego zapewniający uzyskiwanie stężeń 1% lub 6%. Z przodu kabiny zamontowane zostało zderzakowe działko wodno-pianowe o wydajności 1600 l/min, natomiast na dachu główne działko wodno-pianowo-proszkowe, którego wydajność to 2400 l/min lub 10 kg/s proszku. Z przodu pojazdu zamontowano wyciągarkę elektryczną o sile uciągu 8165 kg i linie o długości 30 metrów.

Firma Szczęśniak od ponad 20 lat dostarcza samochody ratowniczo-gaśnicze wojskowym strażakom. Powstające w Bielsku-Białej wozy to światowa czołówka w tej kategorii pojazdów specjalnych i co szczególnie istotne są one dziełem polskich konstruktorów i pracowników.

CONCEPT Sp. z o.o. - Polski Producent Pojazdów Specjalnych

CONCEPT sp. z o.o. jest polskim producentem pojazdów specjalnych, zabudów i komponentów dla nich oraz łodzi aluminiowych dla wojska i służb bezpieczeństwa publicznego. Dysponuje nowoczesnym zapleczem produkcyjnym, parkiem maszynowym, serwisem mechanicznym i blacharskim, stacją kontroli pojazdów oraz nowoczesnym salonem sprzedaży. Firma cieszy się zaufaniem wśród najbardziej wymagających klientów, w tym wojska polskiego (jednostki specjalne, wojska lądowe, żandarmeria wojskowa) oraz wszelkich służb bezpieczeństwa publicznego.

Mercedes - Benz AG posiada wieloletnie doświadczenie w produkcji pojazdów specjalnego przeznaczenia, od wielu lat ma bardzo wymagających odbiorców jak Siły Specjalne, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna oraz różne Jednostki Antyterrorystyczne Policji zarówno w kraju, jak i za granicą. Pojazdy, którymi dysponuje i które oferuje swoim wymagającym klientom, posiadają cechy, które dają ogromną przewagę w trudnym terenowym świecie. W warunkach zimowych w górach są narzędziem, które daje możliwości dotarcia do miejsc niedostępnych. Dostarczenie specjalistycznego sprzętu w krótkim czasie pozwala na uzyskanie przewagi technologicznej na współczesnym polu walki. Dynamika zmian na współczesnym polu walki jest ogromna. Drony, radary, lasery to narzędzia służące do walki. Jednym z możliwych, dostępnych narzędzi obronnych dającym możliwość reakcji jest szybkość przemieszczania się. To przewaga, która aktualnie ma olbrzymie znaczenie. Firma konsekwentnie realizuje ten cel, dostarczając również nietypowe rozwiązania dla nietypowych odbiorców, czego przykładem jest dostawa pojazdów ciężarowych Iveco Eurocargo ML150E25WS przeznaczonych do przewozu osób w ciężkich warunkach terenowych.

Przykładowe dane techniczne pojazdu (Concept)

tags: #samochod #strazacki #typ #wojskowy