W środę, 22 lutego 2023 roku, wiceminister Maciej Wąsik zatwierdził zestawienie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), które w bieżącym roku otrzymają dofinansowanie na zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych. Dzięki tym środkom do strażaków ochotników z całego kraju trafi 675 nowych pojazdów. Bezpieczeństwo Polek i Polaków jest priorytetem rządu, a istotnym elementem tego bezpieczeństwa jest sprawne funkcjonowanie Ochotniczych Straży Pożarnych.
Rekordowa liczba nowych pojazdów i wszechstronne wsparcie
Nowe wozy strażackie to ogromne wsparcie dla jednostek OSP, dzięki któremu druhowie będą mogli szybciej dotrzeć na miejsce wypadku lub pożaru. Nowoczesny sprzęt pozwoli na skuteczniejsze ratowanie życia oraz mienia obywateli. Od 2016 roku rząd konsekwentnie zwiększa wydatki na rozwój remiz strażackich i wyposażenie jednostek. Samochody ratowniczo-gaśnicze są kluczowe podczas akcji gaśniczych oraz likwidacji skutków wypadków i innych zdarzeń. Celem jest zapewnienie Polakom poczucia bezpieczeństwa poprzez wyposażenie Ochotniczych Straży Pożarnych w nowoczesne pojazdy.
„W tym roku będzie to rekordowa liczba 675 wozów strażackich dla Ochotniczych Straży Pożarnych. To nie pierwsze tego typu wsparcie dla OSP. Wyposażenie remiz strażackich w nowoczesny sprzęt systematycznie wzrasta. Od 2016 roku do strażaków trafiło 2951 samochodów ratowniczo-gaśniczych” - podkreślił wiceminister Maciej Wąsik. Dodatkowo, w bieżącym roku Ochotnicze Straże Pożarne zostaną wyposażone w inny sprzęt strażacki, na który przeznaczono ponad 236 milionów złotych.
Ważnym aspektem wsparcia dla OSP jest również aspekt ludzki. Od 2022 roku obowiązuje pierwsza w historii Polski ustawa o Ochotniczych Strażach Pożarnych. Dzięki niej prawie 100 tysięcy druhów - emerytów otrzymało świadczenie ratownicze z tytułu wysługi lat w OSP. Zawód strażaka jest wyjątkowy i polega na codziennej ochronie bezpieczeństwa Polek i Polaków. Akcje, w których uczestniczą jednostki OSP, obejmują nie tylko pożary domów, lasów czy innych obiektów, ale także powodzie, wichury, wypadki drogowe i kolejowe. Strażacy ochotnicy udzielają również wsparcia innym potrzebującym.
Przekazanie samochodów w województwie śląskim - przykład inwestycji w bezpieczeństwo
Jednym z przykładów znaczących inwestycji w bezpieczeństwo lokalnych społeczności było uroczyste przekazanie 43 nowych samochodów ratowniczo-gaśniczych dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa śląskiego, które odbyło się 31 marca 2026 roku w Katowicach. Była to jedna z największych jednorazowych dostaw tego typu sprzętu w Polsce, znacząco wzmacniająca potencjał operacyjny lokalnych służb ratowniczych. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w Katowicach współfinansował tę inwestycję kwotą niemal 9 milionów złotych.
Choć pierwotnie planowano prezentację pojazdów na placu wewnętrznym Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach, niesprzyjające warunki atmosferyczne spowodowały przeniesienie oficjalnej części wydarzenia do sali. Nie wpłynęło to jednak na rangę wydarzenia ani jego znaczenie dla systemu bezpieczeństwa w regionie.
Nowe samochody OSP - inwestycja w bezpieczeństwo regionu
Przekazane pojazdy obejmują szerokie spektrum zastosowań - od lekkich samochodów rozpoznawczo-ratowniczych, przez średnie wozy gaśnicze, aż po ciężkie jednostki przeznaczone do najbardziej wymagających akcji. Nowe samochody OSP zastępują wysłużony sprzęt, który przez lata stanowił podstawę wyposażenia wielu jednostek.
Łączny koszt zakupu 43 pojazdów wyniósł około 20 milionów złotych. Kluczową rolę w montażu finansowym odegrał Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (WFOŚiGW), który wraz z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska zapewnił łącznie 8,7 miliona złotych wsparcia. Pozostae środki pochodziły z Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (około 5 milionów złotych), budżetu państwa oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (1,7 miliona złotych), a także z budżetu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (4,2 miliona złotych).
WFOŚiGW jako kluczowy partner inwestycji
Zaangażowanie WFOŚiGW w Katowicach w rozwój infrastruktury ratowniczej wpisuje się w szerszą strategię wspierania bezpieczeństwa środowiskowego i publicznego. Podczas uroczystości prezes WFOŚiGW, Mateusz Pindel, podkreślił bezpośrednią zależność między poziomem wyposażenia służb a bezpieczeństwem mieszkańców regionu.
„Od ponad 30 lat Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (WFOŚiGW) wspiera działania na rzecz poprawy jakości środowiska w regionie. W ostatnich latach coraz wyraźniej dostrzegamy, jak istotne jest bezpieczeństwo - w każdym jego wymiarze. Bezpieczny mieszkaniec województwa śląskiego to również bezpieczny strażak. Dlatego konsekwentnie przeznaczamy środki nie tylko na zakup sprzętu, wyposażenia i umundurowania, ale także na modernizację infrastruktury, w tym remiz strażackich. Szczególne znaczenie ma dla nas wsparcie w zakresie zakupu nowoczesnych samochodów ratowniczo-gaśniczych, które bezpośrednio wpływają na skuteczność działań w terenie. Kluczowym elementem tych działań pozostaje współpraca - pomiędzy administracją rządową, samorządową oraz służbami ratowniczymi. To dzięki niej możliwe jest wypracowywanie efektywnych rozwiązań i realizacja inwestycji, które przekładają się na realne poczucie bezpieczeństwa mieszkańców. Ostatecznie nadrzędną wartością pozostaje ochrona życia, zdrowia i mienia” - powiedział Mateusz Pindel, prezes WFOŚiGW.
Nowe samochody OSP, oznaczone logo katowickiego funduszu, trafiły do 29 jednostek OSP w województwie śląskim, co dodatkowo podkreśla skalę zaangażowania tej instytucji w rozwój lokalnych struktur ratowniczych.
Skala inwestycji i rozwój systemu ratowniczego w województwie śląskim
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej oraz służb mundurowych, w tym wojewoda śląski Marek Wójcik, marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa, śląski komendant wojewódzki PSP st. bryg. Damian Legierski oraz reprezentanci Związku OSP RP.
Podczas wystąpień podkreślano znaczenie wieloletniej współpracy pomiędzy instytucjami finansującymi oraz służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo. Marszałek Wojciech Saługa zwrócił uwagę, że od 2017 roku w regionie konsekwentnie realizowany jest program modernizacji sprzętu ratowniczego, umożliwiający stopniową wymianę przestarzałych pojazdów na nowoczesne jednostki spełniające aktualne standardy techniczne.
„Kluczowe nie są dziś same kwoty ani źródła finansowania, lecz fakt, że w województwie śląskim udało się zbudować spójny system współpracy wielu instytucji na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców. System ten rozwijamy od 2017 roku, odpowiadając na realne potrzeby zarówno jednostek OSP, jak i całego regionu. Istotną rolę odgrywa w nim Zarząd Ochotniczych Straży Pożarnych, który najlepiej identyfikuje lokalne potrzeby sprzętowe, współpracując przy tym z Państwową Strażą Pożarną i samorządami. Dzięki tej współpracy osiągnęliśmy model działania, który nie jest standardem w całym kraju. Warto go utrzymać i dalej rozwijać, ponieważ potrzeby pozostają duże - sprzęt się zużywa, a zakres zadań stale rośnie. Jeszcze kilka lat temu jednostki zabiegały o używane pojazdy, często pamiętające czasy takich konstrukcji jak Żuk czy Nysa. Dziś mówimy o nowoczesnych samochodach ratowniczo-gaśniczych, które w sposób istotny podnoszą poziom bezpieczeństwa. Strażacy pełnią ważną rolę w życiu społecznym, jednak ich podstawowym zadaniem jest ratowanie życia, zdrowia i mienia. Dlatego tak ważne jest, aby ten system współpracy chronić i wzmacniać - jego trwałość zależy od wspólnego zaangażowania wszystkich stron” - powiedział marszałek Wojciech Saługa.
Z kolei komendant Damian Legierski wskazał, że przekazanie 43 nowych samochodów dla OSP jednego dnia stanowi największe tego typu wydarzenie w skali kraju, co świadczy o wysokiej dynamice inwestycji w sektorze bezpieczeństwa w województwie śląskim.
Ponad 150 nowych pojazdów w krótkim czasie w województwie śląskim
Wojewoda Marek Wójcik podkreślił, że przekazanie nowych samochodów OSP jest częścią szerszego procesu modernizacji floty strażackiej w regionie. Wraz z wcześniejszymi dostawami dla Państwowej Straży Pożarnej - 77 pojazdów w marcu oraz 30 w lutym - liczba nowych jednostek wprowadzonych do służby w ostatnim czasie przekroczyła 150.
„To bardzo dobry czas dla strażaków w województwie śląskim - zarówno dla Państwowej Straży Pożarnej, jak i druhów Ochotniczych Straży Pożarnych. Ostatni rok przyniósł istotne zwiększenie środków przeznaczanych na ochronę przeciwpożarową w regionie. Przekazanie w marcu 77 pojazdów dla PSP w ramach rządowego programu ochrony ludności i obrony cywilnej znacząco wzmocniło potencjał operacyjny służb. Równolegle strażacy mogą liczyć na wsparcie sprawdzonych partnerów - w tym Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz samorządu województwa. Dzięki wspólnym montażom finansowym możliwe było również wcześniejsze przekazanie 30 pojazdów w Częstochowie, a dziś - kolejnych 43 samochodów. To istotne wsparcie, szczególnie dla jednostek OSP, które dzięki nowoczesnemu sprzętowi zyskują większe możliwości działania w terenie. Dziękuję wszystkim zaangażowanym instytucjom za konsekwentną współpracę. Wspólnie - jako administracja rządowa, samorządowa i instytucje publiczne - tworzymy spójny system, którego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom województwa śląskiego” - powiedział wojewoda śląski Marek Wójcik.
Tak duża skala inwestycji oznacza istotne wzmocnienie zdolności operacyjnych zarówno OSP, jak i PSP, szczególnie w kontekście rosnących wyzwań związanych z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, zagrożeniami środowiskowymi oraz zwiększoną liczbą interwencji.
Oficjalna część wydarzenia zakończyła się symbolicznym przekazaniem kluczyków przedstawicielom jednostek OSP. Uczestnicy mieli również możliwość zapoznania się z parametrami technicznymi nowych pojazdów oraz rozmów z ich przyszłymi użytkownikami.
Dalszy rozwój systemu ratowniczego i wsparcie dla OSP
Przekazanie nowych samochodów OSP w województwie śląskim stanowi kolejny krok w kierunku budowy nowoczesnego, sprawnie funkcjonującego systemu ratowniczego. Zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzenia Kryzysowego w MSWiA, Robert Klonowski, zapowiedział dalsze działania w tym zakresie, w tym wprowadzenie do programu zapisu obligatoryjnego dotyczącego pojazdów używanych i sprawnych technicznie, możliwych do pozyskania z zasobów Państwowej Straży Pożarnej na podstawie artykułu 31 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje zakup wyposażenia oraz uzupełnienie umundurowania specjalnego i wyposażenia osobistego wszystkich strażaków PSP i OSP, a także jednostek wojskowej ochrony przeciwpożarowej przewidzianych do prowadzenia działań ratowniczych. Program zakłada również zakup i wymianę samochodów ratowniczo-gaśniczych z funkcją dostarczania wody do celów bytowych, zakup i wymianę samochodów specjalnych, zakup pojazdów UTV z przyczepą i akcesoriami oraz innego sprzętu.
Jednostki OSP będą nadal finansowane z budżetu państwa w trybie przewidzianym w artykule 32 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej, koszty realizacji zadań określonych w ustawie będą pokrywane w ramach środków będących w dyspozycji właściwych dysponentów części budżetu państwa.
Na rok 2025 planowana jest dalsza poprawa procesu wnioskowania i zakupu pojazdów pożarniczych poprzez stworzenie specjalnej aplikacji. W informacjach przekazanych przez wiceministra Wiesława Leśniakiewicza i kierownictwo Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, przedstawiono maksymalne kwoty dofinansowań na rok bieżący. Na mocy porozumienia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Klimatu i Środowiska w sprawie współdziałania w zakresie zwalczania zagrożeń dla środowiska, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczy na zakup samochodów 19,1 mln zł, a kolejne 14,4 mln wyłożą wszystkie Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Szkolenie podstawowe dla strażaków ochotników z powiatu sanockiego
Współpraca Transgraniczna i Regionalne Programy Operacyjne
Przykładem skutecznej współpracy jest również projekt „Współpraca transgraniczna Gmin należących do Związku Gmin Dorzecza Wisłoki oraz Preszowskiego Kraju Samorządowego dla zwiększenia odporności na klęski żywiołowe wynikające ze zmian klimatu, w tym poprzez wzmocnienie współpracy służb ratowniczych w zakresie zarządzania kryzysowego” w ramach programu Interreg Polska - Słowacja 2021-2027, współfinansowanego przez Unię Europejską. W ramach tego projektu zakupiono m.in. nowy pojazd dla OSP Sękowa, który zastąpił starszy samochód JEEP CHEROKEE.
Na wyposażenie jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej w województwie kujawsko-pomorskim trafiło sześć średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych, zakupionych dzięki wsparciu z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020. Wartość każdego wozu to około 700 tysięcy złotych. Auta marki Iveco są uterenowione i wyposażone w napęd na obie osie, z kabinami przystosowanymi do przewozu 6 strażaków i zbiornikiem wody o pojemności 2,5 metra sześciennego.
Przez lata wsparcie marszałkowskie dla strażackich formacji obejmowało pomoc w budowie i modernizacji terenowych siedzib, zakupie ekwipunku i organizacji szkoleń. Strażakom zawodowcom oraz druhom z formacji ochotniczych służy również nowoczesne centrum szkoleniowe w Łubiance, zbudowane dzięki wsparciu z Regionalnego Programu Operacyjnego.
Łącznie 675 jednostek OSP z całej Polski w tym roku otrzyma nowe pojazdy ratowniczo-gaśnicze. Ponadto 236 mln zł zostanie przeznaczonych na zakup dodatkowych sprzętów strażackich. W ciągu 7 lat jednostki OSP otrzymały niemal 3000 samochodów ratowniczo-gaśniczych. W tym roku do jednostek trafi między innymi 180 lekkich, 417 średnich i 78 ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych.