Historia pożarnictwa jest nierozerwalnie związana z rozwojem techniki, a zabytkowe samochody strażackie stanowią unikalne świadectwo minionych epok. W Małopolsce dziedzictwo to jest pieczołowicie pielęgnowane przez specjalistyczne instytucje, które gromadzą, konserwują i prezentują pojazdy służące niegdyś do walki z ogniem i niesienia pomocy. Kolekcje te oferują fascynujący wgląd w ewolucję sprzętu pożarniczego, od prostych wozów rekwizytowych po zaawansowane jak na swoje czasy wozy motorowe.
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni - Strażacka Historia w Sercu Małopolski
Jednym z najważniejszych ośrodków gromadzących i prezentujących historię pożarnictwa jest Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni. Muzeum to powstało 4 maja 1953 roku z inicjatywy kpt. Zbigniewa Konrada Gęsikowskiego. Od prawie pół wieku prowadzi je Ochotnicza Straż Pożarna w Alwerni, co czyni je najstarszym tego typu muzeum w Polsce.

Bogactwo unikalnych zbiorów
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni szczyci się unikalną kolekcją strażackich wozów konnych i samochodów pożarniczych. Oprócz pojazdów, zbiory obejmują również medale, odznaczenia, pamiątkowe plakietki i fotografie, a także związane tematycznie z działalnością straży pożarnej zbiory filuministyczne i filatelistyczne oraz liczne dokumenty i publikacje. Muzeum zgromadziło już ponad tysiąc osiemset eksponatów. Najcenniejszą częścią zbiorów jest licząca się w skali europejskiej kolekcja dawnych pojazdów strażackich. Zbiory Małopolskiego Muzeum Pożarnictwa powstały przy współpracy wielu ochotniczych straży pożarnych z terenu Małopolski.
Wyjątkowe eksponaty muzeum
Wśród szczególnie wartościowych eksponatów w Muzeum znajduje się unikalny samochód strażacki Mercedes z 1926 roku, będący perłą w kolekcji motoryzacji pożarniczej.
Parada wozów strażackich z okazji 20 lecia Państwowej Straży Pożarnej - Warszawa 05.05.2012
Muzeum Ratownictwa w Krakowie - Ochrona Dziedzictwa Technicznego
W Krakowie, stolicy Małopolski, działa kolejne ważne miejsce dla miłośników i badaczy historii ratownictwa - Muzeum Ratownictwa. Instytucja ta aktywnie angażuje się w ochronę i prezentację pojazdów ratowniczych, w tym historycznych samochodów pożarniczych.

Kolekcja pojazdów ratowniczych i ich historia
W krakowskim muzeum znajduje się łącznie ponad 100 pojazdów ratowniczych, a najstarsze z nich pochodzą z lat 50. XX wieku. Kolekcja Muzeum Ratownictwa w Krakowie to żywy zapis ewolucji sprzętu, odzwierciedlający innowacje techniczne i potrzeby ratownicze na przestrzeni dziesięcioleci. Prezes Muzeum Ratownictwa w Krakowie, Łukasz Pieniążek, podkreśla, że muzeum wyszło z inicjatywą przekazywania najstarszych, a co za tym idzie najcenniejszych pojazdów używanych w hutach i koksowniach, jako eksponatów, co świadczy o szerokim spektrum zainteresowań placówki.
Nowe nabytki z polskiego przemysłu
Muzeum Ratownictwa w Krakowie systematycznie wzbogaca swoje zbiory o cenne pojazdy. Przykładem jest leciwy samochód, który po 45 latach pracy zakończył swoją służbę w zdzieszowickim oddziale ArcelorMittal Poland. Jak wyjaśnia Łukasz Pieniążek, jest to prawdziwy unikat z kategorii średnich samochodów gaśniczych proszkowych, stanowiący efekt połączenia polskiego przemysłu motoryzacyjnego z czasów epoki Gierka z zachodnimi koncernami. Jest to już kolejny cenny pojazd podarowany przez firmę ArcelorMittal Poland w ciągu ostatnich lat; wcześniej muzeum otrzymało samochód ratownictwa technicznego Tarpan Honker i pożarniczą Tatrę 148, które służyły w zakładzie w Nowej Hucie.
Przegląd historycznych pojazdów strażackich w Polsce
Kolekcje muzealne w Małopolsce odzwierciedlają bogactwo historycznych pojazdów pożarniczych, które służyły na terenie całej Polski. Wśród nich znajdują się zarówno proste wozy rekwizytowe, jak i zaawansowane technicznie samochody motorowe, produkowane zarówno w kraju, jak i za granicą.
Polskie i zagraniczne konstrukcje powojenne
W historii polskiego pożarnictwa zapisały się pojazdy takie jak:
- Samochód pożarniczy GM-8, marki Bedford. Podwozie tego modelu zostało wyprodukowane w 1949 roku w Anglii, natomiast nadwozie wykonano w 1951 roku w Polsce w Sanockiej Fabryce Wagonów „Sanowag” w Sanoku. Maksymalna prędkość wynosiła 65 km/h.
- Samochód pożarniczy GBM, marki ZIS 151, wyprodukowany w 1952 roku w Moskiewskiej Fabryce Samochodów im. Lichaczowa (dawniej im. Stalina) w Moskwie (ZSRR), osiągał prędkość maksymalną 60 km/h.
- Samochód pożarniczy GBM-2/8, marki Star A20, wyprodukowany w 1953 roku również w Sanockiej Fabryce Wagonów „Sanowag” w Sanoku.
Wozy konne i rekwizytowe
Przed erą zmotoryzowanych pojazdów, nieocenioną rolę w pożarnictwie odgrywały wozy konne. Przykładem jest wóz strażacki rekwizytowy do przewozu sikawki ręcznej z pierwszej połowy XX wieku, ofiarowany przez OSP Rudnik Mały, gm. Wodynie, pow. Siedlce. Inny wóz strażacki rekwizytowy z lat 40. XX wieku, przystosowany do przewozu motopompy, stanowił dar OSP Jeruzal, gm. Mrozy, pow. Mińsk Mazowiecki. Te proste, ale efektywne pojazdy są świadectwem początków zorganizowanego ratownictwa i stanowią istotny element dziedzictwa pożarniczego.
tags: #samochody #strazackie #zabytkowe #malopolska